thumb|Grób Matisse’ów w Nicei Amélie Parayre-Matisse (ur. 16 lutego 1872 w Beauzelle, zm. 12 listopada 1958 w Paryżu) – francuska modelka, żona artysty Henriego Matisse’a.

Biografia Urodziła się 16 lutego 1872 w Beauzelle pod Tuluzą. Jej ojciec Armand Parayre był nauczycielem. W 1882 rodzina przeniosła się do Paryża, gdzie ojciec Amélie objął kierownictwo radykalnego dziennika „L’Avenir de Seine-et-Marne”. Amélie wywodziła się ze środowiska nieco bardziej zamożnego i lepiej usytuowanego społecznie niż młody Henri Matisse, a jej rodzina miała kontakty w paryskim świecie politycznym. Z Matisse’em poznali się w 1897. Znajomość przerodziła się w związek. Pobrali się w Paryżu 8 stycznia 1898. Przez następne dziesięciolecia ich życie małżeńskie było ściśle związane z twórczością artystyczną Matisse’a.

Po ślubie małżonkowie spędzili kilka miesięcy na Korsyce i w Tuluzie, a podróż ta przypadła na bardzo ważny dla rozwoju malarstwa Matisse’a moment jego eksperymentów dotyczących światła i palety barw. Z małżeństwa Amélie i Henriego urodzili się dwaj synowie: w 1899 oraz w 1900. Amélie przyjęła również pod swoją opiekę , córkę Matisse’a z wcześniejszego związku z , i wychowywała ją razem z własnymi synami. W życiu rodzinnym i zawodowym Amélie pełniła ważną rolę, prowadząc dom i pomagając organizować funkcjonowanie pracowni, a źródła biograficzne przedstawiają ją jako jedną z najważniejszych osób wspierających artystyczną karierę męża.

Amélie była wielokrotnie modelką dla Matisse’a, a jej wizerunek pojawia się w szeregu jego obrazów, rysunków i innych prac. Najbardziej znanym jej portretem jest Kobieta w kapeluszu z 1905, przedstawiająca Amélie w wielobarwnym, dalekim od realistycznego wizerunku ujęciu. Obraz wystawiony w 1905 na Salonie Jesiennym wywołał gwałtowne reakcje krytyków i stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych dzieł związanych z narodzinami fowizmu. Podczas pobytu rodziny w Collioure w 1905 Amélie pozowała Matisse’owi oraz innym artystom (Madame Matisse w kimonie André Deraina), a jej obecność była istotnym faktorem dla twórców francuskiej awangardy.

W latach 1920–1927 w Nicei z domem Matisse’ów związana była młoda modelka Henriette Darricarrère, którą Amélie traktowała jak kogoś bliskiego. Dziewczyna jadała z Matisse’ami, podróżowała, małżeństwo wspomagało jej rodzinę, posyłając paczki z jedzeniem.

Z czasem małżeństwo Matisse’ów się rozpadło. Amélie zdecydowała się na separację w 1939, gdy w najbliższym otoczeniu jej męża pojawiła się nowa asystentka i modelka Lidija Dielektorska.

W czasie II wojny światowej Amélie angażowała się w działalność konspiracyjną, m.in. przy maszynopisaniu materiałów dla organizacji Wolni Strzelcy i Partyzanci Francuscy, za co została aresztowana w 1944 i uwięziona.

Zmarła 12 listopada 1958 w Paryżu. Została pochowana obok męża na w Nicei.

Przypisy

Kategoria:Henri Matisse Kategoria:Urodzeni w 1872 Kategoria:Zmarli w 1958