Szorstkozarodniczka motylkowokryształkowa (Trechispora araneosa (Höhn. & Litsch.) K.H. Larss.) – gatunek grzybów z rzędu Trechisporales.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Trechispora, Hydnodontaceae, Trechisporales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisali go w 1907 r. Franz von Höhnel i Viktor Litschauer, nadając mu nazwę Tomentella araneosa. W 1995 r. Karl-Henrik Larsson przeniósł go do rodzaju Trechispora. Pozostałe synonimy: Thelephora araneosa (Höhn. & Litsch.) Sacc. & Traverso 1911 Hypochnus araneosus (Höhn. & Litsch.) Sacc. & Trotter 1912 Corticium araneosum (Höhn. & Litsch.) Bourdot & Galzin 1928 Polską nazwę zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.
Morfologia Owocnik Rozpostarty, luźno przytwierdzony do podłoża, miękki, kruchy i cienki. Hymenofor początkowo pajęczynowaty i mniej lub bardziej drobno kępkowaty, z wiekiem gęsto ziarnisty do grudkowatego, zawsze silnie porowaty, szarobiały lub – częściej – żółtawobiały. Brzeg stopniowo cieńczejący, pajęczynowaty, tej samej barwy co reszta owocnika. Cechy mikroskopowe System strzępkowy monomityczny. Wszystkie strzępki cienkościenne, bezbarwne i ze sprzążkami. W subikulum liczne białe, nitkowate sznury grzybniowe, rozciągające się również na otaczające podłoże. Zbudowane są z prostych strzępek, często anastamozujących, rzadko inkrustowanych, o szerokości 2–3(–3,5) µm, otoczonych nieco szerszymi, silnie inkrustowanymi i bardziej rozgałęzionymi strzępkami, które nadają sznurom strzępiasty wygląd. Strzępki subikulum proste, o szerokości 3–5 µm, często inkrustowane, rosnące równolegle do podłoża i tworzące bardzo cienką warstwę o grubości zaledwie kilku strzępek. Subhymenium zbudowane ze strzępek o krótkich komórkach i licznych rozgałęzieniach, odchodzących od subikulum pod kątem mniej więcej prostym; strzępki te mają zmienną szerokość (zazwyczaj 4–6(–8) µm), są mniej więcej izodiametryczne, trójkątne lub rozdęte, słabo inkrustowane. Podstawki krótko-cylindryczne, często lekko przewężone, niekiedy szypułkowate, o wymiarach 10–14(–18) × 4–6(–7) µm, z czterema zakrzywionymi sterygmami o długości 4–7 µm oraz klamrą u podstawy. Bazydiospory elipsoidalne, gęsto pokryte kolcami, o wymiarach 5–6,5 × 4–5 µm (wliczając kolce o długości 0,7 µm), o nieco pogrubionych ścianach i gładkiej, gęstej zawartości, niecyjanofilne lub słabo cyjanofilne. Kryształy występują bardzo często; pojawiają się na strzępkach podłoża (subikularnych) oraz strzępkach osiowych kolców. W pełni wykształcone przypominają kształtem motyla lub kokardę, choć często obserwuje się jedynie formy niekompletne. Gatunki podobne Istnieje wiele gatunków makroskopowo podobnych i o podobnych rozmiarach zarodnikach, ale u żadnego z nich nie mają one motylkowatego kształtu.
Występowanie i siedlisko W Polsce do 2003 r. podano jedno stanowisko, w późniejszych latach podano następne.
Saprotrof występujący w lasach liściastych i mieszanych na bogatym, próchnicznym podłożu, na silnie rozłożonej materii organicznej z runem bogatym w rośliny zielne. Rozwija się na silnie rozłożonym drewnie lub szczątkach roślinnych zalegających na ziemi.
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Trechisporales