Rajd na Hammelburg – operacja wojskowa armii amerykańskiej, której celem było uwolnienie alianckich jeńców wojennych z obozu jenieckiego znajdującego się na terenie byłego poligonu wojskowego w Hammelburgu pod koniec II wojny światowej.
Słabo zaplanowana akcja, przeprowadzona bez zgody wyższego dowództwa i z użyciem niedostatecznych sił, zakończyła się całkowitą porażką i zniszczeniem amerykańskiego zgrupowania, co było ewenementem na tym etapie wojny.
Geneza 23 marca 1945 roku, w dniu przekroczenia Renu przez amerykańską 3 Armię pod dowództwem gen. George’a S. Pattona, generał otrzymał wiadomość, że jego zięć, ppłk. John K. Waters, prawdopodobnie przebywa w obozie jenieckim w Hammelburgu. 26 marca odbyła się narada z udziałem przełożonych Pattona – Dwighta D. Eisenhowera i Waltera Bedella Smitha – oraz samego Pattona. Podczas spotkania Patton wspomniał, że 4 Dywizja Pancerna – a konkretnie jej zgrupowanie uderzeniowe Combat Command B, znajdujące się najbliżej obozu w Hammelburgu – mogłaby przeprowadzić operację uwolnienia jeńców. Bezpośrednio po naradzie generał Smith zabronił dowódcy 4 Dywizji Pancernej, gen.-bryg. Williamowi Hoge’owi, użycia Combat Command B do rajdu na Hammelburg, ponieważ nie dostrzegał w tej akcji żadnego istotnego celu militarnego, a także znał skłonność Pattona do samowolnego podejmowania decyzji. Gdy Patton zamierzał wydać Combat Command B rozkaz ataku na Hammelburg, dowiedział się o wydanym wcześniej zakazie; w odpowiedzi nakazał Hoge’owi sformowanie z jednostek dywizji przynajmniej jednego zgrupowania bojowego w celu uwolnienia jeńców z obozu w Hammelburgu i natychmiastowe skierowanie go do akcji.
Przebieg Operacja została przeprowadzona w dniach od 26 do 28 marca 1945 roku przez siły wydzielone znane jako Task Force Baum. Dowódcą jednostki był kpt. Abraham Baum. Oddział miał przedrzeć się z Aschaffenburga na odległość 80 km za niemiecką linię frontu i uwolnić alianckich jeńców wojennych przetrzymywanych w obozie OFLAG XIII-B w pobliżu Hammelburga. Operacja zakończyła się całkowitym fiaskiem. Amerykańska grupa bojowa wprawdzie dotarła do obozu – przy czym w trakcie walk zięć Pattona został ranny w biodro – jednak z powodu nadciągających oddziałów niemieckich siły amerykańskie musiały się wycofać. Na rozkaz szefa sztabu niemieckiej 7 Armii, gen. mjr. Rudolfa-Christopha von Gersdorffa, skoncentrowano wszelkie dostępne siły, aby odeprzeć amerykański oddział. W miejscowości Höllrich koło Karsbach amerykańska grupa uderzeniowa została okrążona i całkowicie zniszczona. Amerykanie stracili wszystkie użyte w akcji 57 czołgów i pojazdów oraz około 300 żołnierzy. Większość z nich, w tym ranny kpt. Baum, trafiła do niemieckiej niewoli. Tylko siedmiu żołnierzom udało się przedrzeć do własnych linii. Gen. Eisenhower udzielił Pattonowi oficjalnej nagany, a ten z kolei nałożył embargo informacyjne na wszelkie wiadomości o losie Task Force Baum.
Następstwa thumb|Alianccy jeńcy w Hammelburgu witają wojska amerykańskie podczas ostatecznego wyzwolenia obozu 6 kwietnia 1945 roku, dwa tygodnie po nieudanym rajdzie Finalnie 5 kwietnia 1945 roku, dwa tygodnie po nieudanym rajdzie, amerykańska 7 Armia dotarła do obozu i uwolniła jeńców wojennych. Na wieść o wyzwoleniu obozu Patton wysłał do Hammelburga samolot z chirurgiem ze swojej 3 Armii i zarządził ewakuację powietrzną swojego zięcia.
Patton zakazał publikowania jakichkolwiek informacji o zniszczeniu Task Force Baum. Mimo to – jak twierdzi jego biograf Carlo D’Este – nieudany rajd na Hammelburg trwale zaszkodził reputacji Pattona. Ten jednak nigdy nie przyznał się do błędu, a jedyną pomyłkę, jaką był skłonny dostrzec w tej akcji, stanowiło – jego zdaniem – niewystarczające wzmocnienie sił użytej grupy bojowej.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Bitwy w 1945 Kategoria:Bitwy II wojny światowej z udziałem Niemiec Kategoria:Bitwy II wojny światowej z udziałem Stanów Zjednoczonych Kategoria:Kampania zachodnioeuropejska (1944–1945) Kategoria:Operacje aliantów zachodnich w II wojnie światowej