Synogarlica czerwonooka

Synogarlica czerwonooka (Streptopelia semitorquata) – gatunek średniego ptaka z rodziny gołębiowatych. Zamieszkuje Afrykę Subsaharyjską oraz południowo-zachodnią Arabię Saudyjską i Jemen.

Systematyka Gatunek został opisany przez niemieckiego przyrodnika Eduarda Rüppella w 1837 r. w Neue Wirbelthiere zu der Fauna von Abyssinien gehörig, entdeckt und beschreiben von Dr. Eduard Rüppel. Vögel jako Columba semitorquata. Lokalizacją okazów wykorzystanych przy opisie były góry Taranta w dzisiejszej Etiopii. Współczesna nazwa to Streptopelia semitorquata (Rüppell, 1837). Gatunek monotypowy.

Charakterystyka

Morfologia Wygląd zewnętrzny: obie płci podobnie ubarwione. Dorosłe ptaki mają ciemnobrązowy, czekoladowy grzbiet, ciemnoniebieskoszare zewnętrzne pokrywy skrzydłowe i lilioworóżowe partie głowy, szyi i piersi. Czoło szarawe. Twarz jasna, lilioworóżowa. Na karku czarne pióra obrzeżone na biało Kuper szarobrązowy. Ogon od góry matowoszarobrązowy po zewnętrznej stronie, ciemnobrązowy od wewnętrznej. Tęczówka czerwona, pomarańczowa lub żółta. Skóra wokół oka czerwona lub purpurowoczerwona. Dziób czarny. Nogi czerwone. Młode mniej kontrastowo ubarwione: szarobrązowe czoło przechodzące w rdzawobrązową koronę, potylicę i kark. Pióra pokryw skrzydłowych z jasnorudymi brzegami. Twarz jasna, lilioworóżowa. Gardło i pierś rude.

Rozmiary: długość ciała 290–320 mm, skrzydło: 172–201 mm (samiec), 181–193 mm (samica); dla osobników z Afryki Południowej podawany jest zakres 105–125 mm. Ogon: 119–133 mm. Dziób: 21,5–22,5 mm. Skok: 23–27 mm.

Masa ciała: 162–326 g; zmienność masy związana z porą roku i płcią.

Występowanie

Środowisko Zamieszkuje siedliska leśne i zadrzewione na obszarach wilgotnych i półsuchych. Występuje w lasach, na ich obrzeżach, polanach, w zaroślach oraz w pobliżu rzek i terenów uprawnych. W dorzeczu Konga unika rozległych połaci lasu i preferuje polany oraz skraje lasów, zwłaszcza wzdłuż rzek i w pobliżu terenów rolniczych. Dobrze przystosowuje się do środowisk zmienionych przez człowieka. W południowej Afryce występuje m.in. w parkach, ogrodach oraz na obszarach miejskich.

Zasięg występowania Zasięg obejmuje część Afryki Subsaharyjskiej od Senegalu i południowego Mali na zachodzie po Etiopię i Sudan na wschodzie, a następnie na południe przez strefę tropikalnej Afryki do Namibii, Botswany i Republiki Południowej Afryki. Gatunek występuje również w południowo-zachodniej Arabii Saudyjskiej i Jemenie.

Pożywienie Podstawę pokarmu stanowią nasiona traw i roślin uprawnych, ziarna sorga, kukurydzy, prosa i orzeszki ziemne. Zjada również owoce i jagody, kłącza, kwiaty, bulwki oraz sporadycznie bezkręgowce. Żeruje przede wszystkim na ziemi. Sporadycznie pobiera pokarm również na drzewach.

Tryb życia i zachowanie Gatunek osiadły. Żeruje najczęściej samotnie lub w parach. W miejscach obfitujących w pokarm może tworzyć większe skupienia. Lot szybki, z regularnymi uderzeniami skrzydeł i krótkimi ich ruchami. Samce są silnie terytorialne w okresie rozrodu. Obrona terytorium obejmuje głos godowy oraz lot tokowy: stromy wzlot, głośne klaśnięcie skrzydłami na jego szczycie, a następnie lot ślizgowy w dół z rozpostartym ogonem.

Głos Seria około sześciu głębokich odgłosów, z akcentem na drugi: „ku-KU-ku-ku-ku-ku”. Może być powtarzana około 40 razy. Ostry, wysoki, podwójny dźwięk pojawiający się podczas lądowania, po spłoszeniu oraz po kopulacji.

Rozród

Okres godowy Toki: samiec wykonuje loty tokowe oraz serię płytkich ukłonów na ziemi lub na niskiej gałęzi. Podczas ukłonów eksponuje jasne czoło i boki szyi, a następnie nadyma szyję. Samce intensywnie bronią terytoriów i regularnie wydają głos godowy.

Habitat: gniazda w gęstych krzewach lub na drzewach nad wodą albo w jej pobliżu. Może zostać zbudowane na starym gnieździe innego ptaka.

Gniazdo: luźna platforma z gałązek i korzonków, często z dodatkiem trawy. W porównaniu z gniazdami innych gatunków Streptopelia jest stosunkowo masywne. Samiec zwykle dostarcza materiał, a samica wykonuje większość prac budowlanych.

Okres lęgowy Jaja: w lęgu zazwyczaj 1–2 jaja, białe lub kremowobiałe, lekko błyszczące.

Wysiadywanie: jaja wysiadują oboje rodzice przez około 14–17 dni. Samiec zwykle wysiaduje od wczesnego rana do późnego popołudnia, a samica przejmuje wysiadywanie w pozostałym czasie.

Rozród może odbywać się przez większą część roku, a w niektórych regionach przez cały rok. W południowej Afryce obserwuje się nasilenie lęgów w okresach deszczowych, a szczyt składania jaj przypada lokalnie m.in. na okres od września do stycznia. W sprzyjających warunkach możliwe jest wyprowadzanie więcej niż jednego lęgu w roku; gatunek może rozmnażać się przez większą część roku.

Pisklęta: po wykluciu pozostają w gnieździe przez 14–20 dni. Oboje rodziców karmi młode. Pisklęta opuszczają gniazdo po około dwóch tygodniach, a następnie pozostają jeszcze zależne od rodziców przez około trzy tygodnie.

Przypisy

Kategoria:Gatunki najmniejszej troski Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1837 roku Kategoria:Gołębiowate