thumb 13 Batalion Celny – jednostka organizacyjna formacji granicznych II Rzeczypospolitej.
Formowanie i zmiany organizacyjne Na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych nr 3046/Org z dnia 24 marca 1921 w miejsce batalionów wartowniczych i batalionów etapowych utworzone zostały bataliony celne. 13 batalion celny powstał w granicach DOG Pomorze, a zorganizowano go na bazie 8/VI batalionu wartowniczego. Etat batalionu wynosił 14 oficerów i 600 szeregowych. Podlegał Komendzie Głównej Batalionów Celnych, a pod względem politycznym Ministrowi Spraw Wewnętrznych.
Mimo że batalion był w całym tego słowa znaczeniu oddziałem wojskowym, nie wchodził on w skład pokojowego etatu armii. Uniemożliwiało to uzupełnianie z normalnego poboru rekruta. Ministerstwo Spraw Wojskowych zarówno przy ich formowaniu, jak i uzupełnianiu przydzielało mu często żołnierzy podlegających zwolnieniu, oficerów rezerwy oraz szeregowców i oficerów zakwalifikowanych przez dowództwa okręgów generalnych jako nie nadających się do dalszej służby wojskowej. Po sformowaniu dowództwo batalionu stacjonowało w Lubawie. Swoje kompanie batalion rozmieścił w Dusocinie, Uzdowie i Wojmie. W lipcu sztaby kompanii zmieniły swoje miejsca postoju i na dzień 1 sierpnia 1921 stacjonowały w Radominie, Rozentalu, Rybnie i Działdowie. Rozkazem tajnym nr 10 z 7 października 1921 Komendant Główny Batalionów Celnych nakazał likwidację batalionów nr 14., 17. i 18. W myśl tego rozkazu 17 batalion celny miał przekazać swoją 2 i 4 kompanię do 13 batalionu celnego w Lubawie. W dniu 28 października wszystkie kompanie rozformowywanych batalionów winny odejść do miejsc nowego przeznaczenia.
14 marca 1922 o godzinie 12:00 13 batalion celny został zluzowany przez Straż Celną i niedługo potem rozwiązany.
Służba celna 17 maja 1921 Główna Komenda Batalionów Celnych zarządziła zmiany dyslokacyjne batalionów. 3 batalion celny miał ochraniać odcinek granicy od pepłówka (granica DOG Pomorze i DOG Warszawa) do szosy Mława – Niborg. Sztab batalionu rozlokowany miał być w Lubawie.
Odcinek batalionowy podzielony był na cztery pododcinki, które obsadzały kompanie wystawiające posterunki i patrole. Posterunki wystawiano wzdłuż linii granicznej w taki sposób, by mogły się nawzajem widzieć w dzień. W tym zakresie batalion współpracował z posterunkami i patrolami Policji Państwowej. Współpraca polegała na tym, że te pierwsze wystawiały wzdłuż linii granicznej stale posterunki i patrole, natomiast policja tworzyła je w głębi strefy, poza linią graniczną. W zakresie ochrony granicy batalion podlegał staroście.
Sąsiednie bataliony 1 batalion celny w Chorzelach ⇔ 16 batalion celny w Nowem – VI 1921WIG – mapa operacyjna Polski 1:300 000
Kadra batalionu Dowódcy batalionu stopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowiskomjr piech.Antoni RatajskiV – IX 1921płkWładysław Eljaszewiczod X 1921 – IV 1922
Struktura organizacyjna Ordre de Bataille 13 batalionu celnego w Lubawiena dzień 1 sierpnia, 1 listopada 1921 i 1 kwietnia 1922:kompanie1. Radomino2. Rozental3. Działdowo4. Rybnodowódcypor Izydor Pennerpor. Aleksander Czarneckipor. Juliusz Niemczewskippor. Marian Jurkowskipor. Włodzimierz ChyczewskiplacówkiWólkaCzerlinKramarzewoSzczepankowoWonnaLubstynekWilamowoRumienicaJamielnikWiśniewoKrasnołąkaGutowoRadominoKołodziejkiMalinowoGroszkiPustkiPomierkiChorap Wądzyń MałyBiałogóraGerłoszBiałutyWądzyń DużyRodzoneZielkowoSzczuplinKaczekKazaniceRapatyUzdowo
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
(sygn.110/350 i 110/351)
Kategoria:Bataliony celne Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1922 Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1921 Kategoria:Formacje graniczne w Lubawie Kategoria:Bataliony celne rozmieszczone na granicy polsko-niemieckiej