thumb|Zdjęcie rentgenowskie przełyku po podaniu papki barytowej; widać słup środka cieniującego i objaw „dzioba ptaka”, pozwalające na rozpoznanie achalazji Achalazja przełyku (kurcz wpustu, łac. cardiospasmus) – choroba, u której podłoża leży podwyższone spoczynkowe ciśnienie i upośledzony rozkurcz dolnego zwieracza przełyku oraz brak perystaltyki pozostałych odcinków przełyku.
Epidemiologia Achalazja występuje głównie w wieku 30–60 lat. Zapadalność szacowana jest na około 1/100000/rok. Achalazja stanowi ponad 70% wszystkich pierwotnych zaburzeń motoryki przełyku.
Etiopatogeneza Achalazja spowodowana jest brakiem komórek splotu Auerbacha w dolnej części przełyku, skutkiem czego dolny zwieracz nie ulega rozkurczeniu podczas przechodzenia pokarmu. Powoduje to utrudnienie połykania pokarmów początkowo stałych, a następnie także płynnych. Nad przewężeniem przełyk poszerza się na skutek gromadzenia się treści pokarmowej, która często ulega zwracaniu. Stan chorego jest dobry, odżywienie paradoksalnie prawidłowe, co umożliwia różnicowanie z rakiem przełyku, który w momencie dużego zaawansowania dającego objawy dysfagii, objawia się już również chudnięciem i wyniszczeniem pacjenta.
W patogenezie achalazji bierze się także pod uwagę udział czynników autoimmunologicznych, infekcyjnych (głównie wirusy neurotropowe), środowiskowych oraz genetycznych. Pewną rolę może też odgrywać zmniejszenie wydzielania VIP, który uczestniczy w relaksacji mięśni gładkich.
Objawy kliniczne i przebieg dysfagia zarzucanie treści pokarmowej do jamy ustnej ból w klatce piersiowej zgaga kaszel krztuszenie się poszerzony przełyk o gładkich ścianach w badaniu kontrastowym
W wyniku zarzucania treści pokarmowej do dróg oddechowych może dojść do rozwoju zachłystowego zapalenia płuc.
Powikłania zachłystowe zapalenie płuc zapalenie błony śluzowej przełyku ropień płuca uchyłek dalszej części przełyku krwawienie rak przełyku – ryzyko po kilkudziesięciu latach zwiększa się o około 1–3%
Rozpoznanie Rozpoznanie stawia się na podstawie zdjęcia rentgenowskiego przełyku (po podaniu środka kontrastowego) oraz badania endoskopowego. W celu potwierdzenia rozpoznania wykonuje się również manometrię przełyku.
Radiologiczna klasyfikacja zaawansowania achalazji: I° – bez zmian w obrazie radiologicznym II° – szerokość przełyku < 4 cm III° – szerokość przełyku 4–6 cm IV° – przełyk poszerzony na całej długości o sigmoidalnym kształcie; oś długa przełyku ulega załamaniu.
Wykładniki achalazji w badaniu manometrycznym przełyku: brak perystaltyki przełyku zwiększenie ciśnienia spoczynkowego dolnego zwieracza przełyku > 45 mm Hg upośledzenie rozkurczu dolnego zwieracza przełyku
Różnicowanie rak przełyku inne przyczyny dysfagii
Leczenie dieta rozdrobniona lub papkowata unikanie czynników stresogennych spanie w pozycji półsiedzącej – zapobieganie zachłyśnięciu nifedypina diazotan izosorbidu leczenie endoskopowe: mechaniczne poszerzanie przełyku wstrzyknięcie toksyny botulinowej miotomia endoskopowa leczenie operacyjne – operacja Hellera, wykonywana również laparoskopowo – wycięcie podłużnego pasma warstwy mięśniowej okrężnej w okolicy wpustu, powodujące jego poszerzenie
Zobacz też atrezja przełyku
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Artykuł w serwisie gastrologia.mp.pl, Medycyna Praktyczna
Kategoria:Choroby przełyku Kategoria:Chirurgia