Wojna w Inguszetii – konflikt zbrojny, który rozpoczął się w 2007 roku jako pochodna toczącej się wówczas wojny w Czeczenii. Lokalni obrońcy praw człowieka i politycy opozycji określali ten konflikt mianem wojny domowej, podczas gdy zagraniczni obserwatorzy często nazywali go powstaniem. Do połowy 2009 roku Inguszetia wyprzedziła Czeczenię pod względem skali przemocy wśród republik Północnego Kaukazu. Jednak do 2015 roku rebelia w republice znacznie osłabła, a liczba ofiar uległa znacznemu zmniejszeniu.

Historia 26 lipca 2007 roku w Inguszetii rozpoczęto zakrojoną na szeroką skalę operację sił bezpieczeństwa, będącą reakcją na serię ataków, w tym na próbę zamachu na prezydenta Murata Ziazikowa, do której doszło pięć dni wcześniej. Moskwa skierowała do regionu dodatkowe 2500 funkcjonariuszy wojsk wewnętrznych (MWD), niemal trzykrotnie zwiększając liczebność sił specjalnych w Inguszetii. W kolejnych dniach w trakcie obław zatrzymano setki mężczyzn, a w kontynuowanych atakach zginęło lub zostało rannych kilku funkcjonariuszy służb bezpieczeństwa. Do października 2007 roku policja i siły bezpieczeństwa w Inguszetii otrzymały rozkaz zaprzestania informowania mediów o wszelkich „incydentach o charakterze terrorystycznym”.

W 2008 roku w areszcie policyjnym zginął Magomied Jewłojew, właściciel krytycznego wobec władz portalu opozycyjnego Ingushetia.ru. Śmierć ta doprowadziła do nasilenia działań separatystycznych oraz wzrostu wrogości wobec Rosji i Rosjan wśród ludności inguskiej. W centrum kontrowersji znalazł się cieszący się bardzo niskim poparciem społecznym prezydent Murat Ziazikow – były generał KGB, krytykowany zarówno przez organizacje obrońców praw człowieka, jak i przez część przedstawicieli rosyjskich władz. W październiku 2008 roku celem zamachowca-samobójcy stał się inguski minister spraw wewnętrznych Musa Miedow. Ostatecznie wezwano Ziazikowa do ustąpienia ze stanowiska. 30 października 2008 roku prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew podpisał dekret o odwołaniu Ziazikowa i zastąpieniu go podpułkownikiem Junus-bekiem Jewkurowem. Inguska opozycja uznała to wydarzenie za zwycięstwo.

Przemoc jednak nie ustała. Według danych policji, w ciągu pierwszych trzech miesięcy 2009 roku w niemal codziennych starciach na terenie tej niewielkiej republiki (liczącej niespełna 500 tysięcy mieszkańców) zginęło blisko 50 osób (w tym 27 rebeliantów, 18 funkcjonariuszy policji i dwóch cywilów). Nadal dochodziło do zamachów i prób zamachów na osoby pełniące ważne funkcje. 10 czerwca 2009 roku zastrzelono Azę Gazgirejewą, wiceprezes Sądu Najwyższego Inguszetii, a 13 czerwca przed własnym domem zastrzelono byłego wicepremiera Baszira Auszewa. 22 czerwca prezydent Jewkurow został ciężko ranny w samobójczym zamachu bombowym, natomiast w sierpniu we własnym gabinecie zastrzelono ministra budownictwa Rusłana Amierchanowa. W październiku 2010 roku inguski oddział islamistycznego ugrupowania Emirat Kaukaski ogłosił moratorium na zabijanie funkcjonariuszy policji; według prezydenta Jewkurowa w ciągu pięciu lat poprzedzających 2 października 2010 roku w Inguszetii zginęło 400 policjantów.

Po 2010 roku poziom przemocy w Inguszetii zaczął spadać; tendencja ta utrzymała się w następnych latach, a łączna liczba ofiar w republice zmniejszyła się o ponad 60 procent w okresie od 2013 do 2014 roku. W 2014 roku siły bezpieczeństwa zabiły lidera rebelii, Artura Gatagażewa. W połowie 2015 roku Jewkurow oświadczył, że rebelia w republice została „pokonana”. Poinformowano, że 80 bojowników należących do tej grupy oddało się w ręce władz i zostało objętych amnestią, a liczebność pozostałych aktywnych rebeliantów uległa znacznemu zmniejszeniu. Wśród przyczyn tego spadku – zjawiska widocznego w szerszym kontekście rebelii na Kaukazie Północnym – wskazywano śmierć dowódców wysokiego szczebla, nasilenie działań sił bezpieczeństwa wymierzonych w infrastrukturę wspierającą rebeliantów oraz odpływ bojowników do innych stref konfliktów.

W marcu 2024 roku w Karabułaku doszło do starć między rosyjskimi siłami bezpieczeństwa a domniemanymi bojownikami. Zginęło sześciu podejrzanych.

Przypisy

Kategoria:Historia Kaukazu inguska Kategoria:Inguszetia