Lucius Iavolenus Priscus (właściwie Gaius Octavius Tidius Tossianus Lucius Iavolenus Priscus; ur. ok. 60, zm. ok. 138) – był rzymskim politykiem, senatorem i sławnym prawnikiem z I/II w n.e.
Życiorys Jawolenus był przełożonym prawniczej szkoły Sabinian (Scholae Sabinianae) jako następca Gnejusza Celiusza Sabinusa Arulenusa i nauczycielem Salwiusza Julianusa, który z kolei został jego następcą w szkole Sabinian.
Rozpoczął karierę jako legat legionu IV Flavia Felix w Dalmacji, następnie w 83 był legatem legionu III Augusta w Numidii. Potem był judycjariuszem prowincji Brytanii (iuridicus provinciae Britaniae; 84/86?), zanim w końcówce roku 86 (od września) został konsulem zastępczym (consul suffectus). W konsulacie tym towarzyszył mu Aulus Bucius Lappius Maximus. W następnych latach sprawował namiestnictwa Germanii Górnej (89/90-91/92), Syrii (ok. 98/99-ok. 99/100) i Afryki (ok. 101).
Jawolenus zasiadał w radzie przybocznej (consilium) Trajana i Hadriana. Około 200 wyciągów z jego prac znajduje się w Digestach Justyniańskich. Jego pisma, szczególnie Libri XIV epistolarum, są mistrzowskim osiągnięciem analizy przypadków i powiązanych problemów, ale bez uogólnionych wniosków prawnych. Według niego wszelka definicja (omnis definitio) w prawie cywilnym (ius civile) jest ryzykowna, rzadko bowiem zdarza się, by nie można było jej wywrócić (paremia prawnicza). Inne jego prace znane z Digesta to: Ex Cassio Libri XV – piętnaście ksiąg komentarzy do prawa cywilnego Gajusza Kasjusza Longinusa, konsula z 30 n.e. Libri ex Plautio – pięć ksiąg komentarzy do spraw Plaucjusza, prawnika z czasów Wespazjana. Libri ex Posterioribus (lub Posteriorum Labeonis, Posteriorum Labeonis a Javoleno Epitomatorum Libri, Posteriorum Labeonis Epitome) – dziesięć ksiąg studium opinii jurysty Labeona.
Pliniusz Młodszy wspomina w liście z 106 lub 107 n.e. do Wokoniusza Romanusa o zabawnej sytuacji związanej z Jawolenusem i jego reakcją na recytację własnej poezji przez Passenusa Paulusa Propercjusza, który był bardzo bliskim przyjacielem Jawolenusa.
Zmarł w podeszłym wieku około 138.
Przypisy . CIL III, 2864. Pliniusz Młodszy, Listy VI 15. . . Digesta 40.2.5.
Bibliografia CIL III, 2864 inskrypcja znaleziona w Nedinum obecnie Nadin w Chorwacji CIL VIII, 23165 inskrypcja znaleziona w Thiges w Tunezji CIL XVI, 36 inskrypcja znaleziona w Mogontiacum obecnie Moguncja w Niemczech
Linki zewnętrzne C. Plinii Caecilii Secvndi epistvlarvm liber sextvs Księga VI listów Pliniusza Młodszego na stronie The Latin Library (łac.) Iustiniani Augusti Digesta seu Pandectae. Liber XL Księga XL Digesta Justyniana na stronie The Latin Library (łac.)
Kategoria:Konsulowie Cesarstwa Rzymskiego Kategoria:Prawnicy starożytnego Rzymu Kategoria:Rzymscy namiestnicy Germanii Kategoria:Rzymscy namiestnicy Syrii Kategoria:Rzymscy namiestnicy Afryki Kategoria:Urodzeni w I wieku Kategoria:Zmarli w II wieku