thumb|240px|Najdłuższy zachowany odcinek murów obronnych w Kaliszu przy ulicy Parczewskiego thumb|240px|Zachowany zespół murów miejskich thumb|240px|Baszta „Dorotka” thumb|240px|Otwór strzelniczy w murze (2012) Mury miejskie w Kaliszu – ciąg murów miejskich wraz z budowlami o charakterze obronnym (m.in. bramami i basztami), otaczający niegdyś obszar całego Kalisza (obecnie Śródmieście), a którego fragmenty zachowały się do dziś.

Historia Powstanie Kalisz został otoczony murami obronnymi w połowie XIV wieku, a ich budowę przypisuje się królowi Kazimierzowi Wielkiemu. Umocnienia, których wysokość wahała się od 6 do 9 metrów, a szerokość od 1 do 1,5 metra, były otoczone ze wszystkich stron odnogami rzeki Prosny. Do miasta można było się dostać tylko przez jedną z 4 bram miejskich. Od strony wschodniej do murów przylegał Zamek Królewski, który spłonął w pożarze miasta w 1537 roku. Wówczas to przeprowadzono największą modernizację murów obronnych, trwającą kilka lat, a w jej trakcie m.in. rozbudowano dwie główne bramy miejskie, Wrocławską i Toruńską.

Bramy miejskie Główne Brama Toruńska (kierunek od placu Jana Kilińskiego) Brama Wrocławska (most Kamienny/ul. Śródmiejska)

Poboczne Brama Łazienna (kierunek na Rypinek) Brama Piskorzewska

Baszty W ciągu murów obronnych Kalisza znajdowało się osiemnaście baszt, były to: baszta główna w bramie Wrocławskiej baszta główna w bramie Wrocławskiej baszta narożna w bramie Wrocławskiej baszta wielka (dwupiętrowa) w bramie Wrocławskiej baszta „prosto w młyny”, od młynów stojących na rzece baszta typu łupinowego baszta Wielka, narożna, u ujścia kanałów Prosny, zwana również „Katowską” baszta na wylocie ul. Żydowskiej baszta „Piskorzewska” w bramie baszta „Kanonicka” baszta „Zamkowa” wieża w Zamku Królewskim baszta w bramie Toruńskiej baszta w bramie Toruńskiej baszta „Dorotka”, jedyna zachowana do dziś baszta „Łazienna” w bramie baszta przy kanale Rypinkowskim baszta „Franciszkańska”

Likwidacja Stan obronnych umocnień już od XVIII wieku wciąż się pogarszał, zaś niektóre baszty wynajmowano kupcom na magazyny. Kalisz mimo istnienia obwarowań, stał się miastem otwartym. Postępujące zniszczenie murów doprowadziło w 1780 roku do rozbiórki Bramy Wrocławskiej, a następnie innych bram i baszt do 1806 roku.

Zachowane fragmenty Ze średniowiecznych murów miejskich miasta Kalisza, pozostało do dziś około 19% dawnej długości (około 504 m). Najbardziej charakterystyczne fragmenty murów to: Pierwszy, będący pozostałością wysokich fundamentów o długości 75 m z basteją, na zapleczu Centrum Kultury i Sztuki i tyłach kościoła garnizonowego. Drugi, długości około 7 m (ślady), przy klasztornym kościele św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Trzeci – 19 m, przy ul. Kadeckiej, w podwórzu kamienicy. Czwarty – 151 m, przy ul. Parczewskiego, najdłuższy zachowany odcinek. Piąty – 22 m, w podwórzu na ul. Narutowicza. Szósty ma 50 m wraz z basztą „Dorotka”, przy bazylice kolegiackiej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

Zobacz też Park Miejski w Kaliszu Rezerwat Archeologiczny Zawodzie Staromiejski zespół urbanistyczny Kalisza Śródmieście (dzielnica Kalisza)

Przypisy

Kalisz Kategoria:Obiekty inżynierii wojskowej w Kaliszu Kategoria:Zabytkowe obiekty budowlane w Kaliszu