mały|Okładka Man in Black #4 (marzec 1958) Srebrna era komiksu () – okres rozwoju artystycznego oraz szerokiego sukcesu komercyjnego głównego nurtu, przede wszystkim tych przedstawiających superbohaterów. Nastąpił po złotej erze komiksu i powszechnie przyjmuje się, że obejmuje lata 1956–1970. Po nim nastąpiła brązowa era komiksu.
Po zakończeniu II wojny światowej popularność i nakłady komiksów o superbohaterach znacząco spadły, podczas gdy coraz większy udział w rynku zdobywały komiksy grozy, kryminalne i romansowe. Jednocześnie narastały kontrowersje dotyczące domniemanego związku pomiędzy komiksami a przestępczością nieletnich, szczególnie w odniesieniu do komiksów kryminalnych, grozy oraz superbohaterskich. W 1954 wydawcy powołali Comics Code Authority, organizację mającą regulować treść publikowanych komiksów.
W następstwie tych zmian wydawcy ponownie zaczęli wprowadzać do swojej oferty historie o superbohaterach. Za początek tego procesu uznaje się debiut nowej wersji Flasha w zeszycie #4 (październik 1956) wydawnictwa DC Comics. W odpowiedzi na duże zainteresowanie czytelników DC rozpoczęło publikację kolejnych serii superbohaterskich, w tym Justice League of America, co skłoniło Marvel Comics do podjęcia podobnych działań, zapoczątkowanych wydaniem Fantastic Four #1.
Do najważniejszych twórców wczesnego okresu srebrnej ery należeli scenarzyści Stan Lee, , i oraz rysownicy , Jack Kirby, , Steve Ditko, , , , , i Komiksy z tego okresu stały się cennymi obiektami kolekcjonerskimi. Egzemplarz #15 (sierpień 1962), zawierający pierwszy występ Spider-Mana i zachowany w najlepszym znanym stanie, został sprzedany w 2011 za 1,1 miliona dolarów. W 2022 egzemplarz #1 osiągnął cenę 1,5 miliona dolarów.
Pochodzenie nazwy Historyk komiksu i producent filmowy wywodzi określenie „srebrna era” z rubryki z listami czytelników zamieszczonej w Justice League of America #42 (luty 1966), który trafił do sprzedaży 9 grudnia 1965. Autor listu, Scott Taylor z Westport w stanie Connecticut, napisał:
Według Uslana szybko przyjęła się naturalna hierarchia złota–srebro–brąz, wzorowana na medalach olimpijskich:
Historia Tło Złota era komiksu, obejmująca zazwyczaj okres od końca lat 30. do połowy lat 50. XX wieku, rozpoczęła się wraz z debiutem Supermana w Action Comics #1 (1938). Okres II wojny światowej był czasem szczególnego rozwoju rynku komiksowego; publikacje te stanowiły popularną i łatwo dostępną formę rozrywki, a ich egzemplarze trafiały również do amerykańskich żołnierzy służących poza granicami kraju. W tym okresie powstało wielu najważniejszych superbohaterów, w tym Superman, Batman, Wonder Woman, Kapitan Marvel oraz Kapitan Ameryka.
Mimo braku jednoznacznych dowodów na związek przyczynowy między czytaniem komiksów a przestępczością nieletnich, komiksy w kolejnych latach zaczęto przedstawiać jako jeden z czynników sprzyjających demoralizacji młodzieży. Fakt, że wielu młodocianych przestępców przyznawało się do czytania komiksów, uznano za wspólny mianownik ich zachowań. Jednym z najgłośniejszych krytyków medium był psychiatra , autor książki (1954), który próbował przenieść odpowiedzialność za przestępczość nieletnich z rodziców na czytane przez dzieci komiksy. Efektem tej kampanii był kryzys całej branży komiksowej. W odpowiedzi na obawy opinii publicznej w 1954 utworzono Comics Code Authority, którego zadaniem było ograniczenie obecności przemocy, seksu i narkotyków w komiksach.
Nieudane próby odrodzenia popularności superbohaterów Przed rozpoczęciem srebrnej ery podejmowano liczne próby przywrócenia popularności komiksów o superbohaterach, jednak żadna z nich nie przyniosła trwałego sukcesu. Do najważniejszych należały: debiut w #9 (czerwiec 1951); odwołujący się do patriotycznych motywów , stworzony w 1954 przez duet i Jack Kirby, odpowiedzialny wcześniej za Kapitana Amerykę; publikowane w tym samym roku przez Sterling Comics serie Captain Flash oraz Tomboy; wznowienie przez Ajax/Farrell Publishing w latach 1954–1955; debiut wydawnictwa w marcu 1956 oraz reaktywacja Blue Beetle’a rok wcześniej; a także krótkotrwały powrót Kapitana Ameryki, Ludzkiej Pochodni i Sub-Marinera w wydawnictwie Atlas Comics, zapoczątkowany w Young Men Comics #24 (grudzień 1953).
W Wielkiej Brytanii w latach 1954–1963 ukazywała się seria , która zastąpiła brytyjskie przedruki przygód Kapitana Marvela po tym, jak wydawnictwo Fawcett zakończyło publikowanie komiksów z tą postacią.
Superbohaterowie będący antropomorficznymi zwierzętami, tacy jak Supermouse i , byli publikowani nieprzerwanie od końca złotej ery aż do początków srebrnej ery we własnych seriach. W 1953 własny tytuł otrzymał również , którego seria ukazywała się przez dziesięć lat. Z kolei Atomic Rabbit, później przemianowany na Atomic Bunny, był publikowany w latach 1955–1959.
Do połowy lat 50. jedynie trzej superbohaterowie nadal ukazywali się regularnie we własnych seriach: Superman (oraz jego młodsze wcielenie Superboy), Batman (wraz z Robinem) i Wonder Woman. Według scenarzysty DC Comics Superman był wprawdzie obecny „w ogromnych ilościach, lecz niewielkiej jakości”. Batman i Robin radzili sobie lepiej, jednak historie o Batmanie były „pozbawione blasku” w porównaniu z klimatycznymi opowieściami z lat 40., natomiast Wonder Woman po odejściu swoich pierwotnych twórców utraciła swoją oryginalność i atrakcyjność.
Aquaman oraz Green Arrow, występujący wraz ze swoim pomocnikiem Speedym, nadal pojawiali się jako historie dodatkowe w serii Adventure Comics. Byli oni – obok Supermana, Batmana i Wonder Woman – jedynymi superbohaterami, którzy pozostawali nieprzerwanie obecni w publikacjach od złotej do srebrnej ery.
DC Comics mały| (2009), redaktor DC Comics odpowiedzialny za odnowienie postaci Flasha w 1956. Za początek srebrnej ery powszechnie uznaje się publikację Showcase #4 (październik 1956) wydawnictwa DC Comics, w której zadebiutowała nowa wersja Flasha – Barry Allen. Will Jacobs opisywał pojawienie się tego zeszytu w kioskach jako publikację, która „wręcz błagała, by ją kupić”. Okładkę zdobił przedstawiony na falującym pasku filmu Flash biegnący z tak ogromną prędkością, że wydostawał się poza kadr.
Za odnowienie postaci odpowiadali redaktor , scenarzysta Gardner Fox oraz rysownik Carmine Infantino. Pierwsze historie z udziałem nowego Flasha napisał Robert Kanigher, natomiast autorem wielu kolejnych wczesnych opowieści był John Broome.
Choć Flash jest powszechnie uznawany za pierwszego superbohatera srebrnej ery, debiut w Detective Comics #225 poprzedził Showcase #4 o niemal rok. Część historyków komiksu uznaje więc właśnie tę postać za pierwszego superbohatera srebrnej ery. Historyk komiksu Craig Shutt, autor rubryki Ask Mister Silver Age w magazynie „Comics Buyer’s Guide”, nie podziela jednak tej opinii. Zwraca uwagę, że Marsjański Łowca zadebiutował jako detektyw wykorzystujący swoje pozaziemskie zdolności do rozwiązywania zagadek kryminalnych, wpisując się w popularny wówczas w DC nurt „ekscentrycznych detektywów”, obejmujący między innymi detektywów telewizyjnych, indiańskich, nadprzyrodzonych czy zwierzęcych. Zdaniem Shutta postać stała się pełnoprawnym superbohaterem dopiero w Detective Comics #273 (listopad 1959), kiedy otrzymała tajną tożsamość oraz inne charakterystyczne elementy superbohaterskiej konwencji. Jak stwierdził:
Sukces Showcase #4 doprowadził do odświeżenia kolejnych superbohaterów z lat 40. za kadencji Juliusa Schwartza. Nowe wersje otrzymali między innymi Zielona Latarnia, Aquaman, oraz , natomiast została zastąpiona przez nowy zespół – Justice League of America.
W tworzenie tych postaci zaangażowani byli rysownicy , Gil Kane, , Mike Sekowsky i Joe Kubert. Z dawnych bohaterów zachowano zazwyczaj jedynie ich nazwy. Zmieniono natomiast kostiumy, miejsca akcji i tożsamości, a magiczne źródła mocy, typowe dla złotej ery, zastąpiono wyjaśnieniami opartymi na nauce lub pseudonauce.
Julius Schwartz, przez całe życie zafascynowany fantastyką naukową, odegrał szczególnie istotną rolę w stworzeniu nowej wersji Zielonej Latarni. Bohater złotej ery, Alan Scott, był inżynierem kolejowym posiadającym pierścień czerpiący moc z magicznej latarni. Jego następca z okresu srebrnej ery, pilot doświadczalny Hal Jordan, otrzymał pierścień zasilany przez pozaziemskie źródło energii i został członkiem międzygalaktycznej organizacji policyjnej znanej jako .
W połowie lat 60. DC Comics przyjęło, że bohaterowie występujący w komiksach wydanych przed rozpoczęciem srebrnej ery zamieszkują równoległy świat nazwany Ziemia Dwa, natomiast postacie wprowadzone od okresu srebrnej ery żyją na Ziemia Jeden. Obie rzeczywistości były oddzielone barierą wibracyjną, którą można było przekroczyć, jeśli fabuła wymagała spotkania bohaterów z różnych światów.
Marvel Comics mały|Stan Lee (2014), jeden z najbardziej rozpoznawalnych twórców Marvel Comics srebrnej ery. Publikacje DC Comics z lat 1955–1960 zapoczątkowały odrodzenie popularności komiksów o superbohaterach. Marvel Comics wykorzystało rosnące zainteresowanie tym gatunkiem, oferując opowieści wyróżniające się bardziej złożoną fabułą i pogłębioną charakterystyką postaci. W przeciwieństwie do wcześniejszych bohaterów komiksy Marvela przedstawiały protagonistów jako osoby niedoskonałe, pełne wątpliwości i wewnętrznych konfliktów.
Impuls do dalszego rozwoju rynku dało DC Comics, publikując w 1960 serię Justice League of America, przedstawiającą drużynę złożoną z najpopularniejszych superbohaterów wydawnictwa. , właściciel (wkrótce przemianowanego na Marvel Comics), znany z uważnego śledzenia rynkowych trendów, zauważył sukces nowej serii DC. Jak wspominał Stan Lee w 1974:
Goodman polecił Lee stworzyć podobną serię, czego rezultatem było wydanie The Fantastic Four #1 (listopad 1961).
Pod kierownictwem scenarzysty i redaktora Stana Lee oraz współtwórców i rysowników, takich jak Jack Kirby i Steve Ditko, Marvel rozpoczął okres dynamicznego rozwoju, w wyniku którego wkrótce stał się jednym z najważniejszych wydawców komiksowych.
W komiksach srebrnej ery częściej niż wcześniej wykorzystywano wyjaśnienia odwołujące się do nauki i fantastyki naukowej, takie jak promieniowanie, eksperymenty naukowe, mutacje czy technologie pozaziemskie. Tendencja ta odzwierciedlała rosnącą popularność science fiction w kulturze amerykańskiej lat 50. i 60. XX wieku. Jednocześnie motywy magiczne i nadprzyrodzone nadal pozostawały obecne w wielu seriach komiksowych.
Historyk komiksu porównał DC Comics lat 60. do wielkiego studia filmowego z Hollywood. Jego zdaniem, po skutecznym odświeżeniu gatunku superbohaterskiego wydawnictwo zaczęło pod koniec dekady cierpieć na twórczą stagnację. Tymczasem Marvel pełnił rolę komiksowego odpowiednika francuskiej Nowej Fali, rozwijając nowe sposoby opowiadania historii, które przyciągały i zatrzymywały starszych nastolatków oraz dorosłych czytelników. Według Sandersona rozwiązania te wywarły znaczący wpływ na kolejne pokolenia scenarzystów i rysowników komiksowych.
Inni wydawcy mały|Okładka #34 (lipiec 1955) , należące w 1956 do grona najlepiej sprzedających się amerykańskich wydawców komiksów, po wprowadzeniu Comics Code Authority zrezygnowało z publikowania komiksów grozy i zaczęło poszukiwać nowej grupy odbiorców. Firma skoncentrowała się na dzieciach w wieku od sześciu do dwunastu lat, zwłaszcza dziewczętach, publikując serie z bohaterami takimi jak , i . W wielu komiksach Harvey głównymi bohaterkami były młode dziewczęta, które przełamywały stereotypy i promowały akceptację wobec osób różniących się od większości. Choć postacie te doczekały się licznych adaptacji filmowych i bogatej oferty produktów licencyjnych, komiksy Harvey z tego okresu nie cieszą się wśród kolekcjonerów takim zainteresowaniem jak publikacje DC czy Marvela.
Wydawnictwa , i , dzięki reputacji wydawców publikujących komiksy o charakterze edukacyjnym i rodzinnym, nie przystąpiły do Comics Code Authority. Pozwoliło im to znaleźć różne sposoby kontynuowania wydawania komiksów grozy.