Różowa pracownia () – obraz olejny Henriego Matisse’a z 1911 roku w kolekcji Muzeum Puszkina w Moskwie.
Historia Różowa pracownia () powstała w związku z zamówieniami rosyjskiego kolekcjonera Siergieja Iwanowicza Szczukina, jednego z najważniejszych mecenasów Matisse’a. W styczniu 1911 Szczukin poprosił artystę o przygotowanie trzech obrazów związanych z pracownią, przeznaczonych do jego moskiewskiej rezydencji przy ulicy Bolszoj Znamenski (). Matisse zdecydował się przedstawić własne atelier w Issy-les-Moulineaux.
L’Atelier rose było pierwszym obrazem z planowanej serii. Drugim stało się jesienią 1911 L’Atelier rouge (), natomiast trzecie płótno z zamierzonego tryptyku ostatecznie nie powstał w planowanej formie. Rosyjski kolekcjoner nie zdecydował się na zakup Czerwonej pracowni.
Obraz Różowa pracownia powstał w 1911 w Issy-les-Moulineaux, na południowo-zachodnim przedmieściu Paryża, w pracowni Matisse’a znajdującej się w ogrodzie jego domu. Matisse’owie przenieśli się do Issy w 1909. Dzięki zamówieniom i zakupom Szczukina malarz najpierw wynajął, a następnie nabył tam willę. W tym samym roku zbudowano w ogrodzie duży, wolnostojący pawilon-pracownię ze świetlikami w dachu i dużymi oknami. To jego wnętrze artysta ukazał na obrazie. Po podróży do Hiszpanii na początku 1911 Matisse rozpoczął pracę nad grupą obrazów określanych później za amerykańskim historykiem sztuki jako Wnętrza symfoniczne (). Chronologicznie cztery kolejne dzieła z tej serii to: Różowa pracownia, Rodzina malarza, Wnętrze z bakłażanami oraz Czerwona pracownia.
Różowa pracownia nie była pomysłem „oderwanym” od życia artysty. Matisse zrobił rzecz bardzo charakterystyczną dla swojej twórczości tego momentu: zamienił własną pracownię w temat wielkiego, dekoracyjnego obrazu, a znajdujące się tam przedmioty i jego wcześniejsze dzieła stały się niejako katalogiem jego własnego dorobku. Historycy sztuki z Muzeum Puszkina określili obraz jako rodzaj „ukrytego” monumentalnego autoportretu.
Właściciele Matisse początkowo zgłosił na paryski Salon Niezależnych () w 1911 inne prace. Wystawę otwarto 21 kwietnia. Po kilku dniach malarz wycofał z niej portret swojej żony i w jego miejsce wstawił świeżo ukończony obraz L’atelier de l’artiste, znany obecnie jako L’Atelier rose. Według relacji przywoływanej przez obraz był jeszcze tak świeży, że odwiedzający mogli zostawiać ślady w niedoschniętej farbie.
Nabywcą Różowej pracowni był Siergiej Szczukin. Kolekcjoner kupił obraz w Issy w 1911. Dzieło trafiło do jego moskiewskiej kolekcji w pałacu przy ulicy Bolszoj Znamenski (). W 1918 po rewolucji październikowej kolekcja została znacjonalizowana. Płótno umieszczono w 1918 w Pierwszym Muzeum Nowej Sztuki Zachodniej w Moskwie, zrestrukturyzowanego w 1923 jako (; nr inwentarzowy ГМНЗИ: 94). Po jego likwidacji w 1948 płótno przekazano do Muzeum Sztuk Pięknych im. Puszkina w Moskwie (nr inwentarzowy Ж-3295).
Opis Obraz ma format poziomy. Artysta użył farb olejnych, malując na płóciennym podobraziu. Wymiary dzieła to: 182 × 222 cm.
Matisse namalował bardzo duże, prawie puste wnętrze zalane różem. Ściany i podłoga tworzą jedną dominującą płaszczyznę barwną. Na podłodze znajduje się żółto-ochrowy dywan o niebieskim wzorze, ułożony ukośnie, co wprowadza sugestię przestrzeni bez klasycznego budowania perspektywy. Pośrodku stoi zielony, składany parawan, na którym zawieszona jest duża niebieska, wzorzysta tkanina. Przed nią stoi na wysokim stołku dzban lub wazon. W głębi, po lewej i prawej stronie, przedstawione zostały obrazy i rzeźby Matisse’a. W górnej części, prawie na środku artysta umieścił duże okno z widokiem na drzewa i zieleń. Ten fragment krajobrazu został potraktowany inaczej niż wnętrze – Matisse używa tam drobniejszych, bardziej „impresjonistycznych” pociągnięć pędzla. Historycy sztuki widzą w tym wyłomie świadomy powrót do sposobu malowania kojarzonego z impresjonizmem. Płótno stanowi jakby „autoportret bez twarzy”.
Przedstawione artefakty W Różowej pracowni Matisse starannie zaaranżował wystawę swoich dotychczasowych prac, starsze prace znajdują się po lewej, a nowsze po prawej. Obiekt Zdjęcie Rok wykonania Kolekcja Luksus II 80px| 1907–1908 Statens Museum for Kunst, Kopenhaga 80px| 1908 San Francisco Museum of Modern Art 80px| 1908 National Gallery of Art 80px| 1909 Statens Museum for Kunst, Kopenhaga Le Dos I (Back I, płaskorzeźba) 80px| 1909 Taniec 80px| 1909 Ermitaż
Przypisy
Kategoria:Obrazy fowistyczne Kategoria:Obrazy Henriego Matisse’a Kategoria:Obrazy w Muzeum Sztuk Plastycznych im. Puszkina