thumb|Smoczek uspokajający thumb|Dziecko ze smoczkiem w ustach
Smoczek uspokajający – akcesorium przeznaczone dla niemowląt i małych dzieci, umożliwiające zaspokojenie potrzeby ssania niezwiązanego z pobieraniem pokarmu. Ssanie smoczka może działać uspokajająco oraz pomagać dziecku w samoregulacji.
Smoczka uspokajającego nie należy mylić ze smoczkiem do butelki, który służy do podawania dziecku pokarmu lub płynów.
Budowa i rodzaje
Typowy smoczek składa się z części przeznaczonej do ssania, tarczki zapobiegającej włożeniu całego smoczka do ust oraz uchwytu. Część przeznaczona do ssania wykonywana jest najczęściej z silikonu albo naturalnego lateksu kauczukowego.
Smoczki różnią się kształtem części przeznaczonej do ssania. W sprzedaży występują między innymi smoczki okrągłe, symetryczne oraz asymetryczne, określane także jako anatomiczne lub ortodontyczne. Produkowane są również w rozmiarach przeznaczonych dla różnych grup wiekowych.
Określenie smoczka jako „ortodontycznego” nie oznacza, że jego stosowanie zapobiega powstawaniu wad zgryzu. Przegląd systematyczny badań nie dostarczył wystarczających dowodów, aby potwierdzić, że smoczki ortodontyczne skuteczniej zapobiegają wadom zgryzu niż smoczki konwencjonalne.
Możliwe korzyści
Ssanie niezwiązane z pobieraniem pokarmu jest naturalnym zachowaniem występującym u niemowląt. Smoczek może zapewniać dziecku poczucie bezpieczeństwa, ułatwiać uspokojenie oraz wspomagać łagodzenie bólu i stresu podczas niektórych krótkich procedur medycznych. W opiece nad wcześniakami może być również wykorzystywany do wspomagania rozwoju odruchu ssania.
American Academy of Pediatrics zaleca rozważenie podawania smoczka podczas układania niemowlęcia do snu dziennego i nocnego, ponieważ jego stosowanie jest związane ze zmniejszeniem ryzyka zespołu nagłej śmierci niemowląt. Nie należy jednak zmuszać dziecka do przyjęcia smoczka. Jeżeli smoczek wypadnie po zaśnięciu, nie ma potrzeby ponownego wkładania go do ust.
W przypadku dzieci karmionych piersią część organizacji zaleca rozpoczęcie stosowania smoczka dopiero po ustabilizowaniu karmienia. Dostępne badania dotyczące zdrowych niemowląt urodzonych o czasie nie wykazały jednak jednoznacznie, aby samo stosowanie smoczka skracało okres karmienia piersią.
Możliwe zagrożenia
Długotrwałe używanie smoczka może wpływać na rozwój jamy ustnej i ustawienie zębów. Stosowanie go po ukończeniu około 18. miesiąca życia może sprzyjać powstawaniu zgryzu otwartego przedniego, zgryzu krzyżowego bocznego i innych nieprawidłowości zgryzowych. Znaczenie ma przede wszystkim całkowity czas utrzymywania się nawyku ssania.
Zmiany w postaci zgryzu otwartego mogą częściowo ustępować po zaprzestaniu używania smoczka przed ukończeniem trzeciego roku życia. American Academy of Pediatric Dentistry zaleca udzielanie rodzicom porad dotyczących zakończenia nawyku ssania nieodżywczego najpóźniej do około 36. miesiąca życia.
Stosowanie smoczka, szczególnie po ukończeniu pierwszego roku życia, wiąże się również ze zwiększonym ryzykiem występowania ostrego zapalenia ucha środkowego. Dowody dotyczące bezpośredniego wpływu smoczka na opóźnienie rozwoju mowy są ograniczone, chociaż wielogodzinne używanie go w ciągu dnia może utrudniać dziecku ćwiczenie mówienia.
Smoczek może zostać zanieczyszczony bakteriami lub grzybami. Powinien być regularnie czyszczony zgodnie z instrukcją producenta oraz wymieniany po zauważeniu pęknięć, odkształceń, zmiany powierzchni albo innych śladów zużycia.
Bezpieczne stosowanie
Smoczek powinien mieć odpowiednio dużą tarczkę z otworami wentylacyjnymi oraz konstrukcję odporną na rozerwanie. Konstrukcje jednoczęściowe ograniczają ryzyko oddzielenia niewielkich elementów, które mogłyby zostać połknięte lub spowodować zadławienie.
Smoczka nie należy:
zawieszać dziecku na szyi za pomocą sznurka, tasiemki ani łańcuszka; przywiązywać do łóżeczka lub innych elementów miejsca snu; smarować cukrem, syropem ani innymi słodkimi substancjami; zanurzać w miodzie ani podawać wypełnionego miodem dzieciom poniżej pierwszego roku życia ze względu na ryzyko botulizmu dziecięcego; używać po stwierdzeniu pęknięcia, rozwarstwienia lub innego uszkodzenia.
Podczas snu do smoczka nie powinny być przyczepiane maskotki, sznurki, zawieszki ani inne przedmioty mogące powodować ryzyko uduszenia lub udławienia.
Zobacz też
smoczek (do butelki) ssanie wada zgryzu
Przypisy
Kategoria:Opieka wczesnodziecięca Kategoria:Wyroby z gumy