Olchawa

Olchawa – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Nowy WiśniczGUS. Rejestr TERYT. znajduje się w dolinie potoku Polanka na Pogórzu Wiśnickim.

W 1595 roku wieś położona w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego była własnością kasztelana małogoskiego Sebastiana LubomirskiegoWojewództwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 108..

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Części wsi +Integralne części wsi Olchawa SIMC Nazwa Rodzaj 0824994 Ćków część wsi0824971 Dworskie część wsi0824988 Działy część wsi

Historia Olchawa powstała około roku 1340 na miejscu dawnego lasu przynależnego do Doluszyc, w tym czasie zaczęto wznosić też drewniany kościół dla erygowanej tam parafii. Wzniesiona świątynia pod wezwaniem św. Marcina była kryta gontem, posiadała na froncie wieżę dzwonniczą, przez którą wchodziło się do wnętrza. Wokół świątyni znajdował się cmentarz oraz plebania, która przebudowana przetrwała do XX wieku. Kronika Olchawy potwierdza, że jeden z obrazów w ołtarzu głównym w kościele wiśnickim pochodzi z kościoła olchawskiego. Od 1395 roku we wsi istnieje urząd sołtysa, w tym roku bowiem wieś otrzymała prawa niemieckie.https://nowywisnicz.pl/miejscowosci/olchawa/ W grudniu 1898 roku wieś Kopaliny i Olchawę nabył od prof. dr Maurycego Straszewskiego Tytus Meyssner z Wieruszyc (wnuk Ferdynanda Lubicz-Meysnera, kapitana wojsk Królestwa Polskiego, syn Anastazegohttps://mojlapanow.pl/lapanowski-slad-na-mieczu/)., zastępca prezesa Rady powiatowej bocheńskiej, za 200 000 złr.Czas 1898 nr 284

Varia Podczas I wojny światowej we wsi przez krótki czas stacjonowała sotnia kozacka. Oddział został ostrzelany przez artylerię austro-węgierską. Spłoszone konie, próbując zerwać lejce, uszkodziły drewniane budynki, do których były przywiązane. W Olchawie mieszkała rodzina rzeźbiarzy ludowych: Wawrzyniec Golonka (1872–1943) i Franciszek Golonka (1898-1978). Ich prace można oglądać do dziś w muzeach w Bochni i Krakowie. Zachowały się nieliczne kapliczki przydrożne ich autorstwa.Marian Pokropek "Atlas Sztuki Ludowej i Folkloru w Polsce", Wydawnictwo Arkady, Warszawa 1978, strona253 W Olchawie można oglądać tzw. Pańską Górę, na której pozyskiwano przez lata piaskowiec – także metoda strzałową. Dziś zarośnięty kamieniołom jest słabo widoczny od strony drogi łączącej Olchawę z Królówką. Do lat 70. XX wieku droga łącząca Nowy Wiśnicz z Królówką była drogą szutrowo-gruntową. Olchawa, choć w znacznej części leży w niecce, i okresowo bywała zalewana przez miejscowy strumień Polankę (zwaną tutaj też Olchawką), zmaga się z niskim poziomem wód gruntowych. Podobny problem występuje w całym pasie południowej Małopolski. Z Olchawy można przejść drogą leśną, w części zarośniętą, do Bochni. Droga ta jest znacznie krótsza od trasy prowadzącej drogą asfaltową. Droga ta była popularna wśród mieszkańców jeszcze w latach 50. gdy nie było regularnej komunikacji z Bochnią. We wsi działa szkoła podstawowa – niedaleko od niej (ok, 200 m), po skosie w prawo, po drugiej stronie drogi znajdowała się plebania, która była ostatnią pozostałością po zabudowaniach dawnego kościoła parafialnego. Dawniej droga biegła właśnie koło plebanii, skręcając ostro na południe w kierunku dzisiejszej szkoły.

Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()

Kategoria:Nowy Wiśnicz (gmina) Kategoria:Wsie Lubomirskich herbu Szreniawa bez Krzyża Kategoria:Wsie w powiecie bocheńskim