Gąska garbkowata, gąska spermowa (Tricholoma umbonatum Clémençon & Bon) – gatunek grzybów należący do rodziny gąskowatych (Tricholomataceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji: Tricholoma, Tricholomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisali go w 1985 r. Heinz Clémençon i Marcel Bon w lesie bukowym we Francji. Brak synonimów. Władysław Wojewoda w 2003 r. podał polską nazwę gąska spermowa, Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów zmieniła ją na gąska garbkowata.
Morfologia Kapelusz Średnica 3–7 (9) cm, początkowo półkulisty lub nieco stożkowaty, później spłaszczający się, lecz z wyraźnym, ostrym garbem pośrodku. Skórka łatwo schodzi, ma barwę szarobrązową do żółtobrązowej, z zielonkawobrązowymi lub żółtooliwkowymi włókienkami na jasnym tle, środek ciemniejszy. Brzeg z wiekiem jaśnieje (staje się białawy do szarawego) i staje się nieregularnie falisty. Blaszki Przyrośnięte z ząbkiem zbiegającym na trzon, niektóre widlasto rozwidlone, gęste. Ostrza nieregularnie pofalowane, u młodych okazów białawe, później kremowe. Trzon Wysokość 6–8 cm, cylindryczny, stale wygięty; u podstawy nieco zgrubiały, z wyraźną, mniej lub bardziej odgraniczoną bulwą, pełny. Powierzchnia biaława z delikatnymi, brązowawymi włókienkami, z czasem brązowiejąca, po uciśnięciu lekko żółknie. Podstawa białawo-kremowa. Miąższ Nieco włóknisty, białawy, w garbie kapelusza szarawo-kremowy. Zapach słaby, grzybowy, smak łagodny. Cechy mikroskopowe Zarodniki kuliste do elipsoidalnych, gładkie, z dużą centralną gutulą, szkliste, o wymiarach 5,4–8 × 4–6,5 µm. Gatunki podobne Gąskę tę łatwo odróżnić od innych podobnych gatunków po ostro wypukłym kapeluszu, dającej się zdjąć skórce, blaszkach przyrośniętych ząbkiem oraz lekko gorzkim miąższu.
Występowanie i siedlisko Podano nieliczne stanowiska w niektórych krajach Europy i w Federacji Rosyjskiej. W opracowanym w 2003 r. przez Władysława Wojewodę wykazie wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski gatunek ten występuje pod nazwą Tricholoma spermaticum. Jego stanowiska (jako Tricholoma spermaticum) podali Anna Bujakiewicz i Fiklewicz w 1963 r.
Gąski to naziemne grzyby mykoryzowe. Gąska garbkowata tworzy mykoryzę z wieloma gatunkami drzew liściastych. Owocniki pojedynczo od lata do zimy.
Jest grzybem niejadalnym.
Przypisy
Kategoria:Gąskowate Kategoria:Mykobiota Polski