thumb thumb thumb|Rozmieszczenie 14 batalionu celnego 14 Batalion Celny – jednostka organizacyjna formacji granicznych II Rzeczypospolitej.
Formowanie i zmiany organizacyjne Na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych nr 3046/Org z dnia 24 marca 1921 w miejsce batalionów wartowniczych i batalionów etapowych utworzone zostały bataliony celne. 14 batalion celny powstał na terenie Okręgu Generalnego „Poznań”, na bazie 1/VII batalionu wartowniczego. Etat batalionu wynosił 14 oficerów i 600 szeregowych. Podlegał Komendzie Głównej Batalionów Celnych, a pod względem politycznym Ministrowi Spraw Wewnętrznych.
Mimo że batalion był w całym tego słowa znaczeniu oddziałem wojskowym, nie wchodził on w skład pokojowego etatu armii. Uniemożliwiało to uzupełnianie z normalnego poboru rekruta. Ministerstwo Spraw Wojskowych zarówno przy ich formowaniu, jak i uzupełnianiu przydzielało mu często żołnierzy podlegających zwolnieniu, oficerów rezerwy oraz szeregowców i oficerów zakwalifikowanych przez dowództwa okręgów generalnych jako nie nadających się do dalszej służby wojskowej. Po sformowaniu dowództwo batalionu stacjonowało w Laskach. Sztab 1 kompanii celnej kwaterował w Krzyżownikach, 2 kompanii w Wodzicznej, 3 w Siemianicach, a potem w Słupi. 4 kompania celna stacjonowała w Trypnicach. Km kwaterowała w Argamewiczach. Ostatni meldunek dyslokacyjny wpłynął 3 października 1921. Na terenie Wielkopolski batalion pełnił służbę do jesieni 1921. Z dniem 23 października 1921 odcinek granicy ochraniany przez batalion został przekazany odpowiednim komórkom organizacyjnym Straży Celnej.
Rozkazem tajnym nr 10 z 7 października 1921 Komendant Główny Batalionów Celnych nakazał likwidację batalionów nr 14., 17. i 18. W myśl tego rozkazu 14 batalion celny miał przekazać swoją 1 kompanię do 5 batalionu celnego w Praszce, 2 kompanię do 4 batalionu celnego w Ostrowach, 3 kompanię do 9 batalionu celnego w Oświęcimiu, a 4 kompanię do 19 batalionu celnego w Cieszynie. W dniu 28 października wszystkie kompanie rozformowywanych batalionów winny odejść do miejsc nowego przeznaczenia.
Służba celna 17 maja 1921 Główna Komenda Batalionów Celnych zarządziła zmiany dyslokacyjne batalionów. 14 batalion celny miał ochraniać odcinek granicy od Bogdaja do Bolesławca i rzeki Prosny. Sztab batalionu rozlokowany miał być w Kępnie .
Odcinek batalionowy podzielony był na cztery pododcinki, które obsadzały kompanie wystawiające posterunki i patrole. Posterunki wystawiano wzdłuż linii granicznej w taki sposób, by mogły się nawzajem widzieć w dzień. W tym zakresie batalion współpracował z posterunkami i patrolami Policji Państwowej. Współpraca polegała na tym, że te pierwsze wystawiały wzdłuż linii granicznej stale posterunki i patrole, natomiast policja tworzyła je w głębi strefy, poza linią graniczną. W zakresie ochrony granicy batalion podlegał staroście.
Sąsiednie bataliony 18 batalion celny w Rawiczu ⇔ 5 batalion celny w Praszce – VI 1921WIG – mapa operacyjna Polski 1:300 000
Kadra batalionu
Dowódcy batalionu stopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowiskopor. piech. Józef LisewskiJózef Lisewski urodził się 15 marca 1877. W 1921 jego oddziałem macierzystym był 74 pp. Zweryfikowany ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów rezerwy piechoty. → VI – X 1921
Struktura organizacyjna Ordre de Bataille 14 batalionu celnego w Laskach na dzień 1 czerwca 1921kompanie1. Słupia2. Konradowo3. Wodziczna4. Rychtaldowódcyppor. Lojerppor. Muchappor. Zapałowskipor. LejfertplacówkiNiwkiModzianówStogniewiceProszówWitniaStarzyłSzarlotaSkoruszewRybinaJanisławiceTeklinDrożkiFrużówKonradowoIgnacowka IIITrębaczówPisarzowiceCieszynJanówkaLeśniczówkaLeśniczówkaPiłaJózefówkaZbyczynaSłupiaKocynaSiemianiceRychtalWielka KoziaPawłów MiechowoKontyOrdre de Bataille 14 batalionu celnego w Laskach na dzień 1 października 1921kompanie1. Słupia2. Cieszyn3. Wodziczna4. RychtalplacówkiNiwkiMozdzanówStogniewiceLeśniczówkaWittniaStarzySzarlotaTrębaczówRybinJarnostówTeklinZbyczynaFrużówKonradówIgnacowka IIIDroszkiPisarzowiceCieszynJanówkaRychtalBałdowicePiłaJózefówkaSkoruszewSłupiaKocynaSiemianiceProszówWielka KoziaPawłówMiechówKonty
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
(sygn.110/350 i 110/351)
Kategoria:Bataliony celne Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1922 Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1921 Kategoria:Formacje graniczne w Laskach Kategoria:Bataliony celne rozmieszczone na granicy polsko-niemieckiej