Stanisław Wierzchleyski (ur. 5 marca 1881 w Stawczanach, zm. wiosną 1940 w USRR) – major intendent Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Syn Kazimierza i Marii z Ledererów urodzony 5 marca 1881 w Stawczanach, w ówczesnym powiecie gródeckim Królestwa Galicji i Lodomerii, tu urodzony 4 marca 1881 w Brzeżanach., tu urodzony we Lwowie.. Absolwent szkoły realnej.
20 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich i został przydzielony do Kadry Artylerii w Przegorzałach. Po przeszkoleniu został przydzielony do 4 baterii, w której służył do maja 1915. W międzyczasie (29 września 1914) został mianowany chorążym. Później został dowódcą kolumny amunicyjnej II dywizjonu artylerii w I Brygadzie. 2 lipca 1915 awansował na podporucznika, a 1 grudnia tego roku na porucznika artylerii. W 1916 dowodził parkiem amunicyjnym 1 pułku artylerii, a następnie parkiem amunicyjnym Legionów Polskich. Od 17 do 31 stycznia 1917 uczestniczył w II kursie Szkoły Strzeleckiej Artylerii w Rembertowie. 7 kwietnia 1917 wykazany we wniosku komendy 1 pułku artylerii do odznaczenia austriackim Krzyżem Wojskowym Karola. Po kryzysie przysięgowym (lipiec 1917) przeszedł do Polskiego Korpusu Posiłkowego i kontynuował służbę w artylerii na stanowisku oficera gospodarczego. Po bitwie pod Rarańczą (15-16 lutego 1918) został aresztowany przez Austriaków i postawiony przed sądem w procesie legionistów oskarżonych o zdradę stanu w Marmaros-Sziget (8 czerwca – 2 października 1918). Po abolicji zwolniony.
3 listopada 1918 został przyjęty przez Radę Regencyjną do Wojska Polskiego i przydzielony do Sekcji Gospodarczej Ministerstwa Spraw WojskowychDz. Rozp. Komisji Wojskowej Nr 4 z 12 listopada 1918, poz. 52.. 19 listopada 1919 został przeniesiony z Dowództwa Taborów 2 Dywizji Piechoty Legionów do 1 szwadronu zapasowego taborów z jednoczesnym odkomenderowaniem do Taborów Dywizji Litewsko-Białoruskiej na stanowisko dowódcy zapasu koniDz. Rozk. Wojsk. Nr 97 z 27 grudnia 1919, poz. 4076.. 9 listopada 1920 jako oficer Polskiej Misji w Gdańsku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu majora gospodarczego, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich. 1 czerwca 1921 pełnił służbę w Wojskowym Zakładzie Gospodarczym w Wolnym Mieście Gdańsku, a jego oddziałem macierzystym był Wojskowy Okręgowy Zakład Gospodarczy w Warszawie-Powązkach. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 60. lokatą w korpusie oficerów administracji, dział gospodarczy. Później został przeniesiony do Okręgowego Zakładu Gospodarczego Nr IX w Brześciu. W 1924 został wyznaczony na stanowisko kierownika Rejonowego Zakładu Gospodarczego Tarnopol. Z dniem 30 września 1927 został przeniesiony w stan spoczynku. Później został przeniesiony do korpusu oficerów intendentów. W 1934, jako major intendent stanu spoczynku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Lwów Miasto.
Po zwolnieniu z wojska mieszkał w Złoczowie, później we Lwowie, a w latach 30. XX w. został dzierżawcą dóbr Uhnów.
Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD na terytorium ówczesnej Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Figuruje na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej jako Warszhlewski Stanisław s. Kazimierza ur. 1881 (lista nr 071/2 sporządzona po 19 maja 1940). Ofiary tej części zbrodni katyńskiej zostały pochowane na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.
Ordery i odznaczenia Krzyż Niepodległości – 9 listopada 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych czterokrotnie (po raz pierwszy i drugi „za czyny orężne w bojach byłego 1 pułku artylerii Leg. Pol.”) Odznaka Pamiątkowa Więźniów Ideowych
Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Internowani w Syhocie Marmaroskim Kategoria:Majorowie intendenci II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Odznaką Pamiątkową Więźniów Ideowych Kategoria:Oficerowie artylerii Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Oficerowie Polskiego Korpusu Posiłkowego Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1881 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich