Bechtel (oficjalnie Bechtel Corporation) – amerykańskie przedsiębiorstwo świadczące usługi z zakresu inżynierii, zaopatrzenia, budownictwa (EPC) i zarządzania projektami. Zostało założone w 1898 roku w San Francisco w Kalifornii, a obecnie ma siedzibę w Reston w Wirginii, w obszarze metropolitalnym Waszyngtonu. W 2022 roku magazyn Engineering News-Record uplasował Bechtel na drugim miejscu wśród największych przedsiębiorstw budowlanych w Stanach Zjednoczonych, za Turner Construction. Według stanu na maj 2025 roku firma zatrudniała ponad 50 000 pracowników.

Historia

Początki Działalność Bechtela rozpoczęła się w 1898 roku, gdy farmer bydła przeprowadził się z Kansas na Terytorium Oklahomy, by wraz ze swoim zespołem mułów budować linie kolejowe. Przez następne lata rodzina często przeprowadzała się między placami budowy na zachodzie Stanów Zjednoczonych, by w 1904 roku osiąść w Oakland w Kalifornii. W 1906 roku W. A. Bechtel wygrał swój pierwszy podwykonawczy kontrakt na budowę części linii Western Pacific Railroad, a w tym samym roku kupił koparkę parową, stając się pionierem tej technologii. Nazwę „W.A. Bechtel Co.” namalował na boku koparki, praktycznie ustanawiając firmę.

Począwszy od 1919 roku i budowy szosy nad rzeką Klamath w Kalifornii, firma zajmowała się także drogami, mostami i autostradami, a w latach 20. pracowała przy pierwszych projektach hydroenergetycznych dla Pacific Gas and Electric Company w Kalifornii. W 1925 roku Warren wraz z synami i bratem założył spółkę W.A. Bechtel Company, która stała się wiodącym przedsiębiorstwem budowlanym w zachodnich Stanach Zjednoczonych. W 1929 roku firma rozpoczęła budowę rurociągów i rafinerii dla California Standard Oil Company.

Druga wojna światowa, ekspansja zagraniczna i epoka atomowa W styczniu 1931 roku Bechtel wraz z innymi przedsiębiorcami utworzył konsorcjum Six Companies, Inc., aby ubiegać się o kontrakt na budowę zapory Hoovera. Konsorcjum wygrało przetarg, a budowa trwała od 1931 do 1935 roku; była to wówczas największa zapora świata i pierwszy „megaprojekt” Bechtela. Warren Bechtel zmarł niespodziewanie w 1933 roku w Moskwie w podróży służbowej; zastąpili go synowie, a Stephen Bechtel Sr. został szefem firmy i zarządcą projektu zapory.

Podczas II wojny światowej firma zbudowała 560 statków w swoich stoczniach Marinship i Calship, prowadziła też prace nad rurociągami dla departamentu wojny. Stephen Bechtel Sr. rozszerzył działalność na inne kraje i wprowadził pojęcie projektów „pod klucz” (turnkey), obejmujących całość prac od planowania po budowę. W 1940 roku Bechtel zrealizował swoje pierwsze zadanie poza USA – budowę rurociągu Mene Grande w Wenezueli. W 1947 roku rozpoczął budowę Transarabskiego Rurociągu (Trans-Arabian Pipeline), wówczas najdłuższego naftociągu świata, biegnącego przez Arabię Saudyjską, Jordanię i Syrię do Libanu.

Era megaprojektów W 1960 roku, po przejściu ojca na emeryturę, stanowisko prezesa przejął Stephen D. Bechtel Jr. W latach 60. i 70. firma uczestniczyła w budowie około 40% elektrowni jądrowych w Stanach Zjednoczonych; w 1968 roku ukończyła wówczas największą amerykańską elektrownię jądrową, San Onofre w Kalifornii. W 1976 roku firma rozpoczęła pracę przy budowie przemysłowego miasta Jubail w Arabii Saudyjskiej, które rozrosło się z niewielkiej wsi do miasta ponad 250 tys. mieszkańców.

W latach 70. Bechtel realizował także inne megaprojekty, w tym duże lotniska w Arabii Saudyjskiej i metro w Waszyngtonie. W latach 80. kierował zarządzaniem projektem podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich w Los Angeles w 1984 roku i budował autostradę Ankara–Gerede w Turcji w 1986 roku. W 1987 roku firma objęła zarządzanie projektem Eurotunelu łączącego Wielką Brytanię z Francją, ukończonego w 1994 roku.

Prywatyzacja wody w Boliwii (2000) Po latach zawodnych dostaw wody i utraty 40% wody w mieście Cochabamba w Boliwii Bank Światowy naciskał na sprywatyzowanie tamtejszego przedsiębiorstwa wodociągowego. Bechtel (udział 27%) wraz z hiszpańską firmą Abengoa (25%) utworzył konsorcjum Aguas del Tunari, które w 1999 roku wygrało przetarg. Konsorcjum natychmiast podniosło ceny wody o ok. 35%, a po pierwszym miesiącu wzrost dla mieszkańców sięgnął prawie 60%. Kontrakt przyznawał konsorcjum praktycznie monopol na dostawy wody dla milionów ludzi. Wywołało to masowe protesty, którym policja przeciwstawiła się siłą – w wyniku zamieszek spalono budynki rządowe, a setki osób odniosło obrażenia. Kontrakt ostatecznie anulowano..

Lokalizacje i działalność Główne biura operacyjne Bechtela znajdują się m.in. w Brisbane, Calgary, Dubaju, Houston, Knoxville, Londynie, Nowe Delhi, Reston, San Francisco, Santiago, Szanghaju, Nairobi, Tajpej i Waszyngtonie. Siedziba firmy mieści się w Reston, które jest też siedzibą globalnej jednostki operacyjnej oraz jednostki Nuclear, Security & Environmental, a także biurami jednostki Infrastructure. Jednostka Oil, Gas & Chemicals ma siedzibę w Houston.

Firma podzielona jest na jednostki: Energy, Infrastructure, Manufacturing & Technology, Mining & Metals oraz Nuclear, Security & Environmental. W 2013 roku Bechtel utworzył w Dubaju globalne centrum doskonałości inżynieryjnej, a w 2015 i 2018 roku centra innowacji w Houston, Londynie i Santiago.

Zarząd Brendan Bechtel jest prezesem i dyrektorem generalnym (CEO) – jest piątym pokoleniem rodziny Bechtel kierującym firmą. Craig Albert pełni funkcję prezesa i dyrektora operacyjnego (COO), a Keith Hennessey dyrektora finansowego (CFO). Kilku wysokich rangą menedżerów Bechtela pełniło ważne funkcje w amerykańskim rządzie; w gabinecie Ronalda Reagana znaleźli się dwaj byli pracownicy Bechtela: Caspar Weinberger (sekretarz obrony) i George Shultz (sekretarz stanu).

Finanse i rankingi W 2017 roku Bechtel zajął ósme miejsce na liście największych amerykańskich spółek prywatnych magazynu Forbes i siódme na liście 25 najważniejszych spółek prywatnych magazynu Fortune. Firma przez 20 lat z rzędu była uznawana przez Engineering News-Record za największego amerykańskiego wykonawcę pod względem przychodów. W 2024 roku przychody firmy wyniosły 58,2 mld dolarów.

Wybrane projekty Do najważniejszych projektów Bechtela należą:

Elektrownia Jądrowa Lubiatowo-Kopalino – Bechtel w konsorcjum z Westinghouse jest wykonawcą pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w Lubiatowie-Kopalinie.

Zapora Hoovera (1931–1935) – jeden z największych projektów publicznych w historii USA; pierwszy megaprojekt Bechtela.

Metro w San Francisco (BART) – inżynieria, projektowanie i budowa systemu transportu publicznego (1964–1976). Miasto przemysłowe Jubail – największe miasto przemysłowe na Bliskim Wschodzie; Bechtel nadzorował budowę od połowy lat 70. Eurotunel – tunel pod kanałem La Manche łączący Wielką Brytanię z Francją; zarządzanie projektem (1988–1994). Renowacja pól naftowych Kuwejtu – po wojnie w Zatoce Perskiej naprawa 749 studni, w tym 650 płonących, w osiem miesięcy. Big Dig w Bostonie – najdroższy i najbardziej złożony projekt autostradowy w historii USA (1991–2006). High Speed 1 – pierwsza prawdziwie szybka linia kolejowa w Wielkiej Brytanii (ukończona 2007). Metro w Atenach – budowa dwóch nowych linii przed Letnimi Igrzyskami Olimpijskimi w 2004 roku. Nowa bezpieczna konfinacja (sarkofag) w Czarnobylu – osłona uszkodzonego reaktora nr 4 elektrowni jądrowej w Czarnobylu (2016). Elektrownia jądrowa Watts Bar 2 – ukończenie drugiego bloku (2016).

Przypisy

Linki zewnętrzne Oficjalna strona internetowa

Kategoria:Przedsiębiorstwa w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Przedsiębiorstwa budowlane