thumb|Frank Bunker Gilbreth (po lewej), ok. 1916 thumb|thumbtime=6|Original Films Of Frank B. Gilbreth (Part I) Frank Bunker Gilbreth (ur. 7 lipca 1868, zm. 14 czerwca 1924) – pionier inżynierii humanistycznej, przedstawiciel naukowego zarządzania. Koncentrował się na mechanice pracy, zwiększaniu wydajności pracy poprzez odpowiednie zorganizowanie miejsca, w którym się pracuje.
Życiorys Pierwsze kroki w obszarze zarządzania podjął już w 1885 roku, gdy w drugim dniu praktyk przy kładzeniu cegieł zadał pytanie, dlaczego był uczony kilku różnych metod pracy. Zainteresował się wyszukiwaniem najlepszej metody do opracowania studiów na temat ruchów elementarnych. Pierwszych prac nad studium ruchów podstawowych podjął się, gdy został zatrudniony w firmie rzemieślniczej Bricklane. Tradycyjna metoda kładzenia cegieł, stosowana od 6 tysięcy lat, opierała się na tych samych ruchach podstawowych, takich jak schylanie się, chodzenie i sięganie. Obciążenie przy ich noszeniu wciąż przyczyniało się do upuszczenia i niszczenia cegieł. Murarz za każdym razem musiał sprawdzić cegłę, aby jak najlepiej ją dopasować przed położeniem. Ważący średnio 102 kg mężczyzna musiał przy każdej cegle schylać się dwukrotnie, zużywając więcej energii, niż przy przenoszeniu 2-kilogramowej cegły. Pierwszy raz pochylał się po cegłę, a następnie po zaprawę. Nadmierne schylanie się było nieodzownym elementem tej pracy i towarzyszyło jej praktycznie nieustannie. W celu wyeliminowania zbędnych ruchów Gilbert opracował specjalne rusztowanie, pozwalające na pobieranie cegieł z zaprawą bez schylania się. Gdy pracownik wchodził na ścianę, ciągnął za dźwignię, która podnosiła całe rusztowanie.
Opatentowane przez Gilberta w 1891 roku rozwiązanie znacznie wsparło układanie cegieł i zaprawy tuż przy budowanej ścianie na niespotykaną dotąd skalę. Dzięki wykorzystaniu analizy Gilberta zredukowano z 18 do 5 ruchów człowieka na cegłę. Liczba położonych cegieł na godzinę wzrosła ze 125 do 350, zwiększając produktywność o przeszło 200%. Najcięższą pracą w tym obszarze było ciągłe pochylanie się, 250 razy w ciągu godziny. Zastosowanie tej nowej metody umożliwiało położenie większej liczby cegieł w pozycji stojącej.
Badania Gilberta są podstawą obecnie stosowanej zasady ekonomiki ruchów elementarnych.
Wkład w organizację pracy w medycynie Oprócz badań nad wydajnością w przemyśle i budownictwie, Frank Bunker Gilbreth wniósł znaczący wkład w rozwój nowoczesnej chirurgii, wdrażając zasady naukowego zarządzania na salach operacyjnych. Podczas swoich obserwacji w pierwszej dekadzie XX wieku zauważył, że chirurdzy tracili nieproporcjonalnie dużo czasu na odszukiwanie potrzebnych instrumentów podczas zabiegów – często więcej czasu zajmowało im szukanie narzędzi niż samo przeprowadzanie operacjiP. A. M. van Hezewijk i in., Frank and Lillian Gilbreth: scientific management in the operating room, „BMJ Quality & Safety” 2009, nr 18..
Aby wyeliminować te nieefektywne ruchy, Gilbreth zaproponował systematyczne, ustandaryzowane rozmieszczenie narzędzi medycznych na specjalnie zaprojektowanych stołach. Największą innowacją było jednak wprowadzenie koncepcji specjalistycznej asysty (którą Gilbreth określał mianem „surgical caddy”). Zaproponował, aby specjalnie przeszkolona pielęgniarka (obecnie znana jako instrumentariuszka) śledziła przebieg operacji i podawała chirurgowi odpowiednie narzędzie bezpośrednio do ręki, zanim ten zacząłby go szukaćK. B. Zandin, Zandin's Maynard's Industrial Engineering Handbook, McGraw-Hill..
Swoje wyniki badań i zalecenia dotyczące standaryzacji technik na sali operacyjnej Gilbreth zaprezentował w 1915 roku na zjeździe Amerykańskiego Towarzystwa Medycznego (AMA). Początkowo jego rewolucyjne pomysły spotkały się ze sceptycyzmem i zostały zignorowane przez konserwatywne środowisko lekarskie. Dopiero w latach 30. XX wieku, już po śmierci Gilbretha, Amerykańskie Towarzystwo Medyczne oficjalnie zaakceptowało jego procedury, doceniając znaczenie badań nad czasem i ruchem dla skrócenia czasu operacji oraz zmniejszenia zmęczenia lekarzy. Dziś metoda ta stanowi absolutny i nieodłączny standard w salach operacyjnych na całym świecie. Original Films of Frank B. Gilbreth (1945) w serwisie YouTube – pełny zbiór oryginalnych nagrań z badań nad czasem i ruchem (w tym sceny z sali operacyjnej)
Przypisy
Bibliografia Gabriele Caragnano, dr Hans Fischer, Redakcja: Paweł Staworzyński, MTM - Prawidłowo od samego początku Gabriele Caragnano, dr Hans Fischer,MTM — First Time Right, Gabriele Caragnano, dr Hans Fischer, Von Anfang an richtig.
Kategoria:Ergonomiści Kategoria:Urodzeni w 1868 Kategoria:Zmarli w 1924 Kategoria:Amerykańscy naukowcy