thumb|240px|Kraków ul. Szeroka 38.Tablica pamiątkowa na kamienicy w której mieszkał. thumb|240px|Grób Henryka Voglera i Romany Próchnickiej na cmentarzu Rakowickim Henryk Vogler (ur. 6 marca 1911 w Krakowie, zm. 19 lutego 2005 tamże) – polski pisarz i krytyk literacki żydowskiego pochodzenia, pierwszy redaktor naczelny Wydawnictwa Literackiego; mąż Romany Próchnickiej.
Życiorys Urodził się w rodzinie żydowskiej od pokoleń związanej z Krakowem. W 1933 ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, w latach 1939–1941 studiował na Wydziale Filologii Polskiej Uniwersytetu Jana Kazimierza we LwowieKto jest kim w Polsce, Warszawa 1993, s. 765.. W latach 1942–1944 był więziony w niemieckim obozie pracy w Rozwadowie stworzonym na potrzeby Reichswerke Hermann Göring – Stalowa Wola. Latem przed wyzwoleniem Stalowej Woli przejściowo przetransportowany do niemieckiego obozu pracy w Płaszowie, lata 1944–1945 spędził w niemieckim obozie koncentracyjnym Groß-RosenAutoportret z pamięci, Kraków 1979..
Od 1945 mieszkał w Krakowie. W latach 1947–1948 był członkiem PPR, od 1948 należał do PZPR. W latach (1949–1951) był redaktorem „Gazety Krakowskiej”, od 1951 do 1953 „Życia Literackiego”. Od 1953 do 1958 pełnił funkcję redaktora naczelnego Wydawnictwa Literackiego, od 1958 do 1965 kierownika literackiego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej, a od 1965 do 1976 – Teatru im. Juliusza Słowackiego. W 1953 podpisał rezolucję ZLP w sprawie procesu krakowskiego.
W latach 30. debiutował w „Nowym Dzienniku”. Był autorem powieści psychologiczno-obyczajowych na temat m.in. martyrologii Żydów, utworów scenicznych, słuchowisk, szkiców literackich. Publikował także w „Ziemi Kaliskiej” i „Południowej Wielkopolsce”. W 1985 postanowieniem Prezydium Rady Narodowej Miasta Krakowa został wpisany do Księgi Zasłużonych Ludzi Ziemi Krakowskiej. Za całokształt twórczości prozatorskiej i dramaturgicznej otrzymał nagrodę Ministra Kultury i Sztuki (1989).
Zmarł w Krakowie. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w kwaterze zasłużonych (kwatera LXVII-płn 2-7). Na nowym cmentarzu żydowskim przy ulicy Miodowej znajduje się tablica pamiątkowa poświęcona pisarzowi i jego najbliższej rodzinie.
Odznaczenia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (22 maja 2000) „w uznaniu wybitnych zasług dla kultury polskiej, za osiągnięcia w pracy twórczej”., Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi (1956), Medal 10-lecia Polski Ludowej (28 lutego 1955)M.P. z 1955 r. nr 103, poz. 1410. Uchwała Rady Państwa z dnia 28 lutego 1955 r. nr 0/350 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki., Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1969).
Publikacje 1956: Niepospolici 1957: Ocalony z otchłani 1957: szkice literackie Z notatek przemytnika 1964: Romanse literatury 1960: Nieobecni są winni 1972: Tadeusz Różewicz 1974: Dwanaście białych wielbłądów i inne utwory dramatyczne 1978: Autoportret z pamięci. Cz. 1, Dzieciństwo i młodość 1979: Autoportret z pamięci. Cz. 2, Wiek męski 1981: Autoportret z pamięci. Cz. 3, Dojrzałość 1987: Śmierć w Paryżu 1990: Wstęp do fizjologii strachu 1991: Opowiadania fantastyczne 1994: Wyznanie mojżeszowe. Wspomnienia z utraconego czasu 1996: Ojczenasz. Niby powieść
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy krytycy literaccy Kategoria:Polscy teoretycy kultury Kategoria:Pisarze związani z Kaliszem Kategoria:Pisarze związani z Krakowem Kategoria:Pisarze związani ze Lwowem Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Sygnatariusze rezolucji Związku Literatów Polskich w Krakowie w sprawie procesu krakowskiego Kategoria:Urodzeni w 1911 Kategoria:Więźniowie KL Gross-Rosen Kategoria:Więźniowie KL Plaszow Kategoria:Zmarli w 2005 Kategoria:Polscy Żydzi ocalali z Zagłady