Gąska nabrzmiała (Tricholoma tumidum (Pers.) P. Karst.) – gatunek grzybów należący do rodziny gąskowatych (Tricholomataceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji: Tricholoma, Tricholomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1801 r. Christiaan Hendrik Persoon, nadając mu nazwę Agaricus tumidus. W 1879 r. Petter Adolf Karsten przeniósł go do rodzaju Tricholoma. Pozostałe synonimy: Gyrophila tumida (Pers.) Quél. 1886 Agaricus tumidus var. keithii W. Phillips & Plowr. 1881 Tricholoma tumidum var. keithii (W. Phillips & Plowr.) Sacc. 1887 Polską nazwę zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.
Morfologia Kapelusz Średnica 5–10 cm, początkowo wypukły, w miarę dojrzewania stający się szeroko wypukłym lub niemal płaskim z niskim, szerokim garbkiem. Brzeg u młodych owocników podwinięty, później wygięty ku górze i falisty. Powierzchnia sucha, pokryta przylegającymi włókienkami, często smugowana, niekiedy w części środkowej drobno łuseczkowata; z wiekiem promieniście pęka, odsłaniając biały miąższ. Ma barwę będącą mieszanką odcieni żółtoochrowych, zielonkawo- lub szarowałożółtych oraz jaskrawożółtych, często z białawym brzegiem i ciemnobrązowym do żółtobrązowego środkiem. Blaszki Zatokowato wycięte, gęste; białawe do bladokremowych lub jasnopłowych, na ostrzach przebarwiające się na żółto. Trzon Wysokość 3–11 cm, grubość 0,8–3 cm, brzuchaty, u podstawy zwężający się ostro, pełny. Powierzchnia jedwabiście włóknista, w górnej części oprószona; ku podstawie różowawa lub blado-pomarańczowa, w pozostałej części biała, z włókienkami przebarwiającymi się na jasnobrązowo. Miąższ Cienki, biały o słabo wyczuwalnym zapachu i mączystym smaku. Cechy mikroskopowe Bazydiospory 4–7,2 × 3–5,3 µm, od niemal kulistych do szeroko elipsoidalnych. Są szeroko maczugowate cheilocystydy. Na strzępkach nieliczne sprzążki.
Występowanie i siedlisko Podano nieliczne stanowiska w Ameryce Północnej i niektórych krajach Europy. W Polsce do 2026 r. podano jedno stanowisko.
Naziemny grzyb mykoryzowy występujący w lasach.
Przypisy
Kategoria:Gąskowate Kategoria:Mykobiota Polski