Pisarze braci polskich byli przede wszystkim myślicielami i propagatorami swojej religii. Ich poglądy wykraczały jednak poza sprawy wiary. Dotykały kwestii społecznych, politycznych, prawnych, moralnych i filozoficznych. Katechizm Rakowski, wydane w 1604 w Rakowie wyznanie wiary braci polskich, głoszące (jako jedno z pierwszych dzieł w historii Europy) zasadę racjonalizmu i tolerancji religijnej inspirowało m.in. Konstytucję Stanów Zjednoczonych.

Przedstawiciele Najwybitniejsi ideolodzy braci polskich: Marcin Czechowic (1532–1613), napisał m.in.: O wolności sumienia (po łacinie); Szymon Budny (1530–1593), napisał: O urzędzie miecza używającem, O przedniejszych wiary chrystiańskiej artikulech; Piotr z Goniądza (1530–1572), napisał O synu Bożym; Andrzej Wiszowaty (1608–1678) – napisał O religii zgodnej z rozumem (po łacinie); Jan Crell (1590–1633) – napisał O wolności sumienia ().