Badania powierzchniowe W przeszłości badania powierzchniowe prowadzone były wybiórczo, zazwyczaj na niewielkich obszarach. Miały one za cel identyfikację i rozpoznanie stanowisk. Obecnie badania powierzchniowe cieszą się dużą popularnością. Są prowadzone często jako osobne, złożone projekty, po których nie wykonuje się badań wykopaliskowych.
Dobór rejonu badań Podstawowym założeniem badań powierzchniowych jest zlokalizowanie wszystkich widocznych w terenie śladów działalności ludzkiej w przeszłości. Przeprowadza się je na wybranym, ściśle określonym terenie. Badania mają charakter regionalny i podejmowane są w zależności od stawianych pytań:
Na wydzielonym przez ukształtowanie terenu i środowisko naturalne obszarze, takim jak górska czy rzeczna dolina, wyspa czy oaza na pustyni.
Innym celem może być prospekcja obszaru na którym występują interesujące badaczy stanowiska należące do określonej kultury archeologicznej.
Zasięg można wyznaczyć arbitralnie, np. w pewnym promieniu od stanowiska, na którym trwają prace wykopaliskowe. Może to być także teren określonej jednostki podziału terytorialnego państwa. Kolejna możliwość to przebadanie obszaru, którego powierzchnia wyznaczona jest przez granice zagrożonego terenu (badania ratunkowe).