Władysław Cyran (ur. 16 marca 1923 na LubelszczyźnieEncyklopedia języka polskiego 1992 podaje, że urodził się "w Liwie" (wieś w woj. warmińsko-mazurskim?)., zm. 23 grudnia 2016 w Łodzi) – polski językoznawca, polonista, dialektolog, związany z Uniwersytetem Łódzkim.
Życiorys Maturę zdał w Siedlcach w pierwszych latach po zakończeniu II wojny światowej. W 1950 roku ukończył studia polonistyczne na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Łódzkiego (UŁ) (praca magisterska nosiła tytuł „Ślady iloczasu w głównych zabytkach języka polskiego XIV i XV wieku”, promotor: Zdzisław Stieber). Po studiach pracował najpierw w Studium Nauczycielskim w Siedlcach, a następnie w Zakładzie Języka Polskiego UŁEncyklopedia języka polskiego pod red. Stanisława Urbańczyka. Wrocław itd.: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1992, s. 39, ISBN [R1] 83-04-02994-4.. Prowadził zajęcia m.in. z gramatyki staro-cerkiewno-słowiańskiej, z językoznawstwa ogólnego, kultury języka, z gramatyki opisowej i historycznej języka polskiego. Wypromował stu kilkudziesięciu magistrów i kilku doktorów.
W 1960 roku obronił pracę doktorską pt. „Gwary polskie w okolicach Siedlec”, w 1966 uzyskał stopień doktora habilitowanego na podstawie rozprawy „Przysłówki polskie. Budowa słowotwórcza”. W 1977 roku został profesorem nadzwyczajnym, w 1990 – profesorem zwyczajnym.
W latach 1969−1972 pełnił funkcję prodziekana, w l. 1972−1975 i 1978−1981 dziekana Wydziału Filologicznego UŁ, a od 1984 do 1987 roku prorektora UŁ ds. nauki. W l. 1987–1993 był kierownikiem Katedry Współczesnego Języka Polskiego. W 1993 przeszedł na emeryturę. Był sekretarzem Wydziału Łódzkiego Towarzystwa Naukowego i członkiem redakcji Rozpraw Komisji Językowej ŁTN, a również redaktorem Wydawnictw Filologicznych UŁ. Przez dwie kadencje był członkiem Komitetu Językoznawstwa PAN.
Badania naukowe Zainteresowania naukowe: historia języka polskiego, dialektologia, ze szczególnym uwzględnieniem słowotwórstwa, morfologia i składnia polszczyzny współczesnej, zagadnienia poprawnościowe.
W swoich pracach (w rozprawie doktorskiej i pracy habilitacyjnej, a również w monografii z 1977 pt. Tendencje słowotwórcze w gwarach polskich) zestawił formanty gwarowe i ogólnopolskie, określając na tej postawie tendencje rozwojowe słowotwórstwa gwarowego. Konsekwentnie trzymał się wizji słowotwórstwa jako dziedziny diachronicznej, co pozostaje w kontrze do prac Renaty Grzegorczykowej i Jadwigi Puzyniny, które opierają się na pojęciu motywacji synchronicznej. Interesował się zapożyczeniami z języków obcych, zarówno w polszczyźnie ogólnej, jak i gwarach. W temacie klasyfikacji części mowy opowiadał się za stosowaniem kryterium morfologicznego. Uzasadniał włączenie imiesłowów przymiotnikowych do klasy przymiotników, traktując ówczesny przepis ortograficzny o ich rozdzielnej pisowni z nie jako „nieżyciowy”.
Uczestniczył w przygotowaniu Małego atlasu gwar polskich opracowywanego w Pracowni Dialektologicznej Zakładu Języka Polskiego PAN.
Przypisy
Kategoria:Polscy językoznawcy Kategoria:Polscy poloniści Kategoria:Urodzeni w 1923 Kategoria:Zmarli w 2016 Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Łódzkiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Łódzkiego