Biblioteca Civica Attilio Hortis – biblioteka miejska w Trieście, założona w 1793 roku jako Pubblica Biblioteca Arcadica Triestina. W 1796 roku, po przekazaniu jej zbiorów władzom miejskim, została przekształcona w bibliotekę publiczną Triestu. Od 1950 roku nosi imię Attilia Hortisa, historyka, filologa i wieloletniego dyrektora instytucji.
Biblioteka gromadzi materiały związane przede wszystkim z historią i kulturą Triestu. Jej zasób obejmuje ponad 450 tys. woluminów, a także rękopisy, korespondencję, rękopisy muzyczne, druki, rysunki, mapy, fotografie i plakaty. Częścią zbiorów jest również Archivio Diplomatico, przechowujące dokumenty pochodzące z okresu od XIV do XIX wieku.
Historia Biblioteka wywodzi się ze zbiorów towarzystwa literackiego Arcadia Romano-Sonziaca. W 1793 roku jego księgozbiór udostępniono publicznie, a w 1795 roku około czterech tysięcy woluminów przekazano władzom Triestu. Darowiznę zatwierdzono dekretem cesarskim, a w 1796 roku instytucja uzyskała status biblioteki miejskiej. Jej pierwsza siedziba znajdowała się przy Piazza Grande, obecnie Piazza Unità d’Italia.
Po okresie francuskich okupacji Triestu bibliotekę przeniesiono do Contrada del Corso. W 1820 roku znalazła stałą siedzibę w Palazzo Maurizio-Biserini, później nazywanym Palazzo Biserini, przy dzisiejszym Piazza Attilio Hortis. Budynek został w latach 1817–1821 przebudowany i rozbudowany według projektu Pietra Nobilego. W chwili przeprowadzki księgozbiór liczył około 10 tys. woluminów.
W 1844 roku biblioteka otrzymała w spadku kolekcję petrarkistyczną i piccolominiańską Domenica Rossettiego de Scander. W 1852 roku wprowadzono obowiązek przekazywania bibliotece egzemplarza każdego druku wydawanego w prowincji. Publikacje te utworzyły podstawę tzw. Raccolta Patria, zbioru dokumentującego historię, życie społeczne i kulturę Triestu oraz regionu.
W 1873 roku dyrektorem biblioteki został Attilio Hortis, który kierował nią do 1923 roku. Za jego kadencji rozwijano zbiory historyczne i filologiczne, a po jego śmierci biblioteka otrzymała należące do niego rękopisy, starodruki oraz publikacje naukowe. W 1950 roku jego imieniem nazwano zarówno bibliotekę, jak i plac przed Palazzo Biserini.
Zbiory Do najważniejszych kolekcji należy zbiór petrarkistyczny i piccolominiański Domenica Rossettiego, obejmujący rękopisy, starodruki oraz publikacje związane z Franceskiem Petrarką i Eneaszem Sylwiuszem Piccolominim. Zbiór ten stał się podstawą działającego przy bibliotece Museo Petrarchesco Piccolomineo.
Biblioteka przechowuje również kolekcję Davidego Besso, liczącą ponad 2600 dzieł z zakresu matematyki i nauk przyrodniczych, zbiór wydań oficyny Giambattisty Bodoniego podarowany przez Salomona de Parente oraz kolekcję literatury i kultury nowogreckiej Dionisia Therianòsa. Istotną część zasobu stanowią Raccolta Patria, archiwa rodzinne, zbiory korespondencji oraz dokumenty dotyczące historii Triestu.
Przypisy
Kategoria:Biblioteki we Włoszech Kategoria:Kultura w Trieście Kategoria:Instytucje kultury