Walter Duranty

Walter Duranty (ur. 25 maja 1884 w hrabstwie Lancashire, zm. 3 października 1957 w Orlando) – brytyjski dziennikarz, korespondent „The New York Times” w Moskwie w latach 1922–1936.

Życiorys Urodził się w brytyjsko-amerykańskiej rodzinie zamieszkałej w Liverpoolu. W 1921 roku zamieszkał w Moskwie. W latach 1922–1936 był tam korespondentem „The New York Times”. W swoich pierwszych reportażach poświęconych polityce sowieckiej relacjonował m.in. klęskę głodu w latach 1921–1922, która pochłonęła ok. 5 mln ofiar. Z czasem jego reportaże zaczęły być wyrozumiałe wobec polityki władz sowieckich. Twierdził, m.in. że cenzura w ZSRR jest łagodniejsza niż francuska w czasie Wielkiej Wojny. Nie identyfikował się jako przedstawiciel lewicy tylko jako realista, pragnący zrozumieć wszystkie strony. W 1924 roku podczas wakacji we Francji uległ wypadkowi podczas katastrofy kolejowej. Na skutek gangreny, która pojawiła się po przeprowadzonej operacji, Durantemu amputowano nogę. Po leczeniu wrócił do Moskwy.

Zyskał sławę na przełomie lat 20. i 30. XX wieku po serii reportaży poświęconych planowi pięcioletniemu. W Stanach Zjednoczonych stał się powszechnie znany po przeprowadzeniu w 1930 roku wywiadu z Józefem Stalinem. W 1932 otrzymał Nagrodę Pulitzera za reportaże poświęcone planowi pięcioletniemu i kolektywizacji.

W pierwszych reportażach głosił, że na terenie ZSRR dochodzi do pewnych problemów z dystrybucją żywności. Po wydaleniu w 1929 roku niemieckiego korespondenta „Berliner Tageblatt” Paula Scheffera aktywniej zaczął zaprzeczać istnieniu głodu na terenie ZSRR. W swoich tekstach negował istnieniu m.in. wielkiego głodu na Ukrainie z lat 1932–1933, sugerując, że na Ukrainie dochodzi wyłącznie do przejściowych kłopotów z niedoborem i dystrybucją żywności. 31 marca 1933 roku Duranty podważył relacje walijskiego dziennikarza Garetha Jonesa, który na własny koszt przybył do Moskwy, gdzie – lekceważąc zakaz podróży – wsiadł 7 marca 1933 do pociągu do Charkowa, po czym wysiadł na przypadkowej stacyjce i z plecakiem pełnym żywności rozpoczął pieszą wędrówkę po głodujących wsiach Ukrainy. Swoje obserwacje Jones opublikował następnie w prasie zachodniej jako jeden z nielicznych obcokrajowców-naocznych świadków głodu na Ukrainie. W odpowiedzi na relacje Jonesa Duranty napisał, że w ZSRR nie ma zjawiska głodu, a tylko powszechna śmiertelność wskutek chorób spowodowanych niedożywieniem.

Według relacji pracownika ambasady brytyjskiej Williama Strangiego z końca 1932 roku Duranty prywatnie miał uświadamiać sobie zjawisko głodu w całym ZSRR, jednak swoich poglądów nie ujawnił amerykańskiej opinii publicznej. Duranty miał powiedzieć Strangowi, że liczba ofiar głodu mogła przekroczył dziesięć milionów osób.

Teksty Duranty’ego uważnie czytał Prezydent Stanów Zjednoczonych Franklin Delano Roosevelt, który śledząc relacje o rzekomym sukcesie modelu gospodarczego ZSRR oraz obawiając się zagrożenia ze strony Niemiec i Japonii pragnął nawiązać z ZSRR relacje handlowe. Duranty był uczestnikiem podpisania porozumienia handlowego między Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi, które miało miejsce pod koniec 1933 roku w Nowym Jorku.

Współcześnie jego raporty są uważane za niemiarodajnie bezkrytyczne wobec sowieckiego reżimu i będące elementem stalinowskiej propagandy.

Polski reportażysta Mirosław Wlekły w reportażu Gareth Jones. Człowiek, który wiedział za dużo, przedstawia hipotezę, jakoby Duranty był pierwowzorem postaci pana Whympera z Folwarku zwierzęcego George’a Orwella. Próby ustalenia, czy Orwell w swojej powieści odwoływał się do relacji Garetha Jonesa i Waltera Durantego podejmował się wcześniej Nigel Linsan Colley, krewny Jonesa, zmarły przed 2019.

Życie prywatne Znał osobiście okultystę Aleistera Crowleya i uczestniczył z nim w rytuałach magicznych. Duranty związał się z kochanką Crowleya, Jane Cheron, i ostatecznie ją poślubił.

Przypisy

Kategoria:Brytyjscy dziennikarze Kategoria:Ludzie urodzeni w Liverpoolu Kategoria:Propagandyści Kategoria:Urodzeni w 1884 Kategoria:Zdobywcy Nagrody Pulitzera Kategoria:Zmarli w 1957 Kategoria:Propaganda w Stanach Zjednoczonych