Kamieniołom w Ogrodzieńcu – nieczynny kamieniołom w mieście Ogrodzieniec w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim. Na mapie Geoportalu ma nazwę Kamionka, na stronach internetowych nazywany jest także Kamieniołomem w Bzowie lub Kamieniołomem Bzów (od wsi Bzów, obecnie będącej dzielnicą Zawiercia), obecnie jednak niemal w całości znajduje się w granicach miasta Ogrodzieniec. Nosi nazwę także Kamieniołom Wiek. Pod względem geograficznym znajduje się na Wyżynie Częstochowskiej będącej częścią Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej.
Był to kamieniołom cementowni „Wiek” w Bzowie. Eksploatowano w nim od lat 50. XX w. do 1998 r. wapienie i margle. Po zakończeniu ich eksploatacji pozostało rozległe, jednopoziomowe wyrobisko stokowe położone na wysokości ok. 420–440 m n.p.m. Wschodnia ściana wyrobiska ma miejscami wysokość około 20 metrów. W profilu widoczne są wapienie płytowe warstw zawodziańskich, które powstały w płytkim, szelfowym morzu górnej jury (około 155–160 mln lat temu). Są to średnio- i gruboławicowe wapieni mikrytowe i margliste. Ściany kamieniołomu, początkowo pionowe, po zakończeniu eksploatacji zostały ukształtowane w formie średnio nachylonych stoków, przykrytych blokami skalnymi. Tylko w środkowej części wschodniej ściany, na odcinku kilkunastu metrów zachował się naturalny ostaniec zbudowany ze stosunkowo grubych ławic wapienia, w obrębie którego występują także zjawiska krasowe. Spąg wyrobiska tworzy stosunkowo cienka warstwa piaszczystych margli z jury środkowej. W odsłonięciach liczne są skamieniałości z górnej jury. Najliczniejsze są amonity, dominują z rodzajów Perisphinctes, Cardioceras, Taramelliceras, Euaspidoceras, Lissoceratoides i Peltoceratoides. Liczne są belemnity z rodzaju Hibolites oraz ramienionogi Lacunosella, Terebratula i Juralina. Spotyka się białoszare krzemienie o rozmiarach do kilkudziesięciu cm oraz gniazda i żyłki kalcytu. Wyrobisko kamieniołomu jest geostanowiskiem.
Po zakończeniu eksploatacji kamieniołom zarasta roślinnością. Jest to sukcesja wtórna. Brzegi zbiorników porasta przede wszystkim jednogatunkowy zespół szuwaru trzcinowego (Phragmitetum australis). Spąg zarastają głównie krzewiaste wierzby (wierzba iwa Salix caprea i wierzba purpurowa SAlix purpurea) i drzewa (brzoza brodawkowata Betula pendula, sosna zwyczajna Pinus sylvestris i topola kanadyjska Populus × canadensis). W północnej części odkrywki (przynależnej administracyjnie do Zawiercia), na podstawie koncesji udzielonej przez Starostwo Powiatowe, zdeponowano w ramach rekultywacji wyrobiska pewną ilość odpadów budowlanych i przemysłowych.
Kamieniołom miał zostać zrekultywowany m.in. poprzez wyrównanie nierówności nieszkodliwymi odpadami budowlanymi i poprzemysłowymi. Jednakże firma odpowiedzialna za rekultywację kamieniołomu – Eko-Harpoon, zwiozła na jego teren tysiące ton odpadów z różnych zakładów, m.in. odpady powielkopiecowe z Huty Katowice, beczki z chemikaliami, osady z oczyszczalni ścieków, niebezpieczny fluorek wapnia i inne niebezpieczne i śmierdzące odpady. Ukarana została wysoką grzywną a szkodliwe odpady zostały usunięte. Teren wyrobiska został dla ludzi zamknięty i jest monitorowany.
Przypisy
Kategoria:Formacje skalne Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej Kategoria:Nieczynne kamieniołomy w województwie śląskim Kategoria:Geografia Ogrodzieńca