Geoffrey Charles Tasker Keyes (ur. 18 maja 1917 w Aberdour w Szkocji, zm. 18 listopada 1941 w Al-Bajdzie w Libii) – oficer armii brytyjskiej podczas II wojny światowej odznaczony Krzyżem Wiktorii, najwyższym odznaczeniem, jakie może otrzymać żołnierz brytyjski i Wspólnoty Narodów za waleczność w obliczu wroga. W swoim czasie był najmłodszym tymczasowym podpułkownikiem w armii brytyjskiej.
Życiorys Był najstarszym synem admirała floty Rogera Keyesa, brytyjskiego bohatera marynarki wojennej z czasów I wojny światowej i pierwszego Dyrektora Operacji Połączonych podczas II wojny światowej. Uczęszczał do King’s Mead School w Seaford w hrabstwie Sussex, następnie do Eton College i Royal Military College w Sandhurst.
Był członkiem Marylebone Cricket Club.
II wojna światowa Otrzymał przydział do Royal Scots Greys. Brał udział w walkach pod Narwikiem , a później został przydzielony do 11. szkockiego oddziału komandosów, który został wysłany na Bliski Wschód w ramach misji Layforce.
W czasie inwazji aliantów na Liban i Syrię 8 czerwca 1941 roku 11. oddział komandosów został wysłany, aby poprowadzić przeprawę przez rzekę Litani, walcząc z wojskami francuskiego reżimu Vichy, w której Keyes odegrał wiodącą rolę. W tej operacji Keyes otrzymał Krzyż Wojskowy. Po tej akcji 11. oddział komandosów powrócił na Cypr, a następnie została wysłana do Egiptu w sierpniu 1941, gdzie jednostka pozostała w stanie oczekiwania. Keyes, który objął nad nią dowództwo po śmierci poprzedniego dowódcy, płk. Richarda Peddera, podczas ofensywy nad rzeką Litani, otrzymał upoważnienie do pozostawienia 110 ochotników w ramach bliskowschodniego oddziału komandosów.
Operacja Flipper W październiku i listopadzie 1941 roku w kwaterze głównej 8 Armii opracowano plan ataku na kwaterę główną, bazy i środki łączności wojsk Osi w Afryce Północnej. Jednym z celów było pojmaniu lub zabicie dowódcy sił Osi w Afryce Północnej, gen. Erwina Rommla, przez oddział komandosów. Celem rajdu było rozbicie struktury dowodzenia wroga przed rozpoczęciem operacji Crusader. Operacją, której nadano kryptonim Flipper, miał dowodzić tymczasowy ppłk Keyes, a jego przełożony, ppłk Robert Laycock, dołączył do niej jako obserwator. Keyes, który był obecny na całym etapie planowania, wybrał dla siebie najbardziej ryzykowne zadanie: atak na domniemaną kwaterę główną Afrika Korps w domu niedaleko Beda Littoria.
Po nieudanym desancie z okrętu podwodnego, podczas którego ponad połowa grupy szturmowej wraz ze sprzętem nie zdołała dotrzeć na brzeg, żołnierze musieli zmierzyć się z wyczerpującym atakiem w ulewnym deszczu. Keyes próbował wejść do domu zidentyfikowanego jako kwatera Rommla, ale został zatrzymany przez wartownika. Keyes walczył w drzwiach z wartownikiem, aż strażnik nie został postrzelony przez zastępcę Keyesa. Keyes, jego zastępca i sierżant weszli do budynku. Keyes został postrzelony w strzelaninie, zemdlał i upadł. Krótko po chwili zamieszania wewnątrz domu, ciało Keyesa zostało wyniesione na zewnątrz przez jego ludzi i zabrane z pola bitwy. Oficjalna wersja głosi, że Keyes otworzył drzwi do pokoju, zastał w środku Niemców, gwałtownie je zamknął, otworzył ponownie, aby wrzucić granat i został postrzelony przez jednego z wrogów. Podczas rajdu na kwaterę główną Rommla Niemcy oddali tylko jeden strzał. Innym możliwym wytłumaczeniem było to, że jego kolega, kpt. Robin Campbell, oddał kilka strzałów w wartownika, z których jeden prawdopodobnie trafił Keyesa i doprowadził do jego śmierci kilka minut później.
Komandosi wycofali się do jaskini, w której zostali później wzięci do niewoli. Zastępca dowódcy również musiał opuścić stanowisko, ponieważ został postrzelony w nogę przez jednego ze swoich ludzi. Na rozkaz Rommla Keyes został pochowany z pełnymi honorami wojskowymi na miejscowym cmentarzu katolickim. Później ustalono, że atakowany dom nie był kwaterą główną Rommla, lecz centrum zaopatrzenia, które Rommel rzadko, jeśli w ogóle, odwiedzał; ponadto w czasie ataku przebywał we Włoszech. Pomimo porażki operacji Keyes został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Wiktorii, a uzasadnienie brzmiało:
Autor Michael Asher zauważył, że uzasadnienie nadania Keyesowi Krzyża Wiktorii zostało napisane przez oficera, który nie był naocznym świadkiem akcji (Roberta Laycocka) i jest sprzeczne z relacjami ocalałych z rajdu oraz z relacjami Niemców; według Ashera w uzasadnieniu nie ma prawie żadnego stwierdzenia, którego prawdziwość można by zweryfikować. Rzeczywiście, jak zauważa autor James Owen, sekcja zwłok przeprowadzona przez Niemców wykazała, że Keyes zginął przypadkowo z rąk jednego ze swoich ludzi.
thumb|Grób ppłk. Geoffreya Keyesa na Cmentarzu Wojennym w Bengazi Asher uważa, że operacja ta wynikała z pragnienia Keyesa, by osiągnąć status bohatera na miarę swojego ojca, adm. Rogera Keyesa. „Rajd na Rommla zrodził się z ambicji jednego człowieka, pragnącego osiągnąć chwałę” – napisał – „który, jak to często bywało w brytyjskiej historii, został uratowany przed hańbą dzięki odwadze i determinacji zwykłych szeregowych, z których żaden nie brał udziału w planowaniu operacji, ani też nie został nawet poinformowany o charakterze swojej misji przed jej rozpoczęciem”.
Pomniki Ciało Keyesa zostało później przeniesione na Cmentarz Wojenny w Bengazi. Upamiętniono go na pomniku wojennym w King’s Mead School w Seaford w hrabstwie Sussex, a także w kościele parafialnym we wsi Tingewick w Buckinghamshire, domu rodziny Keyesów. Jego Krzyż Wiktorii można oglądać w Galerii Lorda Ashcrofta w Imperial War Museum w Londynie.
Przypisy
Kategoria:Brytyjscy oficerowie Kategoria:Ofiary II wojny światowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wiktorii Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wojskowym (Wielka Brytania) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wojennym (Francja) Kategoria:Urodzeni w 1917 Kategoria:Zmarli w 1941