Centralny Zarząd Zakładów Zbożowych "PZZ" – jednostka organizacyjna Ministerstwa Skupu, stanowiąca główne ogniwo państwowego aparatu gospodarowania zbożem, koordynującym działalność okręgowych zakładów zbożowych w zakresie skupu, magazynowania, przechowywania i zagospodarowania zbóż oraz realizacji państwowych planów gospodarczych.
Powołanie Centralnego Zarządu Dekretem z 1953 r. ustanowiono urząd Ministra Skupu, w miejsce zniesionego Centralnego Urzędu Skupu i KontraktacjiDekret z dnia 25 marca 1953 r. o utworzeniu urzędu Ministra Skupu. Dz. U. 1953 nr 20 poz. 77. Na podstawie uchwały Rady Ministrów z 1953 r. w sprawie tymczasowej struktury organizacyjnej Ministerstwa Skupu powołano Centralny Zarząd Zakładów Zbożowych "PZZ"Uchwała nr 202 Rady Ministrów z dnia 25 marca 1953 r. w sprawie tymczasowej struktury organizacyjnej Ministerstwa Skupu. M. P. 1953 nr 31 poz. 398. Centralny Zarząd funkcjonował według zasad określonych w dekrecie z 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowychDekret z dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych. Dz. U. 1950 nr 49 poz. 439.
Cele i zadania Centralnego Zarządu Centralny Zarząd Zakładów Zbożowych „PZZ”, działający w ramach centralnie zarządzanej gospodarki żywnościowej, odpowiadał za koordynację, planowanie oraz nadzór nad funkcjonowaniem państwowego przemysłu zbożowo-młynarskiegoArchiwum Akt Nowych, Centralny Zarząd Zakładów Zbożowych w Warszawie, sygn. 2/1089/0/1–6, 1953–1956.. Do jego podstawowych zadań należała organizacja i nadzór nad skupem zbóż, w tym pszenicy, żyta i innych gatunków ziarna, pozyskiwanych od producentów rolnychUstawa z 10 lipca 1952 r. o obowiązkowych dostawach zbóż. Dz.U. 1952 nr 32 poz. 214Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lipca 1952 r. w sprawie obowiązkowych dostaw zbóż. Dz.U. 1952 nr 32 poz. 217. Istotnym obszarem działalności było również zarządzanie siecią magazynów i elewatorów zbożowych oraz zapewnienie właściwych warunków przechowywania surowca i utrzymywania jego państwowych zapasówRoman Fąfara, Stanisław Pabis, Kierunki rozwoju suszarnictwa i przechowalnictwa ziarna w Polsce, Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 1964, nr 44..
Centralny Zarząd planował i nadzorował także przetwórstwo oraz przemiał zbóż, obejmujące produkcję mąki, kasz i innych przetworów zbożowych w podległych zakładachRegina Pacanowska, Marki i produkty markowe branży spożywczej na ziemiach polskich w perspektywie historycznej. UR Journal of Humanities and Social Sciences, 2021, nr 18.1.s. 58-77.. Do jego kompetencji należało ponadto zapewnienie ciągłości zaopatrzenia rynku w produkty zbożowo-mączne, zgodnie z założeniami państwowych planów gospodarczych. Ważnym kierunkiem działalności było również usprawnianie techniczne podległych przedsiębiorstw oraz wprowadzanie postępu technicznego i rozwiązań racjonalizatorskich, między innymi w zakresie suszenia, przechowywania i magazynowania ziarnaBogdan Stolarczyk, Główne problemy funkcjonowania przemysłu zbożowo-młynarskiego w środkowej Polsce, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica, 1985, nr 40..
Wykaz okręgowych zakładów zbożowych „PZZ” w 1953 r Według danych Archiwum Akt Nowych w 1953 r. zanotowano występowanie następujących zakładów zbożowych PZZ:
Białostockie Okręgowe Zakłady Zbożowe „PZZ”; Bydgoskie Okręgowe Zakłady Zbożowe „PZZ”; Gdańskie Okręgowe Zakłady Zbożowe „PZZ”; Kieleckie Okręgowe Zakłady Zbożowe „PZZ”; Krakowskie Okręgowe Zakłady Zbożowe „PZZ”; Lubelskie Okręgowe Zakłady Zbożowe „PZZ”; Łódzkie Okręgowe Zakłady Zbożowe „PZZ;” Olsztyńskie Okręgowe Zakłady Zbożowe „PZZ”; Poznańskie Okręgowe Zakłady Zbożowe „PZZ”; Szczecińskie Okręgowe Zakłady Zbożowe „PZZ”; Warszawskie Okręgowe Zakłady Zbożowe „PZZ”; Wrocławskie Okręgowe Zakłady Zbożowe „PZZ”; Stalinogrodzkie Okręgowe Zakłady Zbożowe „PZZ”.
Powierzchnia zasiewów, plony i zbiory zbóż Według danych Rolniczego Rocznika Statystycznego z 1966 r. powierzchnia zasiewów, plony i zbiory zbóż przedstawiały się następującoRolniczy Rocznik Statystyczny 1945-1965, GUS, Warszawa 1966. : Ziemiopłody194619501955Powierzchnia zasiewów zbóż w tyś. ha 4 zboża5631,79092,78846,1Pszenica700,41479,91431,4Żyto3083,15079,74951,7Jęczmień747,9835821,8Owies1100,31698,11641,2Mieszanki zbożowe247,1268,4262,5 Plony zbóż z 1 ha w q4 zboża- 12,714,3Pszenica8,912,814,9Żyto9,312,814,1Jęczmień11,112,915,1Owies11,312,513,9Mieszanki zbożowe10,811,815,2 Zbiory zbóż w tys. ton4 zboża- 1266311584Pszenica985,521341888Żyto4305,970036488Jęczmień1032,512391081Owies1762,127742127Mieszanki zbożowe219,5390318
Przypisy
__INDEKSUJ__ __LINKNOWEJSEKCJI__
Kategoria:Urzędy centralne PRL