Meczet w Larabandze () – meczet wybudowany w , znajdujący się w miejscowości , w Regionie Savannah, w północno-zachodniej Ghanie.
Historia thumb|left|Baobab przed wejściem do meczetu (2006) Choć meczet we wsi koło Damongo bywa opisywany jako jeden z najstarszych meczetów (bądź wręcz najstarszy) w Ghanie oraz całej Afryce Zachodniej, to dokładna data wzniesienia budowli pozostaje nieznana. Miejscowa ludność podaje, że meczet został wzniesiony w 1421 roku z inicjatywy muzułmańskiego kupca imieniem Ayuba. Według legendy, miał on nocować w tym miejscu, a podczas snu otrzymał polecenie zbudowania meczetu. Gdy obudził się następnego dnia, pojawić miały się już gotowe fundamenty pod budowę świątyni. Ayuba kontynuował więc prace, aż istniejąca budowla została ukończona. Pod baobabem rosnącym przy jednym z wejść do meczetu do dziś spoczywać mają szczątki Ayuby.
Zdaniem badaczy początki meczetu sięgają połowy XVII wieku. Z tego okresu pochodzić ma również przechowywany w meczecie egzemplarz Koranu, który według miejscowych wierzeń miał zostać zesłany imamowi Bramahowi przez Allaha w odpowiedzi na jego gorliwe modły o świętą księgę islamu.
Świątynia przez wiele stuleci zachowała swój oryginalny wygląd, jednak w latach 70. XX wieku została w sposób nieumiejętny poddana renowacji polegającej na nałożeniu warstwy wodoodpornego tynku cementowo-piaskowego na oryginalne ściany wykonane z gliny. Uwięziona w glinianych ścianach wilgoć oraz termity, które zasiedliły drewniane elementy konstrukcyjne, doprowadziły do poważnych uszkodzeń budynku, a z czasem do zawalenia się części obiektu. We wrześniu 2002 roku silna ulewa dodatkowo zniszczyła minaret i mihrab meczetu. W tym samym roku organizacja World Monuments Fund (WMF) wpisała budowlę na listę 100 najbardziej zagrożonych zabytków świata ().
W kolejnych latach dzięki pozyskanej od American Express za pośrednictwem WMF dotacji w wysokości 50 tys. dolarów w meczecie przeprowadzono prace konserwatorskie, które nadzorowały ghańska agencja rządowa oraz międzynarodowa grupa badawcza zajmująca się budownictwem z gliny, działająca przy we francuskim Grenoble. W renowację zaangażowani byli też mieszkańcy Larabangi, co pozwoliło im odnowić więź z budowlą. Podczas prac usunięto tynk cementowo-piaskowy, wymieniono drewniane elementy konstrukcji, odbudowano zniszczony minaret i mihrab, odnowiono portal, a ściany pokryto tradycyjnym tynkiem glinianym, który corocznie musi być odnawiany po zakończeniu pory deszczowej.
Ze względu na swoje historyczne i architektoniczne znaczenie meczet w Larabandze stanowi ważny cel pielgrzymek dla społeczności muzułmanów w Ghanie, dlatego też bywa nazywany „Mekką Afryki Zachodniej”.
Architektura thumb|left|Portal nad wejściem do meczetu (2025) Meczet w Larabandze wybudowany jest z gliny, na rzucie porównywanym do kształtu koniczyny o wymiarach około 8 × 8 metrów. Wzniesiono go w charakterystycznym dla Afryki Zachodniej. Konstrukcję świątyni wzmacniają drewniane belki – regularnie rozmieszczone i wystające ze ścian zewnętrznych – oraz masywne, piramidalne przypory, które połączone są ze sobą poprzecznymi belkami, również drewnianymi. Szerokie u podstawy przypory oraz nachylone do wewnątrz ściany tworzą trapezową bryłę, która nadaje budowli przysadzisty wygląd. W północno-zachodnim narożniku budynku znajduje się minaret, niemal nieodróżnialny od przypór, a wschodnią fasadę meczetu zdobi mihrab. Minaret pełni jedynie funkcję symboliczną i nie posiada platformy, z której muezzin wzywa wiernych na modlitwę.
Do wnętrza prowadzą cztery wejścia: dla mężczyzn, dla kobiet, dla wodza wioski oraz dla muezzina. Otwory drzwiowe są tak niskie, że wierni muszą się schylić, aby wejść do środka. Ze względów konstrukcyjnych wewnątrz meczetu znajduje się kilka pomieszczeń, nie ma zaś jednej, centralnej sali modlitewnej.
Galeria
Przypisy
Kategoria:Meczety Kategoria:Architektura afrykańska Kategoria:Obiekty budowlane w Ghanie