Przędzalnia Ludwika Domanowicza w Łodzi – zabytkowy, pofabryczny kompleks przemysłowy zlokalizowany w Łodzi przy ul. Pomorskiej 100 (u zbiegu z ul. Źródłową), wybudowany w 1905 roku.
Historia Zakład został wzniesiony w 1905 roku na narożnej działce położonej u zbiegu ówczesnej ulicy Średniej (obecnie ul. Pomorska) oraz ulicy Źródłowej. Inwestycja funkcjonowała pierwotnie w oparciu o spółkę zarejestrowaną w latach 1905–1908, której wspólnikami byli łódzki kupiec Lejzor (Ludwik) Domanowicz oraz inżynier i kierownik techniczny Artur Gilles. Kapitał zakładowy spółki wynosił 300 tysięcy rubli. Przed wybuchem I wojny światowej Artur Gilles został samodzielnym właścicielem nieruchomości fabrycznej, a przedsiębiorstwo figurowało w rejestrach handlowych pod oficjalną nazwą Fabryka „Przędzalnia Wigonji i Wełny” Arthur Gilles i S-ka.
W dokumentach likwidacyjnych i sądowych z 1918 roku jako współwłaściciele i sukcesorowie kapitału Domanowicza wymieniani byli członkowie jego najbliższej rodziny, w tym wdowa Róża (Rachel) Domanowicz oraz dzieci przedsiębiorcy. Przed 1914 rokiem zakład zatrudniał około 150 robotników, wytwarzając przędzę wigoniową, pończoszniczą oraz trykotażową z bawełny i wełny. Znaczna część produkcji (ok. 35%) trafiała na rynki Imperium Rosyjskiego poprzez stałe przedstawicielstwa handlowe w Moskwie i Petersburgu.
W okresie międzywojennym, na skutek strat wojennych, Artur Gilles zawiązał krótkotrwałą spółkę z Lajbem Liwszycem. Około 1930 roku fabryka przeszła w ręce Maksa Hercberga, który po 1935 roku prowadził ją wspólnie z Matysem Zawadzkim pod marką Przędzalnia „Wrzeciono”.
W latach II wojny światowej władze okupacyjne przejęły obiekt, przekształcając go w zakład produkcji obuwia wojskowego pod nazwą Schustermacherei und Ago Schuhfabrikation Bruno Henckel. Po 1945 roku na mocy przepisów o nacjonalizacji przemysłu kompleks przezedł na własność Skarbu Państwa. Kontynuowano w nim profil rymarsko-skórzany w ramach Łódzkiej Fabryki Obuwia, a od 1955 roku jako Łódzkie Zakłady Wyrobów Rymarskich (wchodzące w skład struktur przedsiębiorstwa Skogar). W schyłkowym okresie działalności operacyjnej pomieszczenia pofabryczne były użytkowane przez Uniwersytet Łódzki.
Stan obecny Obiekt wraz z zespołem fabrycznym u zbiegu ulic Pomorskiej i Źródłowej został ujęty w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Łodzi.
W 2022 roku Urząd Miasta Łodzi przeznaczył nieruchomość do sprzedaży z zaleceniem zachowania substancji pofabrycznej pod rewitalizację o charakterze mieszkaniowo-usługowym. Kompleks pofabryczny był promowany w oficjalnych miejskich portfelach terenów inwestycyjnych na międzynarodowych targach nieruchomości MIPIM w Cannes oraz na targach w Monachium.
Przypisy
Kategoria:Zabytki w Łodzi Kategoria:Fabryki w Łodzi Kategoria:Zabytkowe fabryki w Łodzi