Budynek przy ulicy 3 Maja 5 w Katowicach – budynek mieszkalny w Katowicach, położony przy ulicy 3 Maja 5, powstały w 1962 roku według projektu Adama Antoniaka i Macieja Górskiego.

Historia lewo|mały|Pocztówka pochodząca prawdopodobnie z początków XX wieku, przedstawiająca obecną ulicę 3 Maja w Katowicach; drugi budynek od prawej to kamienica pod nr. 5 Pierwotnie w miejscu powojennego budynku przy ulicy 3 Maja 5 w Katowicach stał jednopiętrowy dom wzniesiony w stylu klasycyzującym. W nim R. Werner założył wydawnictwo i księgarnię, a 1 października 1869 roku rozpoczął wydawanie pierwszej katowickiej gazety – „Allgemeiner Anzeiger für den oberschlesischen Industriebezirk”. W 1870 roku po śmierci Wernera zakład kupił Gottfried Siwinna, który cztery lata później upolitycznił gazetę i nadał jej nowy tytuł – „Kattowitzer Zeitung”. W 1897 roku wydawnictwo przeniosło się do własnego budynku pod obecnej ulicy 3 Maja 12.

Po przeniesieniu wydawnictwa, w kamienicy pod nr. 5 działała przez dłuższy czas piwiarnia S. Mokrauera, a w oficynach wiele lokali handlowo-usługowych, w tym zakład zegarmistrzowski Stanisława Beszczyńskiego. Jego syn, również Stanisław, był działaczem narodowym i właścicielem kawiarni „Otto” (późniejsza „Kryształowa”). W latach 1906–1914 w budynku pod nr. 5 mieszkał laryngolog dr Ildefons Miecznikiewicz, jeden z nielicznych wówczas polskich lekarzy, a w latach 1912–1914 Telesfor Nowicki, właściciel jednej z pierwszych polskich księgarni oraz współwydawca „Górnoślązaka”.

W latach międzywojennych w kamienicy pod nr. 5 L. Boroński prowadził hurtownię towarów kolonialnych. W 1935 roku właścicielką budynku była Elżbieta Preiß. Kamienica została zniszczona w 1945 roku w trakcie działań wojennych.

Po II wojnie światowej parcelę po zniszczonym budynku chciało zagospodarować kilka katowickich instytucji. Już w 1952 roku planowano postawienie przy ulicy 3 Maja 5 Domu Technika, którego budowę planowano rozpocząć rok później. Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Katowicach planowało natomiast postawienie w tym miejscu biurowca – do końca 1956 roku pracownicy administracji przedsiębiorstwa w ramach czynu społecznego usunęli gruz i oczyścili parcelę, a także opracowano projekt budynku, lecz miasto go nie zatwierdziło, przeznaczając ulicę 3 Maja pod budownictwo mieszkaniowe z uwzględnieniem punktów handlowo-usługowych.

Obecny budynek przy ulicy 3 Maja 5 został zaprojektowany w 1958 roku przez Adama Antoniaka i Macieja Górskiego z katowickiego „Miastoprojektu”, a jego budowę ukończono w 1962 roku. Jego inwestorem była Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa „Wspólna Praca” – budynek przyjęto na jej stan 28 września tego samego roku.

Na parterze i w pierwszym piętrze zlokalizowano salon telewizyjny (Zakłady Usług Radiotechnicznych i Telewizyjnych). Pod koniec lat 80. XX wieku przy ulicy 3 Maja 5 działało Wojewódzkie Centrum Kultury Świeckiej, a w latach 90. XX wieku sklep RTV spółki Silesia Building Corporation. W 2000 roku w budynku funkcjonował sklep sprzedający wózki dziecięce, a w późniejszych latach m.in. salon Orange. W marcu 2023 roku otwarto tutaj sklep z produktami garmażeryjnymi.

Charakterystyka Budynek położony jest w Katowicach przy ulicy 3 Maja 5, w granicach dzielnicy Śródmieście, w zwartym kwartale zabudowy, w sąsiedztwie Spółdzielczego Domu Handlowego „Skarbek”.

Powierzchnia użytkowa budynku wynosi 1830,6 m², a powierzchnia zabudowy 347 m². Liczy siedem kondygnacji nadziemnych i jedną podziemną. Na dwóch pierwszych piętrach zastosowano konstrukcję szkieletową i tę część gmachu od strony ulicy przeszklono, a powyżej budynek wzniesiony został w tradycyjnej technologii. Gmach wyróżnia się długimi ciągami loggii przebiegających przez całą szerokość elewacji, które według założeń architektów miały chronić przez hałasem z ulicy.

Pierwsze dwie kondygnacje przeznaczone są na funkcje handlowo-usługowe, powyżej mieszczą się lokale mieszkalne. Zaprojektowano cztery mieszkania na każdym piętrze, od jedno- do czteropokojowych, o powierzchniach 29–79 m², a łącznie jest ich 22. Na poddaszu przewidziano pralnię, suszarnię oraz salkę komitetu domowego. Umieszczono tam także pokój zabaw z wyjściem na taras zabezpieczony 1,5-metrową balustradą. W piwnicy prócz schronu powstały magazyny. Budynek wyposażono w dwie windy – jedna miała łączyć piętra usługowe oraz piwnice, a druga część mieszkalną.

W sierpniu 2026 roku w systemie REGON zarejestrowanych było 17 podmiotów gospodarczych z siedzibą przy ulicy 3 Maja 5, w tym m.in.: studio fotograficzno-projektowe, pączkarnia, serwis GSM, salon piercingu, kantor i kancelaria adwokacka.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Budynki mieszkalne w Katowicach Kategoria:Ulica 3 Maja w Katowicach Katowice