Luiza Jesus do Prado (ur. 1988 w Guaratinguetá), znana także jako Luiza Jesus, Luiza Prado i Hifa Cybe, jest brazylijską artystką transdyscyplinarną i badaczką. Posługuje się fotografią inscenizowaną, performance, sztuką wideo, body art, instalacją, mediami cyfrowymi, sztuką dźwięku i muzyką eksperymentalną. Ciało występuje w jej twórczości jako medium artystyczne, przedmiot obserwacji oraz terytorium polityczne. Do powracających tematów należą pamięć, trauma, zdrowie psychiczne, neuroróżnorodność, płeć, seksualność, przemoc, dekolonialność, pochodzenie i relacje władzy.„About”. Luiza Jesus do Prado, dostęp 8 sierpnia 2026.Érica Cristiane Saraiva, Visualidades de Luiza Prado: poética da ex-centricidade. Universidade Federal de Goiás, 2017.„Political Bodies”. Museo de Arte Contemporáneo de Bogotá i Google Arts & Culture, 2017.
Kariera Prado rozpoczęła pracę zawodową jako ilustratorka, a następnie zajmowała się projektowaniem i fotografią. Na początku lat 2010. tworzyła działania przeznaczone dla kamery, w których ostateczny obraz był częścią performance'u, a nie jedynie jego dokumentacją. W 2014 brazylijski magazyn FFW wskazał fotografię jako jedno z jej głównych narzędzi oraz odnotował wykorzystywanie performance'u, wideo, nowych mediów i interwencji miejskich.„Conheça as artistas (gringas e brasileiras) que usam a web para tratar do feminismo”. FFW, 25 marca 2014.
W marcu 2014 Prado i Natália Coutinho zaprezentowały akcję na żywo A Altura dos Olhos podczas pierwszej Mostra Performatus —O Corpo como Sujeito e Objeto na Arte— w Central Galeria de Arte w São Paulo. Program kuratorowany przez Hildę de Paulo i Talesa Freya obejmował performance'y, rozmowy, rezydencje oraz wystawę z pracami lub dokumentacją twórców, wśród których znaleźli się Marina Abramović, Eduardo Kac, Berna Reale, Lenora de Barros i Franko B.„Mostra Performatus #1: O Corpo como Sujeito e Objeto na Arte”. Studio Cia. Excessos i eRevista Performatus.
W pierwszej połowie dekady jej prace zaczęły krążyć międzynarodowo. Gula (2012) została pokazana i zakupiona do kolekcji Museo de Arte Contemporáneo de Bogotá podczas rezydencji w 2014, natomiast A Menina da Máscara de Gás prezentowano na Stroke Art Fair w Niemczech. Później Prado uczestniczyła w biennale i wystawach w Maroku, Chinach, Stanach Zjednoczonych i Egipcie.„Hifa Cybe”. Hipocampo, 29 października 2021.„Deconstructing Liberty: A Destiny Manifested”. Muzeo Museum and Cultural Center.„Egypt biennale features work by six Brazilians”. Agência de Notícias Brasil-Árabe, 12 grudnia 2018.
W 2017 Museo de Arte Contemporáneo de Bogotá włączyło Prado do cyfrowej wystawy Political Bodies, opublikowanej w Google Arts & Culture z wykorzystaniem prac z kolekcji muzeum. Tekst kuratorski sytuował jej praktykę na przecięciu sztuki i nauk społecznych, kolonizacji, synkretyzmu, walk rdzennych społeczności, płci i polityki.
W 2026 praca Sea Bottom (Fundo do Mar, 2017) została zaprezentowana na Architectures of Dream, wystawie poprzedzającej trzynastą aukcję charytatywną Cosmoscow Foundation w Moskwie, której kuratorem był Azu Nwagbogu.„Cosmoscow Foundation will present the pre-auction exhibition ‘Architectures of Dream’”. Cosmoscow Foundation, 19 marca 2026.
Wykształcenie Prado ukończyła studia technologiczne z fotografii na Universidade Anhanguera, a w latach 2021–2025 studiowała nauki biomedyczne na Universidade Paulista (UNIP).„Luiza Jesus do Prado”. ResearchGate.„Luiza Jesus do Prado — ORCID 0000-0001-6676-7587”. Jej dodatkowe wykształcenie obejmuje kursy analizy danych genomowych HarvardX, genetyki stosowanej w neurologii w Hospital das Clínicas Uniwersytetu w São Paulo, biomateriałów i biofabrykacji na Uniwersytecie w Bayreuth oraz neuronauki i neuroobrazowania na Johns Hopkins University.„Curriculum”. Luiza Jesus do Prado, dostęp 8 sierpnia 2026.
Sztuka, nauka i technologia Badania Prado na styku sztuki i nauki koncentrują się na pamięci, percepcji, neuroróżnorodności i technologiach sensorycznych. Na UNIP zrealizowała projekt A fenomenologia do som, da luz e da memória pod kierunkiem Flávia Burattiego Gonçalvesa. Analizowała w nim neurofizjologiczne i behawioralne oddziaływanie dźwięku i obrazu na pamięć oraz ich użycie jako bodźców w kontekstach traumy, dysocjacji, zdrowia psychicznego i zdrowia publicznego.Luiza Jesus do Prado, A fenomenologia do som, da luz e da memória. Universidade Paulista, 2023.
W projekcie artystycznym Psilocybin Visual and Sensory Therapy, rozpoczętym w 2022, artystka przekłada opisywane efekty percepcyjne związane z psylocybiną na immersyjne środowisko złożone z projekcji, światła, dźwięku, wibracji, zapachu i materiałów dotykowych. Publicznie udokumentowana instalacja symuluje doświadczenie zmysłowe bez podawania substancji odwiedzającym. Pierwszy eksperyment publiczny pokazano podczas obiegu pracowni SP-Arte w centrum São Paulo, przy współpracy VJ Spetto, Célia Barrosa i Guilhermego Todorova. Projekt jest badaniem artystycznym, a nie badaniem klinicznym.„Psilocybin Visual and Sensory Therapy”. Luiza Jesus do Prado.Joshua S. Siegel i in., „Psilocybin desynchronizes the human brain”. Nature, 632, 2024, s. 131–138.
Prado współpracowała także z Mauriziem Manciolim przy Mergulho (Dive, 2023), wideoperformansie zrealizowanym w Acquaboxie Manciolego, przezroczystym urządzeniu do zanurzania w wodzie. Dwa ubrane ciała powoli zanurzają się, aż znikają; praca łączy fizyczne zanurzenie z nieświadomością, świadomością ekologiczną i wodą jako przestrzenią zawieszenia. Pokazywano ją podczas Década dos Oceanos — I Mostra Nacional de Criptoarte w Centro Cultural Banco do Brasil w Rio de Janeiro i São Paulo, a następnie na Rio Ocean Week.„Dive (Mergulho)”. Maurizio Mancioli.„Criptoarte: tessituras poéticas entre arte e tecnologia”. Arte & Crítica, nr 69, marzec 2024.
Twórczość Fotografia, ciało i pamięć Fotografia odgrywa w praktyce Prado rolę strukturalną: jest zarówno autonomiczną pracą, jak i celem działań zaprojektowanych dla kamery. Kadrowanie, montaż i inscenizacja współtworzą znaczenie. W rozmowie z Perro Negro artystka łączyła przejście od autoportretu do performance'u oraz opisywała fotografię, wideo i akcję na żywo jako języki wzajemnie się uzupełniające.„Seven questions to Brazilian artist Luiza Prado”. Revista Perro Negro, 28 sierpnia 2020.
W cyklu To Curate Yourself kamera uczestniczy w działaniach powracających do doświadczeń traumatycznych. W Tenro (2015) zakopywanie i wykopywanie lalki staje się rytualnym powtórzeniem; w Estender (2016) Prado pierze bieliznę z napisem „wina jest moja”, aż słowa znikają. Tutorial de maquiagem (2016) przywłaszcza format internetowego poradnika makijażowego, aby pytać o dekolonizację, reprezentację i konstruowanie tożsamości rdzennej. Corpo Estranho (2012), Rape #1 (2015) i Parkinsonism (2016) dotyczą kultury gwałtu, uciszania, powtórzenia i pozycji widza wobec obrazów przemocy.
Prado wyreżyserowała również film krótkometrażowy Reincarnate Project (2014), sygnowany jako Hifa Cybe. W 2017 został on wybrany do Changjiang International Biennale of Video Art and Photography w Chinach.„Reincarnate Project”. IMDb, 2014.
Dekolonialność i pochodzenie Dekolonialność jest osią łączącą różne obszary twórczości Prado. Historia kolonizacji pojawia się poprzez ciało, pamięć, genealogię, przemoc seksualną, ewangelizację i konstruowanie obrazów. Projekt Sexualidade Colonizada (2015) wykorzystuje symbole chrześcijańskie do badania kolonialnej dominacji oraz kontroli nad ciałami kobiet i osób rdzennych.
Według pracy Saraivy genealogia obecna w twórczości Prado łączy portugalską linię ojcowską —opisaną w badaniu jako ósme pokolenie rodziny brazylijskiego świętego Frei Galvão— oraz pochodzenie Puri ze strony matki, związane z górami Mantiqueira i doliną Paraíba. Historia rodzinna staje się częścią refleksji nad kolonizacją, ewangelizacją, pamięcią etniczną i oporem rdzennych społeczności.
We the People (2016) składa się z trzynastu negatywów fotograficznych przedstawiających osoby afroamerykańskie, rdzenne i latynoamerykańskie. Liczba zdjęć odpowiada trzynastu pasom flagi Stanów Zjednoczonych i trzynastu pierwotnym koloniom. Po spojrzeniu na negatywy, a następnie na jasną powierzchnię, widz dostrzega pozytywowy powidok. Mechanizm optyczny łączy fizjologiczną produkcję obrazu z kolonialnym wytwarzaniem inności i rozdźwiękiem między abstrakcyjną równością a uczestnictwem społecznym.
Zdrowie psychiczne, neuroróżnorodność i performance cielesny Prado publicznie identyfikuje się jako osoba autystyczna, trans i niebinarna. Jej oficjalna prezentacja umieszcza pamięć i zdrowie psychiczne w centrum badań nad traumą, bólem, płcią, seksualnością i dekolonizacją opieki. Krytyk Victor Murari powiązał zdrowie psychiczne z kolonializmem cyfrowym w pracach Hifa Cybe i zinterpretował wykorzystanie sztuki, nauki i technologii jako opór wobec struktur hegemonicznych.Victor Murari, „Hifa Cybe and Digital Colonialism: A Critical Analysis”.
W 2020 Prado i Isabella Lauermann opracowały O Estado do Corpo, propozycję pośmiertnego performance'u opartą na certyfikacie symulującym przekazanie ciała artystki nekrofilowi. Reportaż UOL TAB przedstawiał pracę jako krytykę ingerencji państwa, religii i rodziny w samostanowienie o ciele po śmierci.Marie Declercq, „Em performance de arte póstuma, artista quer doar o corpo para necrofilia”. UOL TAB, 16 października 2020.
Shibari stało się następnie częścią jej praktyki cielesnej. W październiku 2025 wystąpiła z japońskim artystą Hajime Kinoko podczas pierwszej edycji Shibari Experience Brasil w Ópera de Arame w Kurytybie. Portfolio dokumentuje eksperymenty z shibari powietrznym, semenawa, łańcuchami, podwieszeniem i zanurzeniem w wodzie.„Shibari Experience Brazil 2025”. Shibari Atlas.„Shibari Model/Performer”. Luiza Jesus do Prado. W 2026 Prado uczestniczyła w berlińskim EURIX —European Rigger & Model Exchange— i wystąpiła z Tati Limati oraz Nik YourKnots. W tym samym roku zaprezentowała Medusa, zaprojektowane przez siebie urządzenie performatywne łączące podwieszenie na łańcuchach z japońskim shibari, odnoszone do badań nad bólem, neuroróżnorodnością i pamięcią cielesną.„Felix Ruckert”. Xplore Berlin.
Płeć, polityka i nocna kultura São Paulo Praktyka polityczna Prado rozwijała się także w alternatywnej kulturze nocnej São Paulo. Kabaret, burleska, wyobrażenia fetyszystyczne i wydarzenia seks-pozytywne służyły jako konteksty do badania płci, seksualności, zgody, cenzury i publicznej prezentacji ciała. W 2015 Nicole Puzzi przeprowadziła z artystką wywiad w programie Pornolândia stacji Canal Brasil; rozmowa dotyczyła fotografii i performance'u jako procesów katartycznych oraz nagości i fetyszu w pracach o przemocy seksualnej i kontroli religijnej.„Luiza Prado — Fotografia dramática e catártica de Luiza”. Xplastic, 26 sierpnia 2015.
Dokumenty biograficzne wskazują na uczestnictwo w festiwalu PopPorn w 2016 i 2017, w tym wykład w 2017. W nowszych programach Love Cabaret i LoveNOX Prado występowała w pracach z linami i łańcuchami z artystami takimi jak Akira Nawa, Rope Phoenix i Mysaki. Opisy wydarzeń przedstawiają je jako badania pamięci, płci i seksualności poprzez shibari, podwieszenie, wodę, oddech, ból, podatność i zaufanie.„Hifa Cybe — Curriculum Vitae”. Academia.edu.„Shibari Night”. Love Cabaret.
Dźwięk i muzyka eksperymentalna Prado tworzy również noise, sztukę dźwięku i muzykę eksperymentalną jako Luiza Prado i Hifa Cybe. Wydała cyfrowo m.in. EP Tumor Militar (2016), Poteh Pehuono (2017), Funk Pesadão (2017) i Social Esotropia (2020), a także utwory związane z performance'em, w tym The Body State (O Estado do Corpo) (2020) z Isabellą Lauermann.„Luiza Prado”. Enter Art Foundation.„Luiza Prado”. Spotify.
Recepcja krytyczna