Jan Pacyfik Szpondrowski OFM, w dokumentach także Jan Szpądrowski, imię zakonne o. Pacyfik (ur. 1831 w Ogrodzieńcu, zm. 17 marca 1906 w Kluczewsku) – polski duchowny rzymskokatolicki, franciszkanin-reformat, współpracownik organizacji narodowej w czasie powstania styczniowego, więzień polityczny caratu w Sandomierzu objęty jawnym dozorem policyjnym, po kasacie zakonu proboszcz parafii św. Wawrzyńca w Kluczewsku (1880–1906) i budowniczy tamtejszego kościoła.
Życiorys Młodość i formacja zakonna Urodził się w 1831 roku w Ogrodzieńcu pod imieniem Jan od Krzyża jako syn Wojciecha Szpądrowskiego (Szpondrowskiego), urzędnika dozoru hutniczego i zakładów przemysłowych, oraz Łucji Julianny z domu PławińskiejArchiwum Państwowe w Katowicach, Akta stanu cywilnego parafii rzymskokatolickiej Ogrodzieniec, akt chrztu nr 59/1831..
W 1851 roku wstąpił do Zakonu Braci Mniejszych Reformatów (OFM) w prowincji małopolskiej pw. Matki Bożej Anielskiej, przyjmując imię zakonne Pacyfik. Po złożeniu ślubów wieczystych i ukończeniu studiów teologicznych przyjął w 1858 roku święcenia kapłańskie. W latach 1861–1862 pełnił funkcję kaznodziei w klasztorze reformatów w Solcu nad Wisłą.
Działalność w powstaniu styczniowym i represje carskie W okresie manifestacji patriotycznych i wybuchu powstania styczniowego o. Pacyfik został skierowany do posługi duszpasterskiej w parafii w Ćmielowie jako wikariusz. Został najbliższym współpracownikiem proboszcza ćmielowskiego ks. Kacpra Kotkowskiego – komisarza pełnomocnego Rządu Narodowego oraz naczelnika cywilnego i wojskowego województwa sandomierskiego. Po aresztowaniu ks. Kotkowskiego przez Rosjan, o. Szpondrowski zarządzał parafią, kontynuując tajną współpracę z powstańcami i niosąc im pomoc duszpasterską.
Na początku 1864 roku został aresztowany przez władze carskie pod zarzutem działalności powstańczej i uwięziony na zamku w Sandomierzu. W raportach policyjnych carskiego naczelnika powiatu kieleckiego odnotowano, że jest duchownym „szkodliwym i politycznie nieprawomyślnym”, wskutek czego po zwolnieniu z aresztu oddano go pod jawny, ścisły dozór policji carskiej.
Pomimo policyjnego nadzoru, 26 lipca 1864 roku z inicjatywy ks. Szpondrowskiego oraz ze składek parafian i jego własnych funduszy wzniesiono na placu przed kościołem w Ćmielowie kamienną figurę Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej, stanowiącą patriotyczne wotum czasu insurekcji.
Posługa duszpasterska w Kluczewsku W nocy z 27 na 28 listopada 1864 roku, w ramach represji po powstaniu styczniowym, ukazem carskim dokonano kasaty klasztorów reformackich w Królestwie Polskim, w tym konwentu w Solcu nad Wisłą. Jako zakonnik skasowanego zgromadzenia o. Pacyfik przeszedł do posługi w klerze diecezjalnym, pracując jako wikariusz m.in. w parafii Niwka (późniejszej dzielnicy Sosnowca), gdzie przyczynił się do renowacji świątyni.
W 1880 roku objął zarząd nad parafią św. Wawrzyńca w Kluczewsku (ówczesny dekanat włoszczowski), gdzie przez 26 lat, aż do śmierci, sprawował funkcję proboszcza i administratora. W 1888 roku przeprowadził gruntowną rozbudowę i modernizację tamtejszego kościoła, nadając świątyni ostateczny kształt architektoniczny.
Utrzymywał kontakty z prasą kulturalno-społeczną, publikując w 1881 roku korespondencje na łamach warszawskiego tygodnika katolickiego „Zorza”Zob. korespondencje z Kluczewska dotyczące życia gospodarczego i oświaty wiejskiej, „Zorza”, Warszawa 1881.. Na plebanii w Kluczewsku zapewnił schronienie swojemu sędziwemu ojcu Wojciechowi, który zmarł tam w 1887 roku w wieku 87 latArchiwum Państwowe w Kielcach, Akta stanu cywilnego parafii rzymskokatolickiej Kluczewsko, akt zgonu Wojciecha Szpondrowskiego nr 65/1887..
Zmarł w Kluczewsku 17 marca (4 marca według starego stylu) 1906 roku w wieku 75 lat i został pochowany na tamtejszym cmentarzu parafialnymArchiwum Państwowe w Kielcach, Akta stanu cywilnego parafii rzymskokatolickiej Kluczewsko, akt zgonu ks. Jana Szpondrowskiego nr 18/1906..
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Duchowni katoliccy w powstaniu styczniowym Kategoria:Kapelani powstania styczniowego Kategoria:Polscy reformaci Kategoria:Polscy duchowni katoliccy Kategoria:Ludzie urodzeni w Ogrodzieńcu Kategoria:Ludzie związani z Ćmielowem Kategoria:Ludzie związani z Solcem nad Wisłą Kategoria:Ludzie związani z Kluczewskiem Kategoria:Urodzeni w 1831 Kategoria:Zmarli w 1906