Płetwoszczurek (Holochilus) – rodzaj ssaków z podrodziny bawełniaków (Sigmodontinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Południowej.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 123–238 mm, długość ogona 115–238 mm, długość tylnej stopy 35–56 mm; masa ciała 70–370 g.
Systematyka Rodzaj (w randze podrodzaju w obrębie Mus) zdefiniował w 1835 roku niemiecki przyrodnik Johann Friedrich von Brandt w artykule zatytułowanym Opis i ryciny nowych i mniej znanych egzotycznych gryzoni ze zbiorów Rosyjskiej Akademii Nauk, opublikowanym w czasopiśmie „Mémoires de l’Académie impériale des sciences de St.-Pétersbourg”. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) Mus (Holochilus) leucogaster, jednak nazwa ta stanowi nomen dubium, dlatego w 2001 roku Międzynarodowa Komisja Nomenklatury Zoologicznej na typ nomenklatoryczny (późniejsze oznaczenie) wyznaczyła płetwoszczurka amazońskiego (H. sciureus).
Etymologia Holochilus (Holochyse, Halochilus, Holocheilus): holos ‘kompletny, cały’; χειλος kheilos ‘warga’. Holochilomys: gr. ὁλος holos ‘kompletny, cały’; χειλος kheilos ‘warga’; μυς mus, μυuς muos ‘mysz’.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNHolochilus venezuelaeJ.A. Allen, 1904gatunek monotypowyendemit Wenezueli: od jeziora Maracaibo na wschód do dorzecza dolnego biegu rzeki OrinokoDC: 13–23 cmDO: 12,4–19,4 cmMC: 131–132 gcentruj|150pxHolochilus sciureusJ.A. Wagner, 1842płetwoszczurek amazońskigatunek monotypowyendemit Brazylii: ekoregion Cerrado w Goiás, Minas Gerais, Pará, Piauí i TocantinsDC: 13,6–17,1 cmDO: 12,9–16,2 cmMC: 80–167 gHolochilus nanusO. Thomas, 1897gatunek monotypowyniziny lasów deszczowych Amazonii w regionie Gujana, północnej Brazylii, Peru i BoliwiiDC: 13,4–20 cmDO: 9,5–19,4 cmMC: 80–160 gHolochilus oxePrado, Knowles & Percequillo, 2021gatunek monotypowyendemit Brazylii: Mata Atlântica (Alagoas i Pernambuco) i góry Crato (Ceará)DC: 13–20 cmDO: 13–18 cmMC: 65–255 gcentruj|150pxHolochilus chacariusO. Thomas, 1906płetwoszczurek ziemnowodnygatunek monotypowypołudniowa i wschodnia Boliwia, Paragwaj, południowo-zachodnia Brazylia i północna ArgentynaDC: 14–20 cmDO: 14,8–18,3 cmMC: 70–240 gcentruj|150pxHolochilus brasiliensis(Desmarest, 1819)płetwoszczurek brazylijskigatunek monotypowyendemit Brazylii: od Espírito Santo do wybrzeży Rio Grande do Sul, łącznie ze wschodnią granicą Minas GeraisDC: 16,7–21,1 cmDO: 18,3–21,4 cmMC: 130–370 gHolochilus vulpinus(Brants, 1827)gatunek monotypowyod Paragwaju i środkowo-wschodniej Argentyny przez Urugwaj do południowej Brazylii (Rio Grande do Sul)DC: 14,1–23,8 cmDO: 16–23,8 cmMC: 130–370 gHolochilus lagigliaiPardiñas, Teta, Voglino & Fernández, 2013płetwoszczurek argentyńskigatunek monotypowyendemit Argentyny (znany tylko z Embalse El Nihuil (San Rafael, Mendoza))DC: brak danychDO: około 13,6 cmMC: brak danych Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Uwagi
Przypisy
Nazwy polskie za:
Kategoria:Bawełniaki