Stefan Maciejewski (ur. 17 marca 1936 w Garbatce, zm. 2 sierpnia 2024 w Krakowie) – polski pisarz, dziennikarz, redaktor, poeta, tłumacz, edytor, krajoznawca, ekolog. Używał pseudonimów: Witold Helios, Witold Nowicki, W. Nowicki, Maciej Stefański, Władysław Jarema, Śledziennik, Krak, Stefan Krak, Ewa Giżu, Ewa Bieńkowska; kryptonimy: (mac.), (S.M.), SaM; S. M., (s-m), W.N..

Życiorys Pochodził z rodziny inteligenckiej, syn Konstantego i Janiny, z domu Nowickiej. Uczęszczał do Gimnazjum im. Króla Jana Sobieskiego w Krakowie (matura w 1953 r.), w 1959 ukończył filologię polską, a w 1964 filologią słowiańską na Uniwersytecie Jagiellońskim.

W latach 1959–1960 pracował jako bibliograf w Bibliotece Wojewódzkiej w Szczecinie, następnie jako nauczyciel Zasadniczej Szkoły Handlowej w Krakowie (1961–1964), kierownik Szkoły Podstawowej w Leszczyńcu w Karkonoszach (1964–1966), kierownik domu studenckiego „Żaczek” w Krakowie (1966–1967). Był współzałożycielem i pierwszym przewodniczącym Polskiego Klubu Ekologicznego (1980–1981) – głównym strategiem, współautorem memoriałów, opinii PKE. Reaktywował Polskie Towarzystwo Tatrzańskie. W 1967 roku rozpoczął pracę dziennikarską jako reporter „Echa Krakowa” (do 1970). W tym samym czasie współtworzył pismo „Student”, którego został pierwszym red. naczelnym (1 października 1967 – 3 XIII 1970). W 1971–1973 był publicystą „Życia Literackiego”. W l. 1973–1974 związał się z „Gazetą Białostocką” (kierownik działu kulturalnego) i zamieszkał w Białymstoku. Wtedy rozpoczął poznawanie Suwalszczyzny – turystyczne (wyprawy kajakowe) i dziennikarskie (cykl reportaży historycznych o wybitnych postaciach związanych z północno-wschodnią Polską, m.in. o gen. Ignacym Prądzyńskim, gen. Michale hr. Pacu, Annie Jabłonowskiej z Sapiehów, Karolu hr. Brzostowskim, Zygmuncie Glogerze, Adamie Chętniku oraz o pierwszych piewcach Suwalszczyzny (Szlachetni pasjonaci). W 1975 powrócił do Krakowa i podjął pracę w „Gazecie Południowej” (do 1980), następnie w „Gazecie Krakowskiej” (1981); jednocześnie współpracował m.in. z: „ITD.” (1972–1978), „Kontrastami” (1975–1979), „Przekrojem” (1975–1981), „Podtatrzem” (1977–1981), „TeMI” (1978–1981), „Tygodnikiem Zamojskim” (1979–1981) i najdłużej z „Życiem Literackim” (1974–1981); sporadycznie z: „Kameną”, „Odrą”, „Tygodnikiem Kulturalnym”, „Głosem Młodzieży Wiejskiej”, „Magazynem Kulturalnym”, „Życiem Warszawy”. W drugiej połowie lat siedemdziesiątych parokrotnie przedsięwziął wyprawy kajakowe szlakiem Czarnej Hańczy, Biebrzy i innymi rzekami (i jeziorami) Suwalszczyzny oraz wędrówki piesze. Wiele artykułów poświęcał krajoznawstwu, ochronie środowiska i przyrody polskiej, wydał dziesiątki druków ulotnych, folderów i informatorów turystycznych.

W stanie wojennym został usunięty z pracy bez prawa wykonywania zawodu i do końca PRL nie uprawiał dziennikarstwa w oficjalnej prasie. W 1983 przeszedł na rentę. W l. 1984–1989 był kierownikiem Dworu Tetmajerów (Oddział Muzeum Tatrzańskiego) w Łopusznej. W 1989 wyjechał do siostry Danuty do Australii, gdzie pracował w kopalni opali. Po powrocie z Australii w 1990 nawiązał współpracę z „Aurą”, gdzie zamieszczał teksty proekologiczne i „Przekrojem”, pisząc także artykuły i reportaże m.in. do: „Gazety Współczesnej”, „Plusa”, „Tygodnika Małopolskiego”, „Wieści”, „Ostoi”. W 1991 zamieszkał w Suwałkach. Publikował w „Krajobrazach” i innych lokalnych czasopismach: „Tygodniku Północnym” (1991), „Tygodniku Suwalskim” (1992–1995), „Szelmencie” (2000), „W kręgu zbrodni”. W l. 1998–2007 współtworzył i redagował kwartalnik „Jaćwież”. Sporadycznie ogłaszał wiersze, m.in. w „Tygodniku Suwalskim”, „Ocaleniu przez Poezję”, „Jaćwieży”. W l. 2008–2011 był redaktorem naczelnym „Pamiętnika PTT”. Współpracował z rocznikiem „Małopolska” (od 2004). Zajmował się także przekładami, np. z jęz. rosyjskiego, bułgarskiego. Jego książki, w tym liczne przewodniki turystyczne, były tłumaczone na jęz. obce, głównie niemiecki i angielski.

Należał do: PZPR (1964–1980), Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (1967–1981), Związku Literatów Polskich (1980–1981), Stowarzyszenia Literackiego w Suwałkach (1995–2003). Był członkiem krakowskiego oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (1981). Udzielał się w Polskim Towarzystwie Tatrzańskim (od 2007 członek honorowy).

Zadebiutował jako pisarz w 1972 zbiorem opowiadań Czas mężczyzn (Wrocław, Ossolineum).

Był mężem Alicji z d. Laitl, mieli córkę Ewę. Pochowany na Cmentarzu Bronowickim w Krakowie.

Nagrody i odznaczenia Nagrody redakcji „Nadodrza” (1965), Wydawnictwa Ossolineum (1968), Instytutu Wydawniczego „Naszej Księgarni” (1977) i SW „Czytelnik” Nagroda „Pawie Pióro” 1979 – nagroda „Życia Literackiego” Złota Odznaka Miasta Krakowa 1981 – Nagroda m. Krakowa za działalność ekologiczną 1995 – Nagroda Wojewody Suwalskiego za twórczość dziennikarską 2002 – III Nagroda im. Zygmunta Glogera za „publikacje w zakresie krajoznawstwa, w tym autorstwo licznych przewodników”

Twórczość Sekcja Twórczość opracowana na podstawie zasobów Biblioteki Narodowej Czas mężczyzn, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1972, OCLC : (OCoLC)804656260 Białe Oko (opowieść dla młodzieży), Nasza Księgarnia, 1978, wyd. 2. „Cracovia”, Kraków 1991, Czterej z piekła, SW „Czytelnik”, Warszawa 1978, OCLC : (OCoLC)830261539 Szlachetni pasjonaci, „Pojezierze”, Olsztyn 1978, OCLC : (OCoLC)316560639 Cios za cios, wyd. w drugim obiegu w Bibliotece „Miesięcznika Małopolskiego” nr 3 pod pseud. Władysław Jarema, Kraków 1984 Po drodze (opow.), Wydawnictwo Literackie, Kraków, Wrocław 1986, W pogoni za rakiem, Nasza Księgarnia, Warszawa 1988, Saga o ginących i uratowanych, KAW, Kraków 1988, 2. wyd. ”Patrol”, Kraków 1995, Zakopane, Zakopane..., „Dream”, Kraków 1993, Opowieść o kamedułach wigierskich, Oficyna ŻAK, Suwałki 1999, (oprawa miękka), (oprawa twarda) Wojna polsko-polska: dzienniki 1980–1983, Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, Kraków 2007, Romans z Suwalszczyzną (opowieść biograficzna), Wydawnictwo „Hańcza”, Suwałki 2008, Brzegiem rzeki i czasu (zbiór wierszy), Buchers Design, Kraków 2010 (n. 100 numerowanych egz.), W kręgu Muzeum Tatrzańskiego, Buchers Design, Kraków 2014, Maciejewscy z Puszczy Kozienickiej; współpr. Barbara Jakubik i Barbara Koczwara, Buchers Design, Kraków 2016, Kronika: u zarania Polskiego Klubu Ekologicznego: 1980-1983, Wydawnictwo Studio Graficzne Dobry Projekt, Kraków 2021,

Przewodniki turystyczne

Po ziemi suwalskiej: przewodnik turystyczny, Wyd. „Hańcza” Suwałki 1994, wyd. 2. zm. „Hańcza”,Suwałki, („Pogoń”, Białystok) 1998, Szlakami północnej Suwalszczyzny, Regionalna Pracownia Krajoznawcza i Oddział PTTK „Jaćwież”, Suwałki 1995, wyd. 2. zm. „Jaćwież”, Suwałki 2001, Rowerem po Suwalszczyźnie: przewodnik po trasach rowerowych Pojezierza Suwalsko-Augustowskiego, Fundacja Wigry, Suwałki 1995, W krainie Biebrzy: przewodnik po Biebrzańskim Parku Narodowym, Wyd. „Hańcza”, Suwałki 1996, Suwałki i okolice: przewodnik, informator, „Omega”, Suwałki 1997, Wigry: przewodnik ilustrowany, Wyd. „Relax”, Suwałki 1998, Suwalszczyzna: mapa turystyczna, Polsko-Litewska Izba Gospodarcza Rynków Wschodnich, Suwałki 2000, Legendy znad Wigier, Agencja Usługowa Omega, Suwałki 2002, Gałczyńskiego… Pranie i okolice, współpr. Barbara Wojciulewicz, AU Omega, Suwałki 2003, Kronika odrodzenia PTTT, Kraków 2011

Prace zbiorowe lub redakcja, m.in.

Corrida po polsku, (Wybór reportaży z lat 1974-1978 na Ogólnopolski Konkurs o Nagrodę im. Adama Polewki), KAW, Kraków 1979 Spotkania z Suwalszczyzną, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1980, Nagłe zaskoczenie, (reportaże z Konkursu o Nagrodę im. Adama Polewki) KAW, Kraków 1981 Biografie suwalskie, „Jaćwież”, Suwałki 1993, 1996, , 1997, , 2002, Błękitny krzyż, red. [aut.] Andrzej Kądziołka, KAW, Kraków 1983 Dolina Kamienicy: ścieżka edukacyjna / Marek Kurzeja, (red. Stefan Maciejewski), Gorczański Park Narodowy, Poręba Wielka 2001, Badacze i obrońcy przyrody Tatr, [red. tomu Stefan Maciejewski], Polskie Towarzystwo Tatrzańskie. Zarząd Główny, Kraków 2007, 100 lat „nowego” schroniska nad Morskim Okiem, [tom pod red. Stefana Maciejewskiego], Polskie Towarzystwo Tatrzańskie. Zarząd Główny: Towarzystwo Słowaków w Polsce, Kraków 2008, Tytus Chałubiński: Muzeum Tatrzańskie, (red.) Polskie Towarzystwo Tatrzańskie. Zarząd Główny: Towarzystwo Słowaków w Polsce, Kraków 2009, Zakopane dawne... Zakopane obecne..., [red. Stefan Maciejewski],Polskie Towarzystwo Tatrzańskie. Zarząd Główny, Kraków 2010 Gorce – XXX lat Gorczańskiego Parku Narodowego, [red. Stefan Maciejewski], Polskie Towarzystwo Tatrzańskie. Zarząd Główny, Kraków 2011, 2x2px Pamiętnik Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, tom 1-20 (1992-2011) – bibliografia, PTTT, Kraków 2013, Zapamiętać Marka... (pamięci Marka Eminowicza), [red. Stefan Maciejewski], s.n., Kraków 2013, OCLC : (OCoLC)876496418

Wiersze w antologiach

Gdzie jeziora syte przestrzenią obłoków: Suwalszczyzna w poezji, „Hańcza”, Suwałki 1998 Tam prosto do Augustowa, Fundacja Literacka Tikkun im. Małgosi Arkuszewskiej, Augustów 2007,

Przekłady

Moja profesja / Sergiusz Obrazcow; przeł. Władysław Jarema, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1961, OCLC : (OCoLC)749507156 Biała jaskółka: antologia opowiadań bułgarskich XIX i XX wieku, Wyd. Śląskie, Katowice 1982,

Przypisy

Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy tłumacze Kategoria:Urodzeni w 1936 Kategoria:Zmarli w 2024