Sławomir Cudak – polski pedagog, specjalizujący się w zakresie pedagogiki społecznej oraz pracy socjalnej, doktor habilitowany nauk humanistycznych, pracownik naukowy i nauczyciel akademicki Akademii Wymiaru Sprawiedliwości, a od 2026 pełniący obowiązki rektora tej uczelni.
Życiorys W 1990 roku Politechnika Częstochowska nadała mu tytuł magistra inżyniera w zakresie mechaniki. Od marca 2005 roku realizował przewód doktorski w Instytucie Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytucie Badawczym pod kierunkiem Mirosława Szymańskiego, przygotowując dysertację pt. „Funkcje wychowawcze rodziców wobec dziecka niepełnosprawnego”. W listopadzie 2005 roku uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie pedagogika, w specjalności pedagogika społeczna, na podstawie dysertacji Funkcje wychowawcze rodziców wobec dziecka niepełnosprawnego, której promotorem był Mirosław Józef Szymański. W 2008 roku Uniwersytet w Rużomberku na Słowacji nadał mu stopień docenta. Na mocy umowy polsko-słowackiej z dnia 18 lipca 2005 rokuPełna nazwa tego dokumentu to: Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Słowackiej o wzajemnym uznawaniu okresów studiów oraz równoważności dokumentów o wykształceniu i nadaniu stopni naukowych i stopni w zakresie sztuki (). został on uznany w Polsce za stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych w dyscyplinie socjologia.
W pracy naukowej był związany z kilkoma polskimi uczelniami wyższymi. W latach 2009–2014 pracował w Górnośląskiej Wyższej Szkole Handlowej im. Wojciecha Korfantego w Katowicach, a także w Górnośląskiej Wyższej Szkole Pedagogicznej im. Kardynała Augusta Hlonda w Mysłowicach, gdzie był zatrudniony w Katedrze Pedagogiki.
Był również związany z Uniwersytetem Jana Kochanowskiego w Kielcach, także w okresie, gdy uczelnia nosiła nazwę Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego. Na kieleckiej uczelni zajmował stanowisko profesora, pracując na Wydziale Pedagogicznym i Artystycznym – kolejno w Instytucie Edukacji Szkolnej oraz Instytucie Pedagogiki i Psychologii.
W latach 2011–2018 pracował w Społecznej Akademii Nauk z siedzibą w Łodzi, gdzie zajmował stanowisko profesora nadzwyczajnego. W strukturach tej uczelni prowadził działalność dydaktyczną i naukową w Instytucie Anglistyki oraz na Wydziale Nauk Społecznych i Humanistycznych – w Katedrze Pedagogiki i Instytucie Pedagogiki. Jako profesor nadzwyczajny pracował również na Wydziale Humanistycznym Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi.
Praca na AWS Od września 2019 roku jest pracownikiem warszawskiej Akademii Wymiaru Sprawiedliwości, gdzie zajmuje stanowisko profesora uczelni.
9 września 2026 roku Minister Sprawiedliwości Waldemar Żurek, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję z 28 maja 2026 roku o odwołaniu Michała Sopińskiego z funkcji Rektora-Komendanta Akademii Wymiaru Sprawiedliwości. Według Ministerstwa Sprawiedliwości decyzja stała się ostateczna i wykonalna, a jej skutkiem było wygaśnięcie kadencji Sopińskiego.
W związku z powstałym – w ocenie Ministerstwa – wakatem obowiązki Rektora-Komendanta objął Sławomir Cudak. Nie został on powołany na tę funkcję przez Ministra Sprawiedliwości; wcześniej jako osobę mającą wykonywać obowiązki rektora wskazał go Senat Akademii Wymiaru Sprawiedliwości w uchwale nr 308/26. Ministerstwo podkreśliło, że objęcie obowiązków przez Cudaka ma charakter przejściowy, nie stanowi powołania na funkcję Rektora-Komendanta i nie przesądza o wyniku przyszłej procedury powołania rektora. Zgodnie z ustawą o Służbie Więziennej Rektora Akademii na pięcioletnią kadencję powołuje Senat uczelniArt. 66a ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej ()..
Skuteczność odwołania Sopińskiego stała się przedmiotem sporu. Sopiński kwestionował działania Ministra Sprawiedliwości, powołując się m.in. na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2026 roku w sprawie K 11/26. Trybunał wezwał w nim Ministra Sprawiedliwości do powstrzymania się od działań zmierzających do zawieszenia lub odwołania Sopińskiego oraz do zawieszenia postępowań dotyczących jego odwołania lub zawieszenia do czasu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w tej sprawie. Ministerstwo Sprawiedliwości uznało natomiast, że postanowienie to nie wywołuje skutków prawnych, wskazując m.in. na brak podstawy prawnej do wydania takiego zabezpieczenia oraz udział w składzie Trybunału osoby wybranej na wcześniej obsadzone stanowisko sędziowskie.
Spór o kierownictwo Akademii doprowadził 11 września 2026 roku do incydentu w siedzibie uczelni. Dostęp Cudaka do pomieszczeń rektoratu był utrudniany, a na miejscu pojawili się m.in. politycy Prawa i Sprawiedliwości, w tym Jarosław Kaczyński i Maria Kurowska. W związku z wydarzeniami interweniowała policja.
Publikacje Wśród zainteresowań naukowych Cudaka wymienia się m.in. współczesne przemiany społeczne i ich wpływ na funkcjonowanie oraz strukturę rodziny, a także czynniki kryzysogenne, zjawiska patologiczne i zagrożenia destabilizujące relacje rodzinne.
Jest autorem około 30 artykułów naukowych. W swoich publikacjach podejmuje m.in. problematykę funkcjonowania i struktury współczesnej rodziny, patologii i zagrożeń w środowisku rodzinnym, zachowań autodestrukcyjnych i przestępczości, kultury pedagogicznej, a także zaspokajania potrzeb psychospołecznych osób starszych. W działalności naukowej współpracował m.in. z Henrykiem Cudakiem i Dorotą Kanarek-Lizik.
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Polscy mechanicy Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Wymiaru Sprawiedliwości w Warszawie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Społecznej Akademii Nauk w Łodzi Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach Kategoria:Nauczyciele akademiccy Górnośląskiej Wyższej Szkoły Handlowej im. Wojciecha Korfantego w Katowicach Kategoria:Absolwenci Politechniki Częstochowskiej Kategoria:Rektorzy polskich uniwersytetów