Sexploitation – historyczny podgatunek kina eksploatacji i klasy B, którego cechą charakterystyczną było eksponowanie nagości, seksualności i erotyki. Nurt ten rozwijał się intensywnie od końca lat 50. do połowy lat 70. XX wieku, głównie w Stanach Zjednoczonych oraz Europie Zachodniej .
Filmy z podgatunku sexploitation charakteryzowały się niskim budżetem, sensacyjną i powierzchowna fabułą oraz głośną kampanią reklamową. Odegrały one kluczową rolę w przesuwaniu granic obyczajowych w kinie przed legalizacją pornografii w latach 60./70. w krajach zachodnich.
Historia Początki i omijanie cenzury (lata 50. XX wieku) Wczesne formy sexploitation powstawały w warunkach surowej cenzury, na którą składały się wskazania Kodeksu Haysa i prawa stanowe karające „obsceniczność, co skutecznie blokowało pokazywanie kontrowersyjnych treści (erotyka, niewłaściwe czy też aspołeczne zachowanie, krytyka religii chrześcijańskiej) w oficjalnym obiegu. Twórcy znajdowali więc luki prawne, tworząc „filmy higieniczne” (ang. hygiene films), które pod pretekstem edukacji medycznej lub ostrzegania przed chorobami wenerycznymi i rozwiązłością, pokazywały sceny rozbierane. Innym wczesnym nurtem były filmy o naturystach (ang. nudist camp films), prezentujące zdrowy, wolny od krepujących ubrań styl życia.
Złota era (lata 60. i 70. XX wieku) thumb|Reklamy filmów sexploitation w Bostonie w 1965 roku W latach 60. złagodzenie przepisów dotyczących cenzury obyczajowej doprowadziło do eksplozji popularności nurtu. Filmy te zaczęły regularnie trafiać do kin samochodowych oraz kin niezależnych (ang. ). W tym okresie wykształcił się specyficzny, eksploatacyjny styl, łączący motywy erotyczne z humorem, akcją czy dreszczykiem emocji.
Schyłek nurtu Zmierzch kina sexploitation nastąpił w połowie lat 70. Kluczowym czynnikiem była tzw. „porno moda” (ang. porno chic) związana z sukcesem filmów takich jak Głębokie gardło (1972), które znormalizowały obecność twardej pornografii w kinach. Część twórców sexploitation zajęła się zatem produkcją filmów pornograficznych, podczas gdy inni filmowcy, tacy jak Radley Metzger czy Jesus Franco, zaczęli śmielej eksploatować wątki erotyczne, tworząc w ten sposób podwaliny pod współczesne kino erotyczne.
Główne podgatunki i nurty pokrewne Kino sexploitation często mieszało się z innymi odmianami kina klasy B, tworząc popularne podgatunki: (ang. Women in Prison – WIP) – filmy skupiające się na brutalności, upokorzeniu i erotyce wewnątrz fikcyjnych zakładów karnych dla kobiet nazisploitation – nurt wykorzystujący scenerię II wojny światowej i motywy nazistowskie do tworzenia szokujących, brutalnych treści, które nierzadko miały charakter sadomasochistyczny rape and revenge – filmy oparte na motywie drastycznej napaści seksualnej na główną bohaterkę oraz jej późniejszej, krwawej zemsty na oprawcach
Kluczowi twórcy Do najważniejszych reżyserów i producentów, którzy ukształtowali estetykę nurtu, należą: Russ Meyer – uznawany za „króla sexploitation”, twórca kultowych filmów takich jak Faster, Pussycat! Kill! Kill! (1965) czy Vixen! (1968), charakteryzujących się przerysowanym stylem i obsadzaniem aktorek o obfitych piersiach Jesús Franco – hiszpański reżyser, łączący erotykę z horrorem gotyckim (np. Vampyros Lesbos) Tinto Brass – włoski reżyser, który nadał nurtowi artystyczny, wysokobudżetowy sznyt (m.in. Salon Kitty z 1976 r. oraz głośny Kaligula z 1979 r.) – amerykański filmowiec, która wprowadził do gatunku europejską estetykę i wysoką jakość techniczną
Przypisy
Zobacz też Film klasy B Kino eksploatacji Giallo
Kategoria:Gatunki filmowe Kategoria:Erotyka