mały|Mapa geologiczna tarczy fennoskandzkiej. Orogen swekofeński zaznaczony kolorem różowym z poziomą falistą szrafurą

Orogeneza swekofeńska – wieloetapowy proces, w wyniku którego nastąpiła akrecja skorupy kontynentalnej znacznej części Fennoskandii (tarczy bałtyckiej), co miało miejsce w paleoproterozoiku.

Definicja, zasięg czasowy i przestrzenny Orogenezę swekofeńską datuje się na okres od 1,92 mld lat temu (Ga) do 1,77 Ga. Wydarzenie to pozostaje w związku z formowaniem się superkontynentu Kolumbii, ale szczegóły jego konfiguracji są sporne.

Orogen swekofeński (swekofenidy) rozciąga się na południowy zachód od archaicznego kratonu karelskiego. Według jednej z propozycji interpretacji można go podzielić na trzy domeny (mikrokontynenty): Bergslagen–Liwonię, pasmo środkowobałtyckie i Amberland. Ta ostatnia domena, położona najbardziej na południe, o wieku około 1,83–1,75 Ga, obejmuje również większość podłoża prekambryjskiego północno-wschodniej Polski (domeny mazowiecką, dobrzyńską i Pomorze–Blekinge).

W niektórych dawniejszych źródłach terminu „orogeneza swekofeńska” używano w węższym znaczeniu niż dziś, a dzisiejszemu użyciu odpowiadał termin „orogeneza swekokarelska”. Używano też nazw odnoszących się do etapów orogenezy swekofeńskiej jako całości, na przykład „orogeneza karelska”. Czasami ten ostatni termin był też używany jako synonim orogenezy swekonorweskiej.

Przypisy

Kategoria:Orogenezy Kategoria:Geologia regionalna Europy Kategoria:Prekambr