thumb|Bronie pancerne Wojska Polskiego w 1939 przed wybuchem II wojny światowej thumb|czołg TK-3 thumb|czołg TKS thumb|Samochód pancerny wz. 1929 11 batalion pancerny (11 bpanc) – oddział broni pancernych Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.

Batalion był jednostką wojskową istniejącą w okresie pokoju i spełniającą między innymi zadania mobilizacyjne wobec oddziałów i pododdziałów broni pancernej. Spełniał również zadania organizacyjne i szkoleniowe. Stacjonował w Modlinie. W 1939, po zmobilizowaniu jednostek przewidzianych planem mobilizacyjnym, został rozwiązany.

Doświadczalna Grupa Pancerno-Motorowa 12 listopada 1929 ówczesny szef Departamentu Zaopatrzenia Inżynierii Ministerstwa Spraw Wojskowych, płk sap. inż. Tadeusz Kossakowski złożył wniosek o zorganizowanie grupy pancerno-motorowej. Wniosek ten doczekał się realizacji latem 1930. Wówczas w garnizonie Warszawa została sformowana Doświadczalna Grupa Pancerno-Motorowa.

Zadaniem grupy było gromadzenie doświadczeń technicznych i taktycznych nowego sprzętu pancernego. Na dowódcę jednostki z dniem 15 września 1930 został wyznaczony major dyplomowany saperów Mieczysław Józef Wilczewski. W skład grupy miały wejść następujące pododdziały: pluton czołgów lekkich kompania czołgów rozpoznawczych szwadron samochodów pancernych dwie kompanie piechoty motorowej bateria artylerii motorowa pluton ckm na motocyklach pododdziały saperów i łączności oraz służby

W 1931 na uzbrojeniu szwadronu samochodów pancernych znajdowało się dwanaście pojazdów pięciu typów: jeden Putiłow-Austin nr rej. 4432, jeden Austin Kegresse nr rej. 4993 z 2 szwadronu samochodów pancernych, jeden Iżorski-Fiat nr rej. 4433 z 2 szwadronu samochodów pancernych, trzy Peugeoty nr rej. 821, 824 i 1114, sześć wozów wzór 1928 nr rej. 5283, 5289 (z radiostacją RKD), 5436, 5573, 5579 i 5594Janusz Magnuski, Samochody pancerne ... s. 52, 58, 68, 107 i 128..

Jesienią 1931 grupa została włączona w skład 3 pułku pancernego. Planowano przekształcenie grupy w II batalion, lecz do końca istnienia pułku zamiar ten nie został urzeczywistniony. Wiosną 1934 3 pułk pancerny został rozformowany. Doświadczalna Grupa Pancerno-Motorowa została przeniesiona z Warszawy do Modlina i włączona w skład Centrum Wyszkolenia Czołgów i Samochodów Pancernych, jako Doświadczalny Batalion Pancerno-Motorowy. Z dotychczasowego składu grupy została zorganizowana kompania czołgów, którą wcielono do 3 batalionu czołgów i samochodów pancernych.

W 1935 szwadron samochodów pancernych został przezbrojony w wozy wzór 1929, przeniesione z Wydzielonej Kompanii Samochodów Pancernych „Bydgoszcz”. Od 1937, gdy został utworzony korpus oficerów broni pancernych, do którego zostali przeniesieni oficerowie kawalerii, szwadron samochodów pancernych nazywany był żartobliwie „szwadronem pod złamaną ostrogą”. Dowódcą szwadronu był rotmistrz Aleksander IzdebskiJanusz Magnuski, Samochody pancerne ... s. 151..

Jesienią 1937 Doświadczalny Batalion Pancerno-Motorowy został przemianowany na 11 batalion pancerny.

11 Batalion Pancerny 11 batalion pancerny był doświadczalnym i manewrowym pododdziałem podporządkowanym komendantowi Centrum Wyszkolenia Broni Pancernych.

W dniu 15 lipca 1939 na uzbrojeniu i wyposażeniu Centrum Wyszkolenia Broni Pancernych, w tym 11 batalionu pancernego, znajdował się następujący sprzęt pancerny i motorowy: 28 czołgów lekkich Vickers E i 7TP, w tym 11 w wersji jednowieżowej i 17 w wersji dwuwieżowej, 20 lekkich czołgów rozpoznawczych (tankietek) TK-3, 26 lekkich czołgów rozpoznawczych (tankietek) TKS, 10 samochodów pancernych wz. 1929, 3 samochody pancerne wz. 1934, 7 ciągników, 119 samochodów, w tym 84 ciężarowe, 21 specjalnych i 14 osobowych, 74 motocykle, 19 przyczepek.

24 sierpnia 1939 Centrum Wyszkolenia Broni Pancernych, jako jednostka mobilizująca, na bazie 11 batalionu pancernego sformowało 11 dywizjon pancerny. Dowódcą dywizjonu został major broni pancernych Stefan III Majewski.

Kadra Doświadczalnej Grupy Pancerno-Motorowej i 11 batalionu pancernego +Dowódcy grupy i baonuStopień, imię i nazwiskoOkres pełnienia funkcjimjr dypl. sap. Mieczysław Józef Wilczewskiod 15 IX 1930Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 18 czerwca 1930.mjr dypl. kaw. Zygmunt II Miłkowski1 IX 1931 – I 1934mjr br. panc. Stefan III MajewskiI - 24 VIII 1939 +Obsada personalna w marcu 1939Stanowisko etatoweStopień, imię i nazwiskoPrzydział we wrześniu 1939dowódca batalionumjr br. panc. Stefan III Majewskidowódca 11 dywizjonu pancernegoadiutantkpt. br. panc. Zbigniew Brodzikowskiadiutant 11 dywizjonu pancernego nr 11dowódca kompanii czołgów TKkpt. br. panc. Mieczysław Stanisław Rzelskidowódca plutonukpt. br. panc. Stanisław Łętowskidowódca 11 samodzielnej kompanii czołgów rozpoznawczychdowódca plutonupor. br. panc. Władysław Witold Mrozińskidowódca plutonupor. br. panc. Bronisław Rachwałdowódca kompanii czołgów 7TPkpt. br. panc. Czesław Blokdowódca 12 samodzielnej kompanii czołgów lekkichdowódca plutonupor. br. panc. Józef Pieniążekdowódca I plutonu 12 samodzielnej kompanii czołgów lekkichdowódca plutonuchor. Spirydion Ślązakiewiczdowódca III plutonu 12 samodzielnej kompanii czołgów lekkichdowódca szwadronu samochodów pancernychkpt. br. panc. Mirosław Jarocińskidowódca szwadronu samochodów pancernych typ B nr 11dowódca plutonukpt. br. panc. Edmund Konieczkadowódca plutonupor. br. panc. Michał Nahorskidowódca I plutonu szwadronu samochodów pancernych typ B nr 11dowódca plutonuchor. Stefan Wojcieszakdowódca II plutonu szwadronu samochodów pancernych typ B nr 11 thumb|Znaki taktyczne malowane na czołgach lekkich i rozpoznawczych1 – czołg dowódcy kompanii; 2 – czołg dowódcy 1 plutonu; 3 – czołg dowódcy 2 plutonu; 4 – czołg dowódcy 3 plutonu; 5 – czołgi z 1 plutonu; 6 – czołgi z 2 plutonu; 7 – czołgi z 3 plutonu thumb|Znaki taktyczne malowane na pojazdach pancernych1 – wóz dowódcy szwadronu; 2 – wóz dowódcy 1 plutonu; 3 – wóz dowódcy 2 plutonu; 4 – wóz z 1 plutonu; 5 – wóz z 2 plutonu.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Jerzy Rusinek, Rajmund Szubański, Polska broń pancerna w okresie międzywojennym 1918–1939, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 3/4 (51), Warszawa 1969

Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny "W". Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Oficyna Wydawnicza "Ajaks" i Zarząd XII Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Pruszków 1995,

Kategoria:Bataliony pancerne II Rzeczypospolitej Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1929 Kategoria:Polskie jednostki pancerne rozwiązane w 1939 Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Modlinie Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Warszawie