Referendum w Rosji w 2020 roku (oficjalnie powszechne głosowanie ogólnorosyjskie) – przeprowadzone od 25 czerwca do 1 lipca 2020 roku w Rosji głosowanie nad pakietem poprawek do Konstytucji Federacji Rosyjskiej. Inicjatywę zgłosił prezydent Władimir Putin w orędziu do Zgromadzenia Federalnego 15 stycznia 2020 roku. Poprawki wcześniej przyjęła Duma Państwowa, a Putin nalegał, by zatwierdzili je wyborcy. Zmiany umożliwiały Putinowi ubieganie się o urząd przez dwie dalsze sześcioletnie kadencje, co mogło utrzymać go u władzy do 2036 roku, oraz wpisywały do konstytucji m.in. definicję małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny, stanowiąc de facto zakaz małżeństw osób tej samej płci.
Według Centralnej Komisji Wyborczej oddano 78% głosów „za”, a frekwencja wyniosła 65%. Głosowanie pierwotnie zaplanowano na 22 kwietnia, ale przełożono je z powodu pandemii COVID-19. Formalnie odbyło się jako „głosowanie ogólnorosyjskie”, a nie referendum. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow zastrzegał, że głosowanie nie ma charakteru referendum. Opozycja oskarżała władze o sfałszowanie głosowania.
Proponowane zmiany Najważniejsze zmiany obejmowały: nadrzędność konstytucji nad prawem międzynarodowym, uprawnienie Dumy do zatwierdzania kandydatów na premiera i ministrów, zakaz posiadania obcego obywatelstwa lub zezwolenia na pobyt dla kandydatów na wysokie urzędy, podniesienie wymogu zamieszkania dla kandydata na prezydenta z 10 do 25 lat, gwarancje socjalne (płaca minimalna nie niższa niż minimum egzystencji oraz regularna waloryzacja emerytur), wzmocnienie roli Rady Państwa, wpisanie do konstytucji definicji małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny. Z artykułu ograniczającego liczbę kadencji prezydenta usunięto słowo „pod rząd”, co w połączeniu z zerowaniem uprzednich kadencji otwierało Putinowi drogę do dwóch kolejnych kadencji, mimo że dotychczasowa konstytucja wymagała jego odejścia po 2024 roku. Poprawka o zakazie zrzekania się terytorium Rosji była postrzegana jako umocnienie rosyjskich roszczeń do Krymu.
Głosowanie Ze względu na pandemię głosowanie rozłożono na pełny tydzień, od 25 czerwca do 1 lipca, a w lokalach stosowano środki sanitarne. Mieszkańcy Moskwy i obwodu niżnonowogrodzkiego mogli głosować zdalnie elektronicznie.
Kampania Opozycja przyjęła różne stanowiska wobec głosowania. Komunistyczna Partia Federacji Rosyjskiej (KPRF) prowadziła agitację przeciwko poprawkom, a część środowisk opozycyjnych wzywała do bojkotu. Niezależne doniesienia wskazywały na próby sztucznego podnoszenia frekwencji: urzędnicy i pracownicy instytucji budżetowych w Moskwie mieli być zmuszani do rejestracji na głosowanie elektroniczne.
Reakcje Opozycja oskarżała władze o sfałszowanie wyników. Analityk Siergiej Szpilkin szacował, że nawet 22 mln głosów mogło być sfałszowanych. Unia Europejska wydała oświadczenie w sprawie przebiegu głosowania i oczekiwała zbadania doniesień o nieprawidłowościach. Dziennikarze i obserwatorzy zgłaszali m.in. przypadki przymusu wyborców, wielokrotnego głosowania i naruszenia tajności głosowania.
Przypisy
Kategoria:2020 w Rosji Rosja Rosja