Jacek Katarzyński

Jacek Katarzyński, znany również jako Jacek Katos Katarzyński lub Katos (ur. 2 września 1966 w Koninie) – polski poeta, aktor, operator kamery, autor projektów i działań kulturalnych. Laureat Nagrody Kulturalnej Prezydenta Miasta Zielona Góra w 2004 oraz Nagrody Kulturalnej Miasta Zielona Góra za 2013. Członek grupy filmowej Sky Piastowskie.

Twórczość literacka Jego debiut poetycki miał miejsce w warszawskim dwutygodniku Twórczość Robotników w 1987 W tym samym roku ukazał się jego pierwszy tomik, Koszmary drwią z nas. Został członkiem grupy literackiej Budowa II. Na przełomie lat 80. i 90. współtworzył ziny literackie takie jak Dada rzyje i God is black yes she is. W latach 90. pojawiał się w lokalnych antologiach i wydawał kolejne tomiki: Dada rzyje, czyli co było jest i wcale nie musi być dada (1997), Szczenię ludzkie (1999). XXI wiek przyniósł jeszcze pięć publikacji: Mucha na karuzeli (2001), Przedsmak z Dawidem Szczurkiem (2004), Oko jak imperator… (2008), Boskie Zapętlenie (2015; rękopis tej powieści był palony w filmie Że życie ma sens z 2000). Katos zakończył działalność w 2017 kompilacją Partes Corporis, Animae Fragmenta (2017), która zawierała też niepublikowane wcześniej wiersze, a także płytę z muzycznymi interpretacjami jego starszych dzieł i istniejące w ograniczonej liczbie egzemplarzy tzw. Art Box Poetica – dadaskalia.

Stylistycznie, wiersze Katosa są opisywane jako nowo dadaistyczne, a odwołania do klasycznego dadaizmu i szeroko pojętej awangardy przez cały czas obecne. Mirosława Szott określiła twórczość jako konwencjonalną awangardę przez połączenie dadaistycznych wpływów z konwencjonalnymi środkami poetyckimi. Czesław Markiewicz wyróżnia w jego poezji charakterystyczną dla symbolistów francuskich anachroniczną inwersję wersową, a także podkreśla wpływy surrealizmu, nadrealizmu i gotyku. Jako reprezentanta pokolenia poetów urodzonego w latach 60., według Małgorzaty Mikołajczak, Katosa ma charakteryzować podobne do jego rówieśników porzucenie nadziei na szczęśliwe rozwiązania i postawa rozczarowania. zwraca uwagę na inne charakterystyczne elementy wynikające z awangardowych korzeni: wyścig z upływającym czasem, pozytywne wykorzystanie programowej niedojrzałości i niewymuszone testowanie granic medium.

Twórczość związana z filmem i telewizją W latach 90. Katos dołączył do grupy filmowej Sky Piastowskie. Według Grzegorza Lipca, to dzięki niemu grupa miała swoją pierwszą premierę kinową (Ruchomy cel, 1995) i przeszła w bardziej profesjonalną promocję telewizyjną i radiową, a także pomógł przy konsultacji scenariuszy. Współpracował z grupą przy filmach: Że życie ma sens (2000), Dzień, w którym umrę (2004) i 8 w poziomie (2008). Sky Piastowskie w późniejszych latach otrzymały nagrody Grand Prix „Złotych Lwów” na gdyńskim festiwalu filmowym w Konkursie Kina Niezależnego oraz na Międzynarodowym Festiwalu Debiutów Filmowych w Koszalinie.

W 2013 roku prowadził Serwis Informacyjny TV „Nie Wiem”, poświęcony wydarzeniom kulturalnym i artystycznym Zielonej Góry. Pracował też w Telewizji Przewodowej Zielona Góra oraz Gazecie Lubuskiej.

Twórczość związana z muzyką W latach 80. współzałożyciel zespołu Rozkrock, określanego jako protoplasta punko-polo lub rockowy kabaret. Odpowiadał za teksty, wokal, gitarę i instrumenty perkusyjne. Jest też opisywany jako członek formacji N.Toxic w latach 1986–1994. Wystąpił w teledysku grupy Pokahontaz. Kończąc działalność poetycką, wyprodukował kompilację CD Części ciała, fragmenty duszy (2017), która zawierała muzyczne interpretacje jego wierszy. Do jego twórczości odniósł się też później Piotr Budniak na albumie Homeland (2022), a wiele z jego wierszy zostało przekształconych w piosenki zespołu Biała Ćma, do którego powstania się przyczynił i którym pomagał przy montażu teledysku.

Zainteresowania i inspiracje Ma liczne tatuaże, w tym Nicka Cave'a, do którego twórczości często odwołuje się w swoich wierszach czy rolach, czego przykładem jest postać poety Mikołaja Jaski. Katosa zafascynowały owady i fotografia makro, co łączyło się z hodowlą stawonogów, przede wszystkim straszyków.

Dzieła Poezja Dada rzyje, czyli co było jest i wcale nie musi być dada, wyd. AND, 1997 Szczenię ludzkie, wyd. AND, 1999 Mucha na karuzeli, wyd. Pro Libris, 2001 Przedsmak, wyd. Formacja CUT-OFF, 2004 Oko jak imperator rozsadzone na tronach nowozdobytych pól doznań bezkompromisowych i albumy stóp rodzinnych na kartach chodnika zebrane w metafizyczne wizerunki spokrewnione ze sobą zaledwie monotonią mdłych odmian cierpienia powszedniego i uniesieniami krecich wynaturzeń co poniektórych mieszkańców blokowisk lub przestroga dla śpiącego w samym środku mężczyzny, wyd. Pro Libris, 2008 Partes Corporis, Animae Fragmenta, wyd. Pro Libris, 2017

Proza Boskie Zapętlenie, wyd. Stowarzyszenie Forum Art, 2015

Art ziny Dada Rzyje (1987–1995) God Is Black, Yes She Is (1993–1995) Art. Zine Galery (1992) Podaj Mnie Nóż Cholero (1994) Krew wannie (1994) Ja (1994)

Antologie Xerofeeria. Antologia. Polskie alternatywne pisma artystyczne, wyd. Lampa i Iskra Boża, 1993 Xerofrenia. Antologia wierszy z tomików wydawanych w obiegu alternatywnym i nie tylko, wyd. Lampa i Iskra Boża, 1994 Rozpoznani spośród. Almanach młodej poezji zielonogórskiej 1976–1996, wyd. AND, 1997 Macie swoich poetów. Liryka polska urodzona po 1960 roku. Wypisy, wyd. Lampa i Iskra Boża, 1996

Wybrana filmografia 1995 – Ruchomy cel – aktor, reżyser, scenarzysta 2000 – Że życie ma sens – aktor, operator kamery 2001 – Głośniej od bomb – aktor 2003 – Baśń o ludziach stąd – aktor 2004 – Dzień, w którym umrę – operator kamery, aktor 2005 – Intelekt Kollapse – reżyser, aktor, montażysta 2008 – 8 w poziomie – aktor

Teledyski 2014 – Pokahontaz – Serum – aktor 2020 – Biała Ćma – Kac Erotyk – montaż, tekst utworu

Bibliografia

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Ludzie urodzeni w Koninie Kategoria:Pisarze związani z Zieloną Górą Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy operatorzy filmowi Kategoria:Polscy poeci XX wieku Kategoria:Polscy poeci XXI wieku Kategoria:Polscy reżyserzy filmowi Kategoria:Polscy scenarzyści filmowi Kategoria:Urodzeni w 1966