thumb 5 Batalion Celny – jednostka organizacyjna formacji granicznych II Rzeczypospolitej.

Formowanie i zmiany organizacyjne Na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych nr 3046/Org z dnia 24 marca 1921 w miejsce batalionów wartowniczych i batalionów etapowych utworzone zostały bataliony celne. 5 batalion celny powstał z 4/III batalionu wartowniczego, który stacjonował w Okręgu Generalnego „Kielce”. Etat batalionu wynosił 14 oficerów i 600 szeregowych. Podlegał Komendzie Głównej Batalionów Celnych, a pod względem politycznym Ministrowi Spraw Wewnętrznych.

Mimo że batalion był w całym tego słowa znaczeniu oddziałem wojskowym, nie wchodził on w skład pokojowego etatu armii. Uniemożliwiało to uzupełnianie z normalnego poboru rekruta. Ministerstwo Spraw Wojskowych zarówno przy ich formowaniu, jak i uzupełnianiu przydzielało mu często żołnierzy podlegających zwolnieniu, oficerów rezerwy oraz szeregowców i oficerów zakwalifikowanych przez dowództwa okręgów generalnych jako nie nadających się do dalszej służby wojskowej. Rozkazem tajnym nr 10 z 7 października 1921 Komendant Główny Batalionów Celnych nakazał likwidację batalionów nr 14., 17. i 18. W myśl tego rozkazu 14 batalion celny miał przekazać swoją 1 kompanię do 5 batalionu celnego w Prażce. W dniu 28 października wszystkie kompanie rozformowywanych batalionów winny odejść do miejsc nowego przeznaczenia.

W listopadzie 1921 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych postanowiło powołać brygady celne. 5 batalion celny wszedł w struktury 2 Brygady Celnej.

Na przełomie 1921–1922 5 batalion celny przekazał swój odcinek graniczny nowo powstałemu Inspektoratowi Straży Celnej „Praszka” i niedługo potem rozwiązany.

Służba celna 17 maja 1921 Główna Komenda Batalionów Celnych zarządziła zmiany dyslokacyjne batalionów. 5 batalion celny miał ochraniać odcinek granicy od Bolesławca do Kamieńska. Sztab batalionu rozlokowany miał być w Prażce.

Odcinek batalionowy podzielony był na cztery pododcinki, które obsadzały kompanie wystawiające posterunki i patrole. Posterunki wystawiano wzdłuż linii granicznej w taki sposób, by mogły się nawzajem widzieć w dzień. W tym zakresie batalion współpracował z posterunkami i patrolami Policji Państwowej. Współpraca polegała na tym, że te pierwsze wystawiały wzdłuż linii granicznej stale posterunki i patrole, natomiast policja tworzyła je w głębi strefy, poza linią graniczną. W zakresie ochrony granicy batalion podlegał staroście.

Sąsiednie bataliony 14 batalion celny w Laskach ⇔ 4 batalion celny w Sosnowcu – VI 1921WIG – mapa operacyjna Polski 1:300 000

Kadra batalionu

Dowódcy batalionu stopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowiskomjr piech.Zygmunt KrudowskiI 1921 – II 1922

Struktura organizacyjna

Ordre de Bataille 5 batalionu celnego w Praszce na dzień 1 stycznia i 1 lutego 1922kompania1. Dzietrzkowice2. Praszka3. Podłęże Królewskie4. Żytniówdowódcykpt. Antoni Pojmańskipor. Stanisław Porębskikpt. Franciszek Rajtarkpt. Karol GórskiplacówkiChrościnKikPodłęże Szlacheckie KrzepiceGolaPrzedmośćKuźnica NowaBobrowaPapierniaPraszkaKlucznoPieńkiKrupkaSzyszkówStanyJelonkiBezulaWygiełdówRadłyProsnaGrześlakiKamieńsk

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

(sygn.110/350 i 110/351)

Kategoria:Bataliony celne Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1922 Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1921 Kategoria:Formacje graniczne w Praszce Kategoria:Bataliony celne rozmieszczone na granicy polsko-niemieckiej