Zbigniew Czajkowski (ur. 7 marca 1921 w Wiszence Akademia Rolnicza w Szczecinie w latach 1954-1979 (red. Marian Kubasiewicz). Wydawnictwo Akademii Rolniczej w Szczecinie. Szczecin 1979, s. 241, 315-317, zm. 12 kwietnia 1976 w Szczecinie) – polski profesor nauk weterynaryjnych w zakresie zoohigieny, nauczyciel akademicki mały|Zespół Zoohigieny AR Szczecin 1975, Z. Czajkowski – 3. od prawej

Życiorys Zbigniew Czajkowski w latach hitlerowskiej okupacji zaangażował się w tajne nauczanie młodzieży i brał czynny udział w Zbrojnym Ruchu Oporu. W końcowym etapie walki uczestniczył w kilku zgrupowaniach bojowych Powstania Warszawskiego. Po powstaniu znalazł się w niewoli niemieckiej, przechodząc przez kilka obozów jenieckich. W kwietniu 1945 przedostał się do Szwajcarii, gdzie przebywał przez kilka miesięcy jako internowany wojskowy. Po powrocie do Polski zamieszkał we Wrocławiu i tam w latach 1946–1951 odbył studia wyższe na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu WrocławskiegoEncyklopedia Szczecina. Suplement do wydania jubileuszowego z 2015 roku. Red. Tadeusz Białecki. Szczecińskie Towarzystwo Kultury, 2019, s. 58-59. ISBN 978-83-942725-8-6. Będąc studentem, rozpoczął pracę jako asystentUniwersytet Wrocławski w latach 1945–1955. Tom II. Zakład Narodowy imienia Ossolińskich – Wyd. Wrocław 1959, s. 31 (dostęp 30.10.2023) profesora Mieczysława Ceny. Zajął się zoohigieną, której poświęcił pozostałą część życia. W 1951 otrzymał dyplom lekarza weterynarii, a rok później – stopień naukowy doktora (1952)Dzieje Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Wydanie II rozszerzone pod redakcją Andrzeja Koteckiego, Tadeusza Szulca, Jakuba Tyszkiewicza. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław 2011, s. 224. ISBN 978–83–7717–058–8 (dostęp 29.10.2023) na podstawie dysertacji Ilościowe badania nad zawartością dwutlenku węgla, amoniaku i siarkowodoru w powietrzu pomieszczeń zwierzęcychUniwersytet Wrocławski w latach 1945–1955. Tom II. Zakład Narodowy imienia Ossolińskich – Wydawnictwo Wrocław 1959, s. 499 (dostęp 30.10.2023), która była pierwszą tego rodzaju pracą w Polsce wykonaną w pomieszczeniach zwierzęcych.

W 1957 przeniósł się do nowo powstałej Wyższej Szkoły Rolniczej w Szczecinie, gdzie zorganizował Katedrę Zoohigieny, którą kierował do końca życiaKierownicy katedr (dostęp 29.10.2023)Sylwetki profesorów. „Forum Uczelniane. Pismo Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie” nr spec. październik 2011, s.16 (dostęp 16.10.2024)60 lat Wydziału Biotechnologii i Hodowli Zwierząt Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie 1955-2015. Wydawnictwo Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, Szczecin 2015. s. 8, 9, 18, 10, 90-81. ISBN 978-83-7663-194-3 (dostęp 16.10.2024). W 1961 został doktorem habilitowanymDzieje Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Wydanie II rozszerzone pod redakcją Andrzeja Koteckiego, Tadeusza Szulca, Jakuba Tyszkiewicza. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław 2011, s. 222. ISBN 978–83–7717–058–8 (dostęp 29.10.2023) na podstawie rozprawy Porównawcze badania nad wpływem ważniejszych czynników środowiska zewnętrznego na przebieg niedokrwistości u prosiąt. W latach 1965–1967 był prodziekanem Wydziału Zootechnicznego55 lat Wydziału Biotechnologii i Hodowli Zwierząt Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie. „Forum Uczelniane. Pismo Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie” nr spec. październik 2011, s. 10 (dostęp 16.10.2024). Tytuł profesora nadzwyczajnego otrzymał w 1968, a profesora zwyczajnego – w 1976Encyklopedia Szczecina. T.I (A-O). Red. Tadeusz Białecki. Uniw. Szczec. Szczecin 1999, s. 168. ISBN 83-7241-089-5.

Profesor Zbigniew Czajkowski zajmował się zoohigieniczną oceną środowiska hodowlanego ze szczególnym uwzględnieniem budynków inwentarskich, wpływem warunków utrzymywania na zdrowie i produkcyjność zwierząt gospodarskich, badaniami nad transportem i aklimatyzacją zwierząt hodowlanych i użytkowych oraz fizjologicznymi podstawami treningu zwierząt. Opublikował jako autor i współautor ponad 100 prac naukowych o charakterze podstawowym lub praktycznym. Jest autorem dwóch wydań podręcznika zoohigienyZbigniew Czajkowski. Zoohigiena ogólna. PWRiL Warszawa 1971, 1973, 276 ss. i współautorem monografiiZ. Czajkowski, B. Fitko. Podstawy zoohigieny i zarys chorób zwierząt gospodarskich. PWRiL Warszawa 1957.

Wypromował 8 doktorów, kilkudziesięciu magistrów inżynierów, był recenzentem wielu prac doktorskich, habilitacyjnych oraz opinii w sprawie nadania tytułów profesorskich.

Był członkiem Szczecińskiego Towarzystwa Naukowego, Polskiego Towarzystwa Nauk Weterynaryjnych, Polskiego Towarzystwa Zootechnicznego, Polskiego Towarzystwa Zoologicznego, członkiem założycielem i przedstawicielem Polski w Międzynarodowym Towarzystwie Zoohigienicznym, Europejskiej Komisji ds. Zdrowia Zwierząt.

Zbigniew Czajkowski został pochowany na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie w kwaterze 45D/N/81Zbigniew Czajkowski – lokalizacja grobu na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie (dostęp 30.12.2024).

Publikacje Skład chemiczny powietrza w pomieszczeniach zwierzęcych. „Post. Wiedzy Roln.” 1953, 5, 2, s.53-66 (wsp. Mieczysław Cena) Podstawy zoohigieny i zarys chorób zwierząt gospodarskich. PWRiL Warszawa 1957 (wsp. B. Fitko) Wstępne badania nad warunkami transportu zwierząt hodowlanych.  „Med. Weter.” 1960, 16, 5, s.282-288 (wsp. A. Baranowska) Einfluss der Haltungsbedingungen auf den Verlauf der Ferkelanämie. „Archiv f. Experim. Vet.-Med.” 1960, 14 Wpływ transportu kolejowego na zachowanie się niektórych fizyko-chemicznych właściwości i obrazu białokrwinokowego obwodowej krwi ogierów. „Zesz. Nauk. WSR w Szczecinie” 1961, 4 (wsp. H. Balbierz, A. Baranowska, H. Nikołajczuk)Z. Czajkowski, H. Balbierz, A. Baranowska, H. Nikołajczuk. Wpływ transportu kolejowego na zachowanie się niektórych fizyko-chemicznych właściwości i obrazu białokrwinkowego obwodowej krwi ogierów. Zesz. Nauk. WSR w Szczecinie 1961, 4, s.185-202 (dostęp 17.06.2025) Możliwości zastosowania niektórych klinicznych badań laboratoryjnych jako biologicznych testów dla celów zoohigieny. „Med. Weter.” 1962, 18, 8, s.495-500 Uwagi w sprawie anemii prosiąt. „Med. Weter.” 1963, 19, 9, s.502-506 (wsp. H. Balbierz, A. Baranowska) Porównawcze badania nad niedoborem żelaza i miedzi w krwi bydła. „Zesz. Nauk. WSR w Szczecinie” 1964, 15 (wsp. Teresa Dziembowska)Z. Czajkowski, T. Dziembowska. Porównawcze badania nad niedoborem żelaza i miedzi w krwi bydła. „Zesz. Nauk. WSR w Szczecinie” 1964, 15, s.98-101 (dostęp 25.07.2025) Wstępne badania nad wpływem transportu morskiego na organizm krów. „Med. Weter.” 1965, 21, 7, s.390-395 (wsp. J. Roszkowski) Zur Hygiene des Transports bei Zucht- und Nutztieren. Institut f. Veterinärhygiene der Humbold – Universität. Berlin 1966 Zoohigiena ogólna. PWRiL Warszawa 1971, 1973, 276 ss.

Odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1971) Odznaka Tysiąclecia Gryf Pomorski (1966) Złota Odznaka ZNP (1974)

Przypisy

Kategoria:Urodzeni w 1921 Kategoria:Polscy naukowcy Kategoria:Polscy przedstawiciele nauk rolniczych Kategoria:Polscy przedstawiciele nauk weterynaryjnych Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Gryfa Pomorskiego Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Złotą Odznaką ZNP Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Rolniczej w Szczecinie Kategoria:Zmarli w 1976 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Centralnym w Szczecinie