Wierzbowate (Salicaceae Mirb.) – rodzina roślin o zdrewniałych pędach należąca do rzędu malpigiowców (Malpighiales). Obejmuje 54 rodzaje z ok. 1200 gatunkami. Dawniej włączano tu tylko dwa rodzaje – topola (Populus) i wierzba (Salix), których gatunki są też jedynymi reprezentantami rodziny w polskiej florze. Jej przedstawiciele występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, w Australii występują nieliczne gatunki tylko na północnym wschodzie kontynentu.
Morfologia Pokrój Drzewa i krzewy. Liście Ułożone skrętolegle, mają pojedyncze blaszki, na brzegu piłkowane. Ząbki na brzegach liści charakterystyczne – z wiązką przewodzącą dochodzącą do ich szczytu, zakończone kulistym gruczołkiem lub tęgim włoskiem. U nasady liścia obecne są przylistki. Kwiaty Często rozdzielnopłciowe, zebrane w różne typy kwiatostanów (u wierzb i topoli – kotki). Kwiaty są 3- lub 6-krotne, z licznymi pręcikami i słupkiem tworzonym zwykle z trzech owocolistków. Okwiat składa się z dwóch okółków naprzemianległych działek i płatków korony lub go brak. Kwiaty mogą być wiatropylne (topola) lub owadopylne i posiadać miodniki (wierzba). Owoce Najczęściej torebki. Nasiona bezbielmowe bywają opatrzone puchem.
Systematyka thumb|Casearia graveolens thumb|Dovyalis caffra thumb|Homalium ceylanicum thumb|Azara dentata thumb|Flacourtia indica thumb|Wierzba biała thumb|Topola biała thumb|Oncoba spinosa Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) Rodzina siostrzana dla Lacistemataceae, wchodzi w skład kladu wspólnego m.in. z fiołkowatymi i męczennicowatymi w obrębie obszernego rzędu malpigiowców (Malpighiales), wraz z którym reprezentuje klad różowych w obrębie okrytonasiennych.
Pozycja rodziny w systemie Reveala (1993-1999) Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt., nadrząd Violanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd wierzbowce (Salicales Lindl.), rodzina wierzbowate (Salicaceae Mirb.).
Podział rodziny
Podrodzina Samydoideae Reveal Casearia Jacq. (w tym m.in. Laetia Loefl. ex L.) Euceraea Mart. Irenodendron Alford & Dement Lunania Hook. Neoptychocarpus Buchheim Ophiobotrys Osmelia Thwaites Piparea Aublet Pseudosmelia Sleumer Ryania Vahl Tetrathylacium Poepp. Trichostephanus Gilg
Podrodzina Scyphostegioideae Reveal Scyphostegia Stapf Dianyuea C. Shang, S. Liao & Z. X. Zhang
Podrodzina Salicoideae Arnott
plemię Abatieae Bentham & J. D. Hooker Abatia Ruiz & Pav. Aphaerema Miers
plemię Bembicieae Warburg Bembicia Oliv.
plemię Homalieae (R. Brown) Dumortier Bartholomaea Standl. & Steyerm. Bivinia Jaub. ex Tul. Byrsanthus Guill. Calantica Jaub. ex Tul. Dissomeria Hook. f. ex Benth. Homalium Jacq. Neopringlea S. Watson Trimeria Harv.
plemię Prockieae Endlicher Banara Aubl. Hasseltia Kunth Hasseltiopsis Sleumer Macrohasseltia L. O. Williams Neosprucea Sleumer Pineda Ruiz & Pav. Pleuranthodendron L. O. Williams Prockia L.
plemię Saliceae Reichenbach Azara Ruiz & Pav. Bennettiodendron Merr. Carrierea Franch. Dovyalis E. Mey. ex Arn. – dowialis Flacourtia Comm. ex L’Hér. – strzeligłóg Idesia Maxim. – idezja Itoa Hemsl. Lasiochlamys Pax & K. Hoffm. Ludia Comm. ex Juss. Olmediella Baill. Poliothyrsis Oliv. Populus L. – topola Priamosia Urb. Salix L. – wierzba (w tym Chosenia Nakai) Tisonia Baill. Xylosma G. Forst.
plemię Scolopieae Warburg Hemiscolopia Slooten Mocquerysia Hua Phyllobotryon Müll. Arg. Pseudoscolopia Gilg Scolopia Schreb.
Rodzaj o niejasnej pozycji (incertae sedis): Oncoba Forssk.
Przypisy
*