Ed Blackwell, właściwie Edward Joseph Blackwell, znany także jako Boogie (ur. 10 października 1929 w Nowym Orleanie, zm. 7 października 1992 w Hartford) – amerykański perkusista jazzowy i pedagog, związany przede wszystkim z free jazzem. Był wieloletnim współpracownikiem Ornette’a Colemana oraz członkiem kwartetu . Jego styl łączył rytmikę nowoorleańskich parad i tradycji second line z elementami bebopu i rhythm and bluesa oraz wpływami afrykańskimi i afrokubańskimi.
Dorastał w Nowym Orleanie, gdzie zetknął się zarówno z miejscową tradycją parad ulicznych, bluesem i rhythm and bluesem, jak i z nowoczesnym jazzem inspirowanym twórczością Charliego Parkera i Maxa Roacha. Według jego wspomnień pierwsze rytmy próbował odtwarzać, naśladując odgłosy stepowania starszej siostry. Karierę zawodową rozpoczął w 1949 jako członek miejscowego zespołu braci Johnsonów, wykonującego rhythm and blues. Na początku lat 50. przeniósł się do Los Angeles, gdzie grał z Colemanem i przez pewien czas z nim mieszkał; następnie powrócił do Nowego Orleanu.
W drugiej połowie lat 50. należał do American Jazz Quintet, w którym występowali również Ellis Marsalis, i . W 1957 koncertował z zespołem Raya Charlesa. W 1960 przeniósł się do Nowego Jorku i zastąpił Billy’ego Higginsa w kwartecie Colemana występującym w klubie . Z zespołem tym uczestniczył w nagraniu albumów This Is Our Music i Ornette on Tenor. Na albumie Free Jazz: A Collective Improvisation zagrał jako członek jednego z dwóch równocześnie improwizujących kwartetów; perkusistą drugiego był Higgins.
Na początku lat 60. Blackwell stał się jednym z ważniejszych perkusistów rozwijającej się sceny freejazzowej. Występował i nagrywał m.in. z Erikiem Dolphym i Bookerem Little’em, Johnem Coltrane’em oraz Donem Cherrym. Z Cherrym uczestniczył m.in. w nagraniu albumu , na którym towarzyszyli im saksofonista Gato Barbieri i kontrabasista Henry Grimes. Podczas podróży do Afryki z zespołem pianisty Randy’ego Westona zetknął się bezpośrednio z zachodnioafrykańskimi tradycjami rytmicznymi, których elementy następnie wykorzystywał we własnej grze.
Od lat 70. cierpiał na przewlekłą niewydolność nerek i wymagał regularnych dializ, co ograniczało jego działalność koncertową, lecz nie przerwało pracy artystycznej i pedagogicznej. Przez wiele lat pozostawał związany z Wesleyan University, gdzie działał jako artysta rezydent, wykładowca i wykonawca. W 1976 wraz z Cherrym, saksofonistą i kontrabasistą Charliem Hadenem utworzył kwartet Old and New Dreams; wszyscy jego członkowie byli wcześniej współpracownikami Colemana. Zespół wykonywał kompozycje Colemana, a zarazem rozwijał koncepcje muzyczne tego artysty, opierając się na doświadczeniach i twórczości poszczególnych członków kwartetu. Koncertował i nagrywał do początku lat 80., a w 1987 ponownie wystąpił podczas festiwalu zorganizowanego na cześć Blackwella.
W późniejszych latach Blackwell nagrywał także m.in. z , Davidem Murrayem, i Joe Lovano. Choć przez większą część kariery występował jako muzyk towarzyszący, pod koniec życia dokonał również nagrań pod własnym nazwiskiem oraz pod nazwą Ed Blackwell Project.
Grę Blackwella cechowały oszczędność środków oraz nakładające się warstwy rytmiczne, które nie przesłaniały partii pozostałych instrumentów. W przeciwieństwie do wielu współczesnych mu perkusistów jazzowych kładł większy nacisk na bębny niż na talerze, wykorzystując różnice w wysokości dźwięku i barwie między poszczególnymi bębnami. Swobodnie zmieniał metrum i tempo, dzięki czemu struktura rytmiczna mogła rozwijać się równie elastycznie jak improwizowane linie melodyczne. Jego gra miała przy tym taneczny charakter i zachowywała wyrazisty puls nowoorleańskiej tradycji second line. Nie ograniczał się do akompaniowania, lecz uczestniczył w muzycznym dialogu jako równorzędny partner pozostałych wykonawców, reagując na ich frazy i przebieg improwizacji.
Zmarł wskutek powikłań choroby nerek w szpitalu w Hartford. W 1993 Blackwell został pośmiertnie wybrany przez krytyków do galerii sław czasopisma „DownBeat”.
Przypisy
Kategoria:Amerykańscy perkusiści jazzowi Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Orleanie Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Zmarli w 1992