thumb|Władysław Anders i Gustaw Paszkiewicz 1926 thumb|Edward Rydz-Śmigły na komersie korporacji studenckiej Arkonia w 1937. Za marszałkiem stoi gen. Władysław Anders thumb|Władysław Anders po aresztowaniu przez NKWD 1940 thumb|Władysław Anders i Władysław Sikorski podczas wizyty u Józefa Stalina (grudzień 1941) thumb|Podpisanie polsko-sowieckiej deklaracji politycznej 4 grudnia 1941. Podpisuje Józef Stalin. Widoczni od lewej: Gieorgij Malenkow, Władysław Anders, Stanisław Kot, Władysław Sikorski, Wiaczesław Mołotow thumb|Generałowie: Michał Tokarzewski-Karaszewicz, Władysław Anders, Mieczysław Boruta-Spiechowicz (pierwszy rząd, od lewej), Zygmunt Bohusz-Szyszko, płk Leopold Okulicki (drugi rząd). Polskie Siły Zbrojne w ZSRR 1942 thumb|Tadeusz Romer, Władysław Sikorski, Władysław Anders i Tadeusz Klimecki podczas podróży inspekcyjnej Naczelnego Wodza na Bliskim Wschodzie 1943 thumb|Tadeusz Klimecki i Władysław Anders 1943 thumb|upright|Władysław Anders i Kazimierz Sosnkowski 1944 thumb|Władysław Anders i George Patton 1944 thumb|Władysław Anders podczas inspekcji Gimnazjum polskiego w Casarano we Włoszech, 2 czerwca 1946 thumb|Płyta nagrobna pod Monte Cassino Władysław Albert Anders (ur. 11 sierpnia 1892 w Błoniu, zm. 12 maja 1970 w Londynie) – polski wojskowy i polityk, generał dywizji Polskich Sił Zbrojnych, dowódca Armii Polskiej w ZSRR oraz 2 Korpusu Polskiego. Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych, następca prezydenta RP na uchodźstwie w latach 1950–1954, w 1954 mianowany przez władze emigracyjne generałem broni. Od 1954 członek Rady Trzech.
Kawaler Orderu Orła Białego i Orderu Virtuti Militari II, III, IV i V klasy.
Życiorys Lata I wojny światowej i II Rzeczypospolitej Urodził się 11 sierpnia 1892 w rodzinie mieszczańskiej w majątku Błonie (obecnie na terenie Krośniewic), znajdującym się wówczas na terytorium Królestwa Polskiego będącego częścią Imperium Rosyjskiego. Jego ojciec Albert (Fryderyk-Albert) Anders (1863–1942) pracował jako administrator majątków ziemskich. Matką była Elżbieta, z domu Tauchert (1868–1930). Oboje rodzice urodzili się w Boglewicach (obecnie powiat grójecki). Byli wyznania ewangelickiego. Rodzice ochrzcili Władysława w Kościele Ewangelicko-Augsburskim w Chodczu (obecnie powiat włocławski). Miał trzech młodszych braci, którzy jak on zostali zawodowymi żołnierzami Wojska Polskiego: Karola (1893–1971), Jerzego Edwarda (1896–1977) i Tadeusza Konstantego (1902–1995) oraz starszą siostrę Joannę (1891–1958). W 1901 jego ojciec przeniósł się z majątku Konstantego Rembielińskiego w Krośniewicach do Taurogów w guberni kowieńskiej na Litwie (w 1911 majorat kniazia ) i po urodzeniu ostatniego z synów sprowadził tam w 1903 rodzinę.
Od 1902 Anders uczęszczał do Gimnazjum Realnego w Warszawie, gdzie w 1910 zdał egzamin dojrzałości. 12 października 1910 zgłosił się do służby jako tzw. dobrowolny ochotnik (ros. вольноопределяющийся, Wolnoopriedielajuszczijsia). Szkoła średnia (w rosyjskiej armii nie wymagano matury), dobry stan zdrowia i zdany egzamin pozwalały skrócić służbę do roku, mieszkać poza koszarami (za własne pieniądze) i – po zdaniu egzaminu – awansować na chorążego (praporszczyka) rezerwy. Tak właśnie postąpił młody Anders, którego los rzucił do dowodzonego przez księcia 3 Noworosyjskiego Pułku Dragonów Jej Cesarskiej Mości Wielkiej Księżny Heleny Władimirowny w Kownie. Studiował sześć semestrów na Politechnice w Rydze, wstępując w 1911 na Wydział Mechaniczny i w 1912 na Wydział Handlowy. W 1912 odbył trzymiesięczne ćwiczenia rezerwy w 19 Pułku Huzarów w Rydze. Podczas studiów (1911–1914)Władysław Anders: Bez ostatniego rozdziału, s. 4. został członkiem Korporacji Akademickiej Arkonia. Był miłośnikiem kawalerii i koni, czego dowodem był udział w wielu międzynarodowych zawodach jeździeckich.
Anders był uczestnikiem I wojny światowej i w latach 1914–1917 służył w armii rosyjskiej. Początkowo został przydzielony do służb aprowizacyjnych 2 Korpusu, ale 25 października 1914 na własną prośbę dzięki poparciu gen. Paula von Rennenkampfa przeszedł do macierzystego 3 Noworosyjskiego Pułku Dragonów w 4 Korpusie Kawaleryjskim. Jesienią 1914 otrzymał Order Świętego Włodzimierza IV klasy z Mieczami za walki na Suwalszczyźnie, a w listopadzie 1915 Order Świętego Jerzego IV klasy za nocny atak na tyły wroga w na Polesiu (ob. rejon zarzeczniański na Ukrainie). Szybko awansował, otrzymując 5 listopada 1915 stopień podporucznika, 3 lipca 1916 – porucznika, a 22 listopada 1916 – sztabsrotmistrza. Anders był dwukrotnie kontuzjowany: 20 listopada 1914 w prawą skroń, 7 lipca 1915 w głowę, piersi i prawą nogę przez wybuch pocisku artyleryjskiego, a także ranny w piętę prawej nogi kulą w nocy z 29 na 30 października tego roku pod w. Kuchcza. W 1917 ukończył skrócony kurs Akademii Sztabu Generalnego w Petersburgu. Rewolucja lutowa i obalenie caratu zastały go w Rumunii, gdzie pełnił służbę jako szef sztabu 7 Dywizji Strzelców.
6 września 1917 dołączył do I Korpusu Polskiego gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego i objął komendę nad 6 szwadronem 1 Pułku Ułanów. 1 października 1917 uzyskał formalne przeniesienie z 7 Dywizji Strzelców do I Korpusu. Przez kilka miesięcy pomagał w reorganizacji i uzupełnianiu jednostki. 24 lutego 1918, po uznaniu decyzji rosyjskiego Sztabu Głównego, dowódca I Korpusu gen. Józef Dowbor-Muśnicki mianował rotmistrza Andersa szefem sztabu 1 Dywizji Strzelców. Wobec kapitulacji korpusu przed Niemcami, 20 czerwca 1918 Anders został zwolniony ze służby, a w lipcu wstąpił jako kapitan do Polskiej Siły Zbrojnej w Warszawie. Od września do listopada tego roku uczestniczył w kursie oficerów przy I Brygadzie Polskiej, a ponadto jesienią brał udział w rozbrajaniu Niemców.
1 listopada 1918 wstąpił do odradzającego się Wojska Polskiego. 12 listopada 1918 otrzymał przydział do Oddziału VI Sztabu Generalnego (informacyjnego), po czym w grudniu złożył wniosek o przeniesienie do 4 Pułku Ułanów. W styczniu 1919 na życzenie gen. Dowbor-Muśnickiego wyjechał do Poznania, gdzie w lutym został przez tego samego dowódcę mianowany szefem sztabu Armii Wielkopolskiej w powstaniu wielkopolskim. 23 kwietnia 1919 objął dowództwo nad 1 Pułkiem Ułanów Wielkopolskich i od sierpnia 1919 walczył na jego czele w ramach Frontu Litewsko-Białoruskiego przeciw bolszewikom, biorąc udział w zdobyciu 28 sierpnia Bobrujska i w dalszych działaniach zaczepnych. Po przemianowaniu formacji na 15 Pułk Ułanów Poznańskich w 1920 dowodził nią podczas wojny polsko-bolszewickiej w składzie Grupy Poleskiej gen. Władysława Sikorskiego i został ranny w bitwie pod Iwachnowiczami 29 lipca 1920, przekazując dowodzenie rtm. Leonowi Schmidtowi i powracając do służby 31 października tego rokuWładysław Anders: Bez ostatniego rozdziału, s. 5..
W październiku 1921 rozpoczął studia na Wyższej Szkole Wojennej (fr. École Superieure de Guerre) w Paryżu, które ukończył jesienią 1923, a następnie odbył staż liniowy we Francji. 1 lutego 1924 został przydzielony do 15 pułku z równoczesnym odkomenderowaniem do Biura Ścisłej Rady Wojennej w Warszawie. Z dniem 15 lipca tego roku został przydzielony do Generalnego Inspektora Kawalerii na stanowisko I oficera sztabu. Pod kierunkiem gen. Tadeusza Rozwadowskiego pogłębił znajomość kawalerii jako broni szybkiej. Szczególne uznanie gen. Rozwadowskiego zyskał po wielkich manewrach kawaleryjskich na Wołyniu w 1925M. Patelski: Służba płk. dypl. Władysława Andersa w Generalnym Inspektoracie Kawalerii (1924–1926). W: Andrzej Szczepaniak (red.): Generał Władysław Anders – żołnierz czasu pokoju i wojny.. Od listopada 1925 był komendantem Warszawy.
Anders był członkiem Towarzystwa Hodowli Konia Arabskiego w Polsce. W latach 20. XX w. był członkiem władz Wojskowego Klubu Samochodowego i Motocyklowego. W czasie przewrotu majowego 1926 był szefem sztabu dowódcy obrony Warszawy, wyznaczonego przez władze legalne generała Tadeusza RozwadowskiegoStanisław Haller: Wypadki warszawskie od 12 do 15 maja 1926 r., Kraków 1926, s. 11..
13 października 1926 Prezydent RP Ignacy Mościcki mianował go dowódcą 2 Samodzielnej Brygady Kawalerii. Następnie był dowódcą Nowogródzkiej Brygady Kawalerii i jednocześnie dowódcą Garnizonu Baranowicze. W 1932 przewodził polskiej ekipie jeździeckiej, która podczas zawodów hippicznych o Puchar Narodów w Nicei zdobyła 4 pierwsze nagrody.
Pod koniec dwudziestolecia międzywojennego Anders bardzo krytycznie oceniał brak przygotowań Polski do wojny.
Lata II wojny światowej W kampanii wrześniowej 1939 roku generał Władysław Anders był dowódcą Nowogródzkiej Brygady Kawalerii wchodzącej w skład dowodzonej przez generała Emila Krukowicza-Przedrzymirskiego Armii „Modlin”. Pierwszym zadaniem wojennym Andersa było wysłanie pomocy dla batalionu piechoty pod Działdowem. 4 września Anders otrzymał rozkaz wycofania swoich żołnierzy pod Płock. Podczas tego odwrotu został ranny odłamkiem bomby. Po opatrzeniu rany brał udział w obronie Płocka, aż do otrzymania telefonicznego rozkazu opuszczenia miasta i udania się wraz ze swoim oddziałem na prawy brzeg Wisły przez Puszczę Kampinoską. 8 września Nowogródzka Brygada Kawalerii wycofała się z Płocka wysadzając dwa tamtejsze mosty. Jednak już 9 września brygada otrzymała sprzeczny z poprzednim rozkaz powrotu. Sam Anders miał się natomiast udać do Rembertowa. 10 września Nowogródzka Brygada Kawalerii została podporządkowana dowódcy Armii „Warszawa” generałowi Juliuszowi Rómmlowi, który wyznaczył jej obronę Wiązowny. 12 września Nowogródzka Brygada Kawalerii miała stać się trzonem nowo sformowanego związku Grupy Operacyjnej Kawalerii (GOKaw) pod dowództwem Andersa. Brak łączności z podległymi wojskami spowodował, że Anders, nie mogąc wezwać swoich żołnierzy, musiał powrócić do Puszczy Kampinoskiej, aby ich odnaleźć. Gdy generał przybył ponownie do Wiązowny, do GOKaw dołączono inne jednostki, m.in. Wołyńską Brygadę Kawalerii.
W tym samym czasie dowódca Armii „Poznań”, generał dywizji Tadeusz Kutrzeba, a także oficer łącznikowy Naczelnego Wodza przy Dowództwie Obrony Warszawy, podpułkownik Leopold Okulicki, apelowali do generała Rómmla o wysłanie Andersa i jego brygady kawalerii do udziału w Bitwie nad Bzurą, jednak ten odmówił.
Zgodnie z rozkazami Rómmla oddziały Andersa 13 września opuściły Warszawę. Stoczyły ciężkie walki przeciwko Niemcom w okolicach Mińska Mazowieckiego. Następnie Naczelny Wódz nakazał wysłanie Andersa w rejon Parczewa. Z nieznanych przyczyn generał Rómmel przekazał ten rozkaz dopiero po czterech dniach.