Przebieg Okres kryzysu można umownie podzielić na 4 podokresy: W pierwszym z nich, trwającym od śmierci Aleksandra Sewera (235) do śmierci Decjusza (251), charakterystyczne było stopniowe narastanie oznak kryzysu przy równoczesnych bezskutecznych próbach zapobieżenia mu. W drugim, trwającym od śmierci cesarza Decjusza (251) do pojmania Waleriana I (260), chaos ogarniający państwo nasilił się przy równoczesnym niemal całkowitym braku przeciwdziałania. Wyczerpaniu uległy dotychczasowe możliwości ze względu na rozkład aparatu administracyjnego i militarny upadek państwa; w tym okresie jeszcze nie istniała koncepcja reform. Trzeci, obejmujący okres jedynowładztwa Galiena (260–268), charakteryzuje się utrzymaniem (a nawet narastaniem) oznak upadku przy równoczesnym wprowadzaniu reform (zwłaszcza wojskowych), które w przyszłości umożliwiły przezwyciężenie kryzysu. Ostatni podokres, trwający od śmierci Galiena (268) do objęcia władzy przez Dioklecjana (284), charakteryzuje się stopniowym przezwyciężaniem kryzysu wraz z odbudową granic oraz przeprowadzaniem reform konsolidujących państwo.