Oscar za najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny – amerykańska nagroda filmowa, przyznawana od 1942 w ramach Nagród Akademii Filmowej (Oscarów) w kategorii najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny (Best Documentary Short Film). Honoruje reżyserów i producentów filmowych za krótkometrażowy film dokumentalny. Oscary są przyznawane corocznie od 1929 przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS) w uznaniu za filmy kinowe minionego roku. Uchodzą za najważniejsze i najbardziej prestiżowe wyróżnienie przemysłu filmowego.

Kategoria po raz pierwszy pojawiła się w 14. edycji Oscarów (w 1942) pod nazwą Best Documentary (Short Subject) (dosłownie: najlepszy film dokumentalny, krótki temat). W 15. edycji (w 1943) wszystkie filmy krótkometrażowe były honorowane w ramach jednej kategorii najlepszy film dokumentalny (Best Documentary). Od 16. edycji (w 1944) zaczął obowiązywać podział na nagrody za najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny i najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny. Kategoria za krótkie metraże nie pojawiła się jednorazowo w 30. edycji (w 1959). Pod współczesną nazwą w języku angielskim (Best Documentary Short Film) funkcjonuje od 95. edycji (w 2023).

Najwięcej nominacji (9) i nagród (3) otrzymał .

Zasady przyznawania Zgodnie z regulaminem 99. edycji, wyłanianie laureata w kategorii odbywa się czteroetapowo. W pierwszym etapie kandydaci zgłaszają swoje propozycje do nominacji, a zarząd sekcji dokumentalistów Akademii wyłania pozycje spełniające warunki regulaminu i kwalifikujące się do potencjalnej nominacji. Dopuszczone są co najwyżej 40-minutowe filmy dokumentalne, które w poprzedzającym edycję okresie od 1 października do 30 września spełniły co najmniej jeden z trzech warunków: odbyły wymaganą w większości kategorii Oscarów co najmniej siedmiodniową publiczną dystrybucję kinową na co najmniej jednym ze wskazanych sześciu amerykańskich obszarów, wygrały nagrodę konkursową na jednym ze wskazanych przez AMPAS festiwali filmowych, wygrały złoty, srebrny lub brązowy medal w plebiscycie Studenckiej Nagrody Akademii Filmowej, w kategorii filmu dokumentalnego lub alternatywnego/eksperymentalnego. Regulamin dopuszcza sytuację, w której maksymalnie 15% filmu zostało upublicznione przed premierą kinową całości. Zdyskwalifikowane są filmy reklamowe, edytowane wersje lub fragmenty wydanych wcześniej filmów i odcinki seriali telewizyjnych. Obok tytułu filmu wymagane jest wymienienie maksymalnie dwóch twórców kreatywnych, którzy otrzymają potencjalną nominację. Jednym z nich musi być główny reżyser, a drugim – drugi reżyser lub producent.

W drugim etapie, w którym mogą wziąć udział wszyscy członkowie sekcji dokumentalistów Akademii, odbywa się głosowanie w systemie pojedynczego głosu przechodniego – głosujący wskazują maksymalnie piętnaście pozycji, przyznając im punkty preferencji. Piętnaście filmów, które uzyskało najwięcej punktów, trafia na publikowaną przez AMPAS skróconą listę kandydatów do nominacji. W trzecim etapie mogą wziąć udział wszyscy członkowie sekcji dokumentalistów Akademii, którzy obejrzeli każdy z piętnastu filmów. Odbywa się głosowanie na pięć pozycji w systemie pojedynczego głosu przechodniego z punktami preferencji, a nominację otrzymuje pięć filmów, które uzyskało najwięcej punktów. W czwartym etapie, w którym mogą wziąć udział wszyscy członkowie Akademii, odbywa się głosowanie w systemie większości względnej – głosujący wskazują jedną z pięciu nominacji. Nagrodę otrzymuje film, który uzyskał najwięcej głosów.

Laureaci i nominowani Opracowano na podstawie spisu na stronie internetowej Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej.

Edycja Rok Film Nominowani 14. 1941 National Film Board of Canada Bomber Oddział Filmowy Brytyjskie Ministerstwo Informacji Brytyjskie Ministerstwo Informacji Truman Talley Truman Talley National Film Board of Canada 16. 1943 United States Navy RKO Radio Metro-Goldwyn-Mayer Biuro Informacji Wojennej Stanów Zjednoczonych, Zagraniczne Biuro Filmowe Walter Wanger United States Navy, Biuro Aeronautyki 17. 1944 With the Marines at Tarawa United States Marine Corps Biuro Informacji Wojennej Stanów Zjednoczonych, Zagraniczne Biuro Filmowe RKO Radio 18. 1945 Biuro Informacji Wojennej Stanów Zjednoczonych, Zagraniczne Biuro Filmowe United States Marine Corps 19. 1946 Departament Wojny Stanów Zjednoczonych Paramount 20. 1947 Organizacja Narodów Zjednoczonych, Wydział Filmów i Informacji Wizualnej 21. 1948 United States Army United States Army Air Force 22. 1949 23. 1950 24. 1951 Benjy Fred Zinnemann we współpracy z Paramount Pictures Corporation dla Szpitala Ortopedycznego Los Angeles 25. 1952 Norman McLaren 26. 1953 Walt Disney United States Army i 27. 1954 i 28. 1955 Walt Disney Dore Schary 29. 1956 Valentine Davies Ward Kimball 31. 1958 Ben Sharpsteen Thorold Dickinson 32. 1959 Szkło Bert Haanstra Walt Disney 33. 1960 i 34. 1961 United States Air Force i 35. 1962 36. 1963 37. 1964 i i National Film Board of Canada 38. 1965 Mafilm Productions Vision Associates Productions i 39. 1966 Marin Karmitz i i i Mafilm Studio 40. 1967 i 41. 1968 Saul Bass 42. 1969 i i 43. 1970 i i 44. 1971 i i , i 45. 1972 i Peter Schamoni Tadeusz Jaworski 46. 1973 i i i 47. 1974 i i 48. 1975 i , i i 49. 1976 i 50. 1977 i i i 51. 1978 i 52. 1979 i 53. 1980 i i i 54. 1981 , i i 55. 1982 i i John G. Avildsen 56. 1983 i i i 57. 1984 i i i i 58. 1985 i 59. 1986 i 60. 1987 i i 61. 1988 i i i i 62. 1989 63. 1990 i i 64. 1991 Éric Valli i i 65. 1992 i i 66. 1993 i i i 67. 1994 89 mm od Europy Marcel Łoziński i i 68. 1995 i Greg MacGillivray i i 69. 1996 i i Ben Burtt i 70. 1997 i i i Mel Damski i 71. 1998 i 72. 1999 King Gimp i i 73. 2000 i Greg MacGillivray i i 74. 2001 Thoth i i 75. 2002 i i Robert Houston i 76. 2003 Serce Czarnobyla i 77. 2004 Mighty Times: The Children’s March i Bobby Houston Dzieci z Leningradzkiego Hanna Polak i Andrzej Celiński i i 78. 2005 i i 79. 2006 i i i i 80. 2007 Freeheld i i i 81. 2008 Smile Pinki i i 82. 2009 i Królik po berlińsku Bartek Konopka i i i i 83. 2010 Strangers No More i i i i 84. 2011 i i i i 85. 2012 Inocente i i i i i 86. 2013 i 87. 2014 i Joanna Aneta Kopacz Nasza klątwa i Maciej Ślesicki 88. 2015 i i i 89. 2016 Białe hełmy i i i 90. 2017 i i i 91. 2018 Okresowa rewolucja i i Rob Epstein i Jeffrey Friedman i 92. 2019 i Elena Andreicheva i i i i 93. 2020/2021 i i i i i 94. 2021 i i i 95. 2022 i i i i 96. 2023 i i i i i 97. 2024 i i i Bill Morrison i Jamie Kalven i 98. 2025 i i i i

Statystyki Największa liczba nagród + Osoby/wytwórnie z co najmniej dwiema nagrodami Należy wejść w sekcji „Documentary” w listę „Most Nominations and Awards”. Nagrody Osoba/wytwórnia Filmy i lata 3 (1965) (1990) (1995) 2 (1989) (2014) Walt Disney (1954) (1956) (1989) (2003) (1975) (1976) (2012) (2016) (2022) (2024)

Największa liczba nominacji + Osoby/wytwórnie z co najmniej trzema nominacjami Nominacje Osoba/wytwórnia 9 4 3 Walt Disney National Film Board of Canada Biuro Informacji Wojennej Stanów Zjednoczonych, Zagraniczne Biuro Filmowe

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne Strona internetowa Oscarów

Krótkometrażowy film dokumentalny Kategoria:Nagrody dla najlepszych filmów dokumentalnych