William Herbert, 1. hrabia Pembroke KG (ur. ok. 1423, zm. 27 lipca 1469 w Northampton) – walijski możnowładca, dowódca wojskowy i polityk, bliski doradca oraz faworyt króla Edwarda IV. Przez współczesnych Walijczyków zwany był „Czarnym Williamem” (wal. Gwilym Ddu). Był pierwszym rdzennym Walijczykiem w historii, którego wyniesiono do rangi para Anglii z tytułem hrabiego (earla), oraz czołową postacią stronnictwa Yorków podczas Wojny Dwóch Róż.
Życiorys Pochodzenie i wczesna kariera Był najstarszym synem sir Williama ap Thomasa oraz Gwladys ferch Dafydd Gam (córki rycerza poległego pod Azincourt). Zgodnie z angielską tendencją odszedł od tradycyjnego walijskiego systemu patronimicznego (w którym zwałby się William ap William) i przyjął rodowe nazwisko Herbert. Doświadczenie militarne zdobywał w końcowej fazie wojny stuletniej. W kwietniu 1450 roku dostał się do niewoli francuskiej po bitwie pod Formigny, a po wykupieniu został w Boże Narodzenie 1450 roku pasowany na rycerza.
Awans w obozie Yorków i rządy w Walii Po objęciu tronu przez Edwarda IV Herbert stał się jednym z kluczowych dowódców nowego monarchy, walcząc w bitwach pod Mortimer’s Cross oraz Towton (1461). W nagrodę otrzymał tytuł barona Herbert of Raglan, prestiżowy Order Podwiązki (1462) oraz urzędy głównego sędziego i szambelana Południowej Walii, stając się faktycznym namiestnikiem kraju w imieniu Korony. W sierpniu 1468 roku zdobył zamek Harlech – ostatni punkt oporu Lancasterów w Walii – za co 8 września 1468 roku król nadał mu tytuł hrabiego Pembroke. Współcześni poeci walijscy, m.in. bard , widzieli w nim wówczas przywódcę zdolnego do zjednoczenia Walii pod rodzimymi rządami.
Upadek i śmierć Błyskawiczny awans Herberta na dworze królewskim i powiązania z rodziną królowej Elżbiety Woodville (syn Herberta poślubił siostrę królowej, Mary Woodville) doprowadziły do konfliktu z Richardem Neville'em, hrabią Warwick („Twórcą Królów”). Gdy w 1469 roku Warwick wzniecił bunt przeciwko Edwardowi IV, Herbert stanął na czele wojsk rojalistycznych. Po przegranej (26 lipca 1469 r.) dostał się wraz z bratem Richardem do niewoli i następnego dnia został ścięty w Northampton z rozkazu Warwicka, po czym został pochowany w opactwie Tintern Abbey.
Małżeństwo i potomstwo Przed 1455 rokiem poślubił Anne Devereux, córkę sir Waltera Devereux. Z małżeństwa tego narodzili się m.in.: William Herbert (1451–1491) – 2. hrabia Pembroke, później mianowany hrabią Huntingdon; Sir Walter Herbert (zm. 1507); Sir George Herbert z St. Julians; Maud Herbert – żona Henry'ego Percy'ego, 4. hrabiego Northumberland; Katherine Herbert – żona George'a Greya, 2. hrabiego Kentu; Anne Herbert – żona Johna Greya, 1. barona Grey of Powis.
Ze związku pozamałżeńskiego z Maud, córką Adama ap Howela Graunta, miał nieślubnego syna, sir Richarda Herberta z Ewyas (ojca Williama Herberta, 1. hrabiego Pembroke w nowej kreacji z 1551 roku).
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Urodzeni w XV wieku Kategoria:Zmarli w 1469 Kategoria:Straceni przez dekapitację Kategoria:Walijczycy Kategoria:Odznaczeni Orderem Podwiązki