Kryzys gospodarczy Potrzeba obrony granic przed najazdami plemion germańskich i armii perskiej zmuszała cesarzy do nadmiernego rozbudowania armii, której koszty utrzymania wzrosły, a słabnąca gospodarka rzymska nie była w stanie ich udźwignąć. Dla utrzymania systemu zaopatrywania armii, cesarze narzucali ludności olbrzymie ciężary fiskalne, a brakom w skarbcu zaradzali poprzez tzw. „psucie monety”, tj. wypuszczanie w obieg pieniądza zawierającego zamiast szlachetnych kruszców sporą domieszkę metali nieszlachetnych. Proces ten prowadził z kolei do hiperinflacji, którą próbowano opanować narzędziami gospodarki nakazowej. Z drugiej strony instytucje podatkowe niechętne były pobieraniu podatku w bezwartościowej monecie, pobierając go częściej w produktach. Wskutek tego system gospodarczy cesarstwa w znacznym stopniu powrócił do stanu gospodarki towarowej. Spowodowało to z kolei upadek miast, zwłaszcza w zachodniej części imperium.